RSPB — Królewskie Towarzystwo Ochrony Ptaków: historia, cele i rezerwaty
Poznaj historię RSPB, jej cele i 200 rezerwatów — jak największa europejska organizacja chroni ptaki i przyrodę, angażując członków, wolontariuszy i społeczności lokalne.
Historia
Royal Society for the Protection of Birds (RSPB) jest zarejestrowaną w Wielkiej Brytanii organizacją charytatywną działającą na rzecz ochrony ptaków i ich siedlisk. Powstała w 1889 roku jako Liga Upierzenia (Plumage League), założona przez Emily Williamson. Wkrótce po utworzeniu organizacja połączyła się z Fur and Feather League z Croydon, co doprowadziło do uformowania RSPB jako ogólnokrajowej instytucji.
Początki i kampania przeciw modzie na pióra
Pierwotnymi członkiniami Ligi były kobiety, które prowadziły kampanię przeciwko modzie polegającej na używaniu egzotycznych piór w kapeluszach. Towarzystwo miało proste zasady moralne i etyczne wobec noszenia pierza, zapisane w wewnętrznych przepisach:
- Posłowie powinni zniechęcać do bezmyślnego niszczenia ptaków oraz ogólnie interesować się ich ochroną.
- Członkinie powstrzymują się od noszenia piór jakiegokolwiek ptaka, który nie został zabity w celach spożywczych; wyjątkiem są pióra strusia.
- przepisy RSPB, 1899
Skala handlu upierzeniem była wówczas ogromna: w pierwszym kwartale 1884 roku do Wielkiej Brytanii importowano prawie 7 000 skór ptaków z Paryża, 0,4 mln piór z Indii Zachodnich i Brazylii oraz 0,36 mln piór z Indii Brytyjskich. Ruch przeciwko używaniu pierza zyskał poparcie wielu wpływowych osób, w tym arystokratów i naukowców.
Do grona patronów i zwolenników dołączyły osoby takie jak Księżna Portland (pierwsza prezeska Towarzystwa) czy Ranee z Sarawaku, a także wybitni uczeni — m.in. ornitolog profesor Alfred Newton. W 1904 roku Towarzystwo otrzymało Kartę Królewską od Edwarda VII, a także kierowało do Parlamentu z petycjami o wprowadzenie przepisów ograniczających użycie upierzenia w modzie.
Cele i działalność
RSPB działa na rzecz zachowania i ochrony ptaków oraz szeroko rozumianego środowiska naturalnego. Realizuje swoje cele poprzez:
- prowadzenie badań naukowych i monitoringu populacji ptaków,
- zarządzanie siecią rezerwatów przyrody i programami przywracania siedlisk,
- edukację ekologiczną skierowaną do szkół i społeczności lokalnych,
- kampanie publiczne, petycje i działania lobbingowe na rzecz zmian w polityce środowiskowej,
- współpracę z wolontariuszami i lokalnymi grupami w celu ochrony gatunków i miejsc o znaczeniu przyrodniczym.
Organizacja prowadzi także projekty restytucji i ochrony zagrożonych gatunków — m.in. programy mające na celu odbudowę populacji ptaków takich jak bocian, błotniak stawowy, orzeł czy tracz bursztynowy (przykłady programów i gatunków mogą się różnić w zależności od regionu i okresu).
Rezerwaty i osiągnięcia
RSPB zarządza dużą siecią rezerwatów przyrody na terenie całej Wielkiej Brytanii — obecnie jest to około 200 rezerwatów, w tym znane miejsca przyrodnicze nadmorskie klify, torfowiska, mokradła i obszary nad brzegami rzek. Rezerwaty te pełnią funkcję ochronną, badawczą i edukacyjną, zapewniając siedliska dla migrujących i osiadłych gatunków ptaków oraz dla innych elementów bioróżnorodności.
Dzięki działaniom ochronnym RSPB oraz współpracującym organizacjom wiele gatunków odnotowało poprawę stanu ochrony — przykładem są programy reintrodukcji i ochrony gatunków zagrożonych oraz sukcesy w ochronie siedlisk kluczowych dla lęgów ptaków morskich i bagiennych.
Struktura organizacyjna i członkostwo
RSPB zatrudnia około 2 000 pracowników, wspieranych przez tysiące wolontariuszy — w przybliżeniu 17 600 osób. Organizacja liczy ponad milion członków, w tym około 150 000 młodych członków i sympatyków. Dzięki tej sile społecznej RSPB jest jedną z największych organizacji charytatywnych zajmujących się ochroną przyrody w Europie.
RSPB działa na wielu poziomach — od lokalnych grup i wolontariatu, przez regionalne oddziały, po centralne programy krajowe i międzynarodowe inicjatywy ochronne. Finansowanie pochodzi z członkostw, darowizn, grantów i dochodów z działalności edukacyjnej i turystycznej w rezerwatach.
Znaczenie i współczesne wyzwania
RSPB odgrywa istotną rolę w kształtowaniu polityki ochrony przyrody, podnoszeniu świadomości społecznej oraz prowadzeniu praktycznych działań ochronnych. W obliczu współczesnych wyzwań — takich jak zmiany klimatu, utrata siedlisk, presja urbanizacyjna i rolnicza — organizacja koncentruje się na adaptacji siedlisk, tworzeniu korytarzy ekologicznych, ochronie obszarów kluczowych dla ptaków migrujących oraz na działaniach łączących ochronę przyrody z potrzebami społeczności lokalnych.
RSPB pozostaje aktywną organizacją obywatelską i naukową, łącząc praktykę zarządzania terenami przyrodniczymi z badaniami, edukacją i rzecznictwem na rzecz dobrostanu ptaków oraz całego środowiska naturalnego.
Winifred Cavendish-Bentinck, księżna Portland w 1912 roku. Była pierwszym i najdłużej urzędującym przewodniczącym RSPB.
Pytania i odpowiedzi
P: Czym jest Królewskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (RSPB)?
O: RSPB jest organizacją zarejestrowaną w Wielkiej Brytanii jako organizacja charytatywna. Działa na rzecz zachowania i ochrony ptaków oraz szerszego środowiska naturalnego i prowadzi rezerwaty przyrody na terenie całej Wielkiej Brytanii.
P: Kiedy została założona?
A: RSPB zostało założone jako Plumage League w 1889 roku przez Emily Williamson.
P: Ilu ma członków?
O: RSPB ma ponad milion członków, w tym 150 000 członków młodzieżowych. Jest to największa organizacja charytatywna zajmująca się ochroną przyrody w Europie.
P: Kim byli jej pierwsi członkowie?
A: Pierwotnymi członkami RSPB były kobiety, które prowadziły kampanię przeciwko modzie noszenia egzotycznych piór w kapeluszach.
P: Przeciwko czemu prowadzili kampanię?
O: Prowadziły kampanię przeciwko modzie noszenia egzotycznych piór w kapeluszach.
P: Kto ich wspierał?
O: Towarzystwo uzyskało poparcie niektórych kobiet o wysokiej pozycji społecznej, należących do klas społecznych, które spopularyzowały kapelusze z piórami, między innymi księżnej Portland (która została jego pierwszą przewodniczącą) i profesora Alfreda Newtona.
P: Czy otrzymali oni Kartę Królewską?
O: Tak, w 1904 r. otrzymali od Edwarda VII Kartę Królewską, na mocy której zwrócili się do Parlamentu z petycją o wprowadzenie przepisów zakazujących stosowania upierzenia w odzieży.
Przeszukaj encyklopedię