Rezolucja z Lahore (Rezolucja Pakistanu) — kluczowa deklaracja 1940
Rezolucja z Lahore (1940) — kluczowa deklaracja prowadząca do powstania Pakistanu; historia, kontekst polityczny i symbol Minar-e-Pakistan w Lahore.
Rezolucja z Lahore (Urdu=Qarardad-e-Lahore قرارداد لاھور), powszechnie znana jako Rezolucja Pakistanu (Urdu=قرارداد پاکستان Qarardad-e-Pakistan) została przyjęta w dniach 22–24 marca 1940 roku przez delegatów Ogólnoindyjskiej Ligi Muzułmańskiej, a formalnie uchwalona 23 marca 1940 roku podczas sesji generalnej w Lahore. Dokument przygotował 25-osobowy Komitet Roboczy Ligi, a uchwałę publicznie zgłosił Maulvi A. K. Fazlul Huq na sesji odbywającej się w Minto Park (dzisiaj przemianowanym na „Iqbal Park”).
Tło polityczne
W latach 30. i na początku 40. XX wieku narastały napięcia między politycznymi wizjami Narodu Muzułmańskiego i Indyjskiego Kongresu Narodowego. Liga Muzułmańska, pod przywództwem Muhammada Ali Jinnaha, dążyła początkowo do zabezpieczenia praw i autonomii muzułmańskich społeczności w ramach Brytyjskich Indii. Coraz częściej jednak dyskusje polityczne skupiały się na potrzebie wyraźniejszych gwarancji terytorialnych i politycznych dla obszarów o muzułmańskiej większości.
Treść rezolucji
Rezolucja postulowała, by obszary, na których muzułmanie stanowią większość — zwłaszcza Pendżab, Bengal, Sindh oraz NWFP — zostały zgrupowane i otrzymały większą autonomię polityczną w ramach Brytyjskich Indii. W oryginalnym brzmieniu pojawiały się sformułowania o „zorganizowaniu tych obszarów jako oddzielnych państw” bądź „jednostek autonomicznych”, w zależności od tłumaczenia i interpretacji. Zapis ten otwierał drogę do domagania się odrębnej formy państwowości dla muzułmanów, choć pierwotne stanowisko Ligi bywało formułowane zróżnicowanie — od szerokiej autonomii w ramach federacji do idei niezależnego państwa.
Reakcje i dalsze konsekwencje
Rezolucja spotkała się z natychmiastową krytyką i sprzeciwem ze strony Indyjskiego Kongresu Narodowego oraz części przywódców politycznych opowiadających się za zjednoczonym państwem indyjskim. Dla Ligi Muzułmańskiej było to jednak punktem zwrotnym: od tego momentu cele organizacji stały się coraz wyraźniej nakierowane na uzyskanie samodzielnej pozycji politycznej dla muzułmańskich obszarów. Rezolucja z Lahore stała się podstawą polityczną i symboliczną dla Ruchu Pakistan (Pakistan Movement), który ostatecznie doprowadził do podziału Indii i powstania Pakistanu w 1947 roku.
Podpisy i uczestnicy
Dokument został przyjęty przez zgromadzonych delegatów Ligi Muzułmańskiej. Chociaż inicjatorem zgłoszenia był Maulvi A. K. Fazlul Huq, w pracach Komitetu Roboczego i obradach uczestniczyli czołowi politycy muzułmańscy tamtego okresu. Rezolucja, mimo że początkowo formułowana w kontekście żądań autonomii, w pamięci zbiorowej przeszła do historii jako formalne wezwanie do utworzenia oddzielnego państwa dla muzułmanów.
Dziedzictwo i upamiętnienie
W Pakistanie dzień uchwalenia rezolucji — 23 marca — jest obchodzony jako Dzień Pakistanu (Pakistan Day). Miejsce, gdzie obradowano, upamiętnia monumentalna budowla Minar-e-Pakistan, wzniesiona na terenie parku Greater Iqbal w Lahore. Pomnik ten stał się symbolem ruchu o niepodległość i miejscem corocznych ceremonii oraz obchodów związanych z narodzinami państwowości pakistańskiej.
