Kojiki — najstarsza japońska kronika mitów i historii (712)
Kojiki (712) — najstarsza japońska kronika mitów i historii: opowieści o bogach, Amaterasu, początkach cesarstwa i unikalnym starożytnym języku.
Kojiki lub Furukotofumi (古事記), zwane również w języku angielskim the Records of Ancient Matters, jest najstarszą znaną w Japonii książką. Została skomponowana i wydana w 712 roku na polecenie cesarzowej Gemmei. Za spisanie tekstu przypisuje się bibliotekarzowi i urzędnikowi Ō no Yasumaro; materiał przekazano mu ustnie przez Hieda no Are, osobę znaną z dużej pamięci i znajomości dawnych pieśni. Kojiki jest księgą przepełnioną japońską mitologią i religią Shinto, łącząc kronikarskie relacje z mitycznymi opowieściami.
Powstanie i cel
Kojiki powstało w kontekście konsolidacji władzy i potrzeby legitymizacji rodu panującego. Jednym z głównych celów kompilacji było udokumentowanie boskiego pochodzenia dynastii panującej poprzez genealogie i mity, które łączyły cesarską linię z bóstwem słońca Amaterasu. Tekst miał także zachować ustne tradycje i pieśni, które w niedługim czasie mogłyby zaginąć.
Struktura i najważniejsze treści
Kojiki dzieli się tradycyjnie na trzy części:
- Kamitsumaki (Księga najwyższa) – zawiera mity stworzenia, historię bogów (kami), opowieści o Izanagi i Izanami, narodzinach wysp japońskich oraz konflikt między bogami, w tym słynne zdarzenia z udziałem Amaterasu i Susanoo.
- Nakatsumaki (Księga środkowa) – łączy opowieści o potomkach bogów i początkach panowania pierwszych legendarnych władców, w tym o przybyciu wnuka Amaterasu, Ninigi-no-Mikoto, który miał zapoczątkować cesarskie rządy.
- Shimotsumaki (Księga dolna) – zawiera informacje o kolejnych, bardziej historycznie brzmiących władcach, chociaż granica między historią a legendą nadal jest tu płynna.
W Kojiki mieszają się legendy o pierwszym cesarzu Japonii oraz innych władcach z opowieściami o bogach, dlatego trudno jest jednoznacznie określić, które fragmenty są faktami historycznymi, a które elementami mitycznymi. W legendii wszyscy cesarze Japonii wywodzą się od Amaterasu, bogini słońca.
Język i zapis
Kojiki zostało zapisane przy użyciu chińskich znaków, ale w sposób charakterystyczny – Japończycy użyli chińskich znaków głównie dla ich wymowy, a nie dla pierwotnego znaczenia. Ten system zapisu funkcjonuje podobnie do man'yōgany: znaki używane są fonetycznie, aby oddać brzmiące w języku japońskim słowa. W rezultacie osoba znająca tylko chiński nie odczyta łatwo tekstu, chyba że zna też starą wymowę japońską i konwencje zapisu. Tekst zawiera liczne japońskie nazwy własne, imiona bogów i zwroty kulturowe, które odzwierciedlają język i mentalność VII–VIII wieku.
Znaczenie historyczne i religijne
Kojiki ma ogromne znaczenie dla badań nad początkami japońskiej kultury, religii i mitologii. Chociaż nie jest kroniką historyczną w nowoczesnym sensie, dostarcza bezcennych informacji o wierzeniach, rytuałach, genealogiach i sposobie, w jaki wczesna japońska elita miała rozumieć swoje pochodzenie. Tekst odegrał też kluczową rolę w kształtowaniu tradycji Shinto oraz w legitymizacji władzy cesarskiej.
Rękopisy, przekłady i badania
Oryginalne materiały sprzed ponad tysiąca lat nie przetrwały; tekst znany jest dzięki późniejszym rękopisom i tradycji kopiowania. Od XIX wieku Kojiki stało się przedmiotem licznych badań filologicznych i historycznych oraz tłumaczeń na języki nowożytne. W literaturze naukowej często porównuje się je z inną wczesną kroniką, Nihon Shoki (720), która ma bardziej chińsko-schronologiczny charakter i czasem inne wersje tych samych wydarzeń.
Współczesne znaczenie
Dziś Kojiki jest studiowane zarówno przez badaczy religii i historii, jak i przez twórców literatury, sztuki i kultury popularnej w Japonii. Mity z Kojiki dalej inspirują ceremonie, festiwale, dramaty nō i kabuki, a także nowoczesne reinterpretacje w filmie, literaturze i grach. Dzięki tłumaczeniom i opracowaniom tekst stał się dostępny dla czytelników na całym świecie, choć analiza języka i kontekstu wciąż jest niezbędna do pełnego zrozumienia jego treści.
Rękopis Shinpukuji
Sekcje
Kojiki podzielone jest na trzy części: Kamitsumaki (上巻, "pierwszy tom"), Nakatsumaki (中巻, "środkowy tom") i Shimotsumaki (下巻, "niższy tom").
- Kamitsumaki, znany również jako Kamiyo no Maki (神代巻, "Tom Wieku Bogów"), zawiera przedmowę do Kojiki. Opowiada ona o pierwszych bogach w mitologii japońskiej, Izanagi i Izanami. Są to bogowie, którzy stworzyli świat. Tom ten opowiada również o narodzinach różnych bogów okresu kamiyo, czyli Wieku Bogów. