Gyeongsang Północny (po koreańsku 경상북도, zwykle Gyeongsangbuk-do) to jedna z prowincji Korei Południowej położona na wschodnim wybrzeżu kraju. Współrzędne centralnego obszaru prowincji można zobaczyć tutaj: 36°34′N 128°43′E. Region powstał w wyniku podziału dawnej prowincji Gyeongsang w 1896 roku i obejmuje znaczną część powierzchni kraju (około 19% terytorium Korei Południowej).

Geografia i cechy

Prowincja charakteryzuje się zróżnicowanym krajobrazem: pasma górskie, doliny rzeczne i długie odcinki wybrzeża z dostępem do Morza Wschodniego. Tereny wewnętrzne są górzyste, co wpływa na rozproszenie osadnictwa i rolę rolnictwa. Wybrzeże wspiera rybołówstwo i porty morskie, natomiast doliny rzeczne ułatwiają rozwój miast i komunikacji.

Historia i znaczenie kulturowe

Obszar Gyeongsang Północny był jądrem starożytnego królestwa Silla, którego stolica znajdowała się w Gyeongju. To dziedzictwo historyczne sprawia, że region jest bogaty w zabytki archeologiczne i świątynie. Tradycyjne formy kultury ludowej przetrwały tu silniej niż w wielu innych częściach kraju, co przejawia się w festiwalach i rzemiośle.

Gospodarka i przemysł

Gospodarka prowincji łączy rolnictwo, rybołówstwo, turystykę oraz przemysł ciężki. Wzdłuż wybrzeża i w większych miastach rozwinięte są porty i zakłady przemysłowe, w tym duże instalacje stalownicze. Równocześnie mniejsze ośrodki wiejskie utrzymują uprawy i hodowlę, dostarczając produktów na rynki krajowe.

Najważniejsze miasta i zabytki

  • Gyeongju — historyczne miasto Silla z licznymi zabytkami i reliktami z okresu starożytnego;
  • Pohang — ważny ośrodek przemysłowy i port;
  • Andong — znane z tradycyjnej kultury, spektakli maskowych i skansenu Hahoe;
  • Daegu — kiedyś stolica prowincji (do 1981), dziś samodzielne miasto metropolitalne oddzielone administracyjnie od prowincji.

W regionie znajdują się miejsca wpisane na listy dziedzictwa oraz liczne muzea i świątynie, które przyciągają turystów zainteresowanych historią i sztuką Korei.

Administracja i współczesność

Po wydzieleniu Daegu jako odrębnego miasta metropolitalnego organom prowincji kilka razy zmieniał się zakres i lokalizacja siedziby. W ostatnich dekadach administracja prowincji podjęła działania na rzecz rozwoju infrastruktury, promocji turystyki kulturowej i zrównoważonego gospodarowania obszarami wiejskimi. Region pozostaje ważnym łącznikiem między dawną historią Korei a jej współczesnym przemysłem.