Rhysling Awards to nagroda przyznawana co roku za najlepszy wiersz z dziedziny science fiction, fantasy lub horroru. Większość nagród za twórczość pisarską nosi nazwę twórcy nagrody, przedmiotu nagrody lub ważnej osoby. Rhyslingi zostały nazwane na cześć postaci z opowiadania science fiction: niewidomego poety Rhyslinga z opowiadania Roberta A. Heinleina "Zielone wzgórza Ziemi". Przyznawane są dwie nagrody: "Best Long Poem", za poezję liczącą 50 lub więcej wierszy, oraz "Best Short Poem", za utwory liczące 49 lub mniej wierszy.

Historia i znaczenie

Nagrody Rhysling stanowią jedno z najważniejszych wyróżnień dla twórców poezji fantastycznej, doceniając zarówno doświadczonych autorów, jak i debiutantów. Przyznawane są od kilkudziesięciu lat przez Stowarzyszenie Poezji Science Fiction (SFPA) i stały się ważnym elementem środowiska literatury spekulatywnej. Dzięki nim czytelnicy i krytycy zwracają uwagę na różnorodne formy poetyckie eksplorujące motywy naukowe, fantastyczne i grozy.

Kategorie i kryteria

Dwuczęściowy podział:

  • Best Long Poem — wiersze liczące 50 lub więcej linijek.
  • Best Short Poem — wiersze liczące 49 lub mniej linijek.

Utwory zgłaszane do Rhyslingów to zwykle wiersze opublikowane w poprzednim roku kalendarzowym w czasopismach, antologiach, książkach lub w wersji elektronicznej. Dokładne kryteria dopuszczenia (np. okres publikacji) są określane corocznie przez SFPA i warto sprawdzić regulamin na stronie stowarzyszenia.

Procedura nominacji i głosowania

Członkowie SFPA uczestniczą w całym procesie wyboru laureatów. Zwykle procedura wygląda następująco:

  • Każdy członek SFPA może w wyznaczonym terminie zgłosić (nominate) po jednym utworze w każdej kategorii.
  • Wszystkie wskazane utwory trafiają do zbiorczego wydania — Antologii Rhysling — która ukazuje się corocznie i zawiera nominowane wiersze.
  • Na podstawie opublikowanej antologii członkowie głosują, wybierając ostatecznych zwycięzców w obu kategoriach.

Głosowanie jest wewnętrzne, przeprowadzane wśród członków SFPA; regulamin określa terminy nominacji i głosowania oraz zasady dotyczące dopuszczalności utworów.

Antologia i ceremonia wręczenia

Antologia Rhysling — zbierająca wszystkie nominowane wiersze — służy zarówno jako materiał do głosowania, jak i jako dokumentacja dorobku poetyckiego w danym roku. Od 2005 roku nagrody są wręczane w lipcu podczas ceremonii na Readerconie, chociaż w przeszłości rozdanie mogło mieć miejsce także w innych ramach konwentów lub wydarzeń literackich.

Powiązane wyróżnienia

SFPA przyznaje także inne nagrody związane z krótką formą poetycką. Przykładowo, Dwarf Stars Award wyróżnia najlepsze bardzo krótkie wiersze — od jednego do dziesięciu linijek — co uzupełnia kategorię "Best Short Poem", w której dopuszczalne są również wiersze nieco dłuższe.

Znaczenie dla twórców i czytelników

Rhysling Awards pomagają upowszechniać poezję fantastyczną, promować jej autorów oraz dokumentować rozwój gatunku. Dla poetów nominacja lub wygrana to prestiżowe wyróżnienie i szansa na dotarcie do szerszego grona czytelników. Dla miłośników literatury SF i fantasy antologia Rhysling jest cennym przeglądem najlepszych eksperymentów poetyckich w danym roku.

Gdzie szukać informacji

Aktualne informacje o regulaminie, terminach nominacji, składzie SFPA oraz archiwum laureatów i antologii publikuje Stowarzyszenie Poezji Science Fiction. Warto śledzić stronę SFPA oraz ogłoszenia na konwentach literackich, by być na bieżąco z terminami zgłoszeń i ceremonii wręczenia nagród.