Rezolucja z Lahore pozostaje jednym z kluczowych dokumentów w historii subkontynentu indyjskiego: pokazuje przemiany polityczne i rosnącą separatywną świadomość niektórych społeczności oraz ilustruje, jak decyzje polityczne i deklaracje programowe mogą z czasem przekształcić się w fundamentalne zmiany geopolityczne.
Minar-e-Pakistan, Lahore, gdzie uchwalono rezolucję pakistańską
Komitet
Poniżej znajduje się pełna lista 25 oryginalnych, formalnie wyznaczonych członków Specjalnego Komitetu Roboczego Ogólnoindyjskiej Ligi Muzułmańskiej, 1940, który zebrał się między 21 a 24 marca 1940 roku i który w dużej mierze przygotował projekt rezolucji z Lahore.
- Quaid e Azam Muhammad Ali Jinnah
- Nawabzada Liaquat Ali Khan
- Sir Sikandar Hayat Khan
- Sir Shahnawaz Khan Mamdot
- Amir Ahmed Khan Radża Sahib z Mahmudabadu
- Sher-e-Bangla A.K. Fazlul Huq
- Sir Abdullah Haroon
- Al-Hajj Sir Khawaja Nazimuddin
- Amjadi Bano Begum
- Molana Muhammad Akram Khan
- Chaudhry Khaliquzzaman
- Nawab Muhammad Ismail Khan
- Sir Currimbhoy Ebrahim
- Ali Muhammad Khan Dehlvi
- Qazi Muhammad Isa
- Sardar AurangzebKhan
- Abdul Mateen Chauhdry
- Ashiq Mohamed Warsi
- Hadżi Abdus Sattar Essak Saith
- S.M. Sharif
- Syed Abdul Rauf Shah
- Mohammad Latif ur Rahman
- Abdul Rehman Siddiqui
- Malik Barkat Ali
- Sadullah Khan Umarzai
Komitet roboczy Wszechindyjskiej Ligi Muzułmańskiej odpowiedzialny za utworzenie narodu pakistańskiego.
Pytania i odpowiedzi
P: Co to jest Rezolucja z Lahore?
O: Rezolucja z Lahore, znana również jako Rezolucja Pakistańska, była rezolucją polityczną opracowaną między 22 a 24 marca 1940 r. przez 25-osobowy Komitet Roboczy Ogólnoindyjskiej Ligi Muzułmańskiej. Wzywała ona do większej autonomii stanów o większości muzułmańskiej, takich jak Pendżab Bengalski Sindh, NWFP w ramach Indii Brytyjskich. Dziś jest on postrzegany jako wezwanie do utworzenia odrębnego państwa muzułmańskiego - Pakistanu.
P: Kto opracował Rezolucję z Lahore?
O: Rezolucja z Lahore została opracowana przez 25-osobowy Komitet Roboczy Ogólnoindyjskiej Ligi Muzułmańskiej.
P: Kiedy została przyjęta?
A: Uchwała została formalnie przyjęta przez członków Ligi Muzułmańskiej na posiedzeniu ogólnym 23 marca 1940 roku w Lahore.
P: Gdzie to się odbyło?
O: Rezolucja została przedstawiona w Minto Park (obecnie przemianowanym na Iqbal Park) w Lahore przez Maulvi A.K. Fazlul Huq na polecenie Komitetu Roboczego.
P: Jaka budowla upamiętnia dziś to wydarzenie?
O: Dziś w parku Greater Iqbal w Lahore stoi Minar-e-Pakistan, który upamiętnia to wydarzenie i jego znaczenie dla pakistańskiej historii i kultury.
P: Jak długo krążyły uczciwe idee separacji muzułmanów, zanim podjęto tę uchwałę?
O: Uczciwe idee separacji muzułmanów krążyły w indyjskiej atmosferze politycznej jeszcze przed przyjęciem tej rezolucji.
Przeszukaj encyklopedię