Tablica z Sakkary — egipska lista królów z grobowca Tjenry'ego

Pochodzenie i odkrycie

Tablicę znaleziono w grobowcu urzędnika Tjenry'ego (Tjuneroy), który służył za czasów Ramzesa II jako kapłan i nadzorca prac przy królewskich pomnikach. Pochodzenie zabytku łączy się bezpośrednio z nekropolią w Sakkarze — rozległym kompleksie pochówkowym niedaleko Memfis — co wskazuje na lokalne praktyki upamiętniania przeszłości. Informacje o kontekście grobowym pomagają zrozumieć, że tablica miała zarówno funkcję pamiątkową, jak i katalogującą Sakkara oraz związek z okresem panowania Ramzesa II.

Treść i cechy fizyczne

Na tablicy pierwotnie wypisano imiona 58 królów, począwszy od wczesnych władców z Pierwszej Dynastii, takich jak Anedjib i Qa'a, aż do Ramzesa II z XIX dynastii. Imiona królewskie zostały zapisane w charakterystycznych obramowaniach zwanych kartuszami, co ułatwia rozpoznanie poszczególnych pozycji na liście kartusz. Układ zapisu jest odwrotny chronologicznie — nowsi władcy znajdowali się na początku listy, a starsi na końcu porządek odwrotny.

• Lista obejmowała tradycyjnie 58 nazw, z których do dziś zachowało się 47.
• Stan kamienia jest znacznie zniszczony: fragmenty pism i niektóre kartusze są nieczytelne.
• W tekście występują nieścisłości i pominięcia, co świadczy o selektywnym charakterze spisu.

Omissions, błędy i ich interpretacja

Tablica pomija imiona władców z Drugiego Okresu Przejściowego oraz Hyksosów, a także część królów związanych z okresem religijnych przemian wokół panowania Echnatona (Akhenatena). Tego rodzaju pominięcia są typowe dla królewskich list z epoki, które często służyły propagandzie lub miały selektywny zamiar przypomnienia „prawowitych” linii dynastycznych Akhenaten oraz lista królów. W tablicy występują także błędy porządkowe — na przykład tylko fragmenty Trzeciej Dynastii zostały wymienione, a poprawna kolejność jest wyraźna głównie dla królów XII dynastii.

Rola w badaniach i materialne losy zabytku

Pomimo uszkodzeń tablica pozostaje ważnym świadectwem dla egiptologów, zwłaszcza w zestawieniu z innymi listami królewskimi i źródłami archeologicznymi. Umożliwia ona analizę tego, które imiona były podkreślane przez urzędników późnych epok oraz jak kształtowała się pamięć historyczna. Jedyna znana fotografia tablicy została opublikowana już w 1865 roku, a sam zabytek jest przechowywany w zbiorach Muzeum Egipskiego, skąd służy dalszym badaniom Muzeum Egipskie.Nowe Państwo

Więcej informacji kontekstowych można znaleźć w pracach poświęconych nekropoliom w Sakkarze i źródłom kronikarskim starożytnego Egiptu Pierwsza Dynastia, a także w opracowaniach dotyczących tradycji pomijania władców hyksoskich porządek odwrotny i roli urzędników królewskich takich jak Tjenry (Ramzes II) i ich administracji. Dla zainteresowanych dostępną ikonografią i badaniami polecane są też katalogi muzealne oraz artykuły ilustrowane reprodukcją z 1865 roku źródło oraz przeglądy naukowe omawiające listy królewskie Sakkara, lista królów i kwestie pominięć okresów przejściowych Akhenaten i kartusz. Dodatkowe opracowania można znaleźć pod sygnaturami muzealnymi i w literaturze specjalistycznej Ramzes II, Muzeum Egipskie, Pierwsza Dynastia, Nowe Państwo.