Galaktyka Baby Boom — rekordowa fabryka gwiazd tworząca 4000 rocznie

Co wyróżnia Galaktykę Baby Boom?

Galaktyka Baby Boom została nazwana "ekstremalną maszyną gwiezdną", ponieważ obserwuje się, że produkuje gwiazdy w oszałamiającym tempie — nawet do 4000 nowych gwiazd rocznie. Dla porównania nasza Galaktyka Milky Way okazuje się produkować średnio zaledwie około 10 gwiazd rocznie. Tak wysoka tempo tworzenia gwiazd (star formation rate) czyni z Baby Boom jeden z najbardziej intensywnych znanych systemów gwiazdotwórczych.

Skala i konsekwencje

Przy takim tempie formowania się gwiazd, galaktyka potrzebowałaby jedynie około 50 milionów lat, aby zgromadzić masę porównywalną z najbardziej masywnymi galaktykami, jakie kiedykolwiek zaobserwowano (galaktyki, jaką). Odkrycie to stanowi poważne wyzwanie dla standardowych modeli ewolucji galaktyk, które zakładają głównie stopniowy wzrost przez akrecję i zlewanie się mniejszych systemów — zamiast gwałtownego, wewnętrznego "wysypu" tworzenia gwiazd.

Co więcej, badacze obserwują tę galaktykę w czasie, gdy wszechświat miał zaledwie niewiele ponad 1,4 miliarda lat. Oznacza to, że ekstremalna aktywność gwiazdotwórcza miała miejsce bardzo wcześnie w historii kosmosu, w epoce, gdy formowały się pierwsze duże struktury galaktyczne.

Znaczenie naukowe i dalsze badania

"Ta galaktyka przeżywa wielki baby boom, produkując większość swoich gwiazd jednocześnie", powiedział Peter Capak z Centrum Naukowego Spitzera NASA. Główny badacz projektu Geodety Ewolucji Kosmicznej, Nick Scoville z Caltech: dodał: "Możemy być świadkami, po raz pierwszy, powstania jednej z najbardziej masywnych eliptycznych galaktyk we wszechświecie".

Odkrycie zachęca astronomów do dalszych obserwacji i analiz — m.in. spektroskopowych pomiarów, które dokładniej określą tempo powstawania gwiazd, zawartość metali i dynamikę gazu w tej galaktyce. Lepsze dane pomogą wyjaśnić, czy gwałtowne wybuchy formowania gwiazd takie jak w Baby Boom były powszechne w młodym wszechświecie, czy też mamy do czynienia z rzadkim, ekstremalnym przypadkiem.

Najważniejsze fakty w skrócie

• Odległość: około 12,2 mld lat świetlnych.
• Tempo formowania gwiazd: do 4000 nowych gwiazd rocznie, w porównaniu z ~10 w Drodze Mlecznej (Milky Way okazuje się produkować).
• Skala czasowa: przy obecnym tempie potrzeba ~50 milionów lat, żeby osiągnąć masę najbardziej masywnych znanych galaktyk (galaktyki, jaką).
• Epoka kosmiczna: obserwowana, gdy wszechświat miał niecałe 1,5 miliarda lat — czyli bardzo wcześnie w historii kosmosu.

To odkrycie przypomina, że procesy formowania galaktyk są złożone i zróżnicowane — a nowe, coraz dokładniejsze obserwacje mogą jeszcze bardziej zmienić nasze wyobrażenie o tym, jak powstawały pierwsze wielkie galaktyki we wszechświecie.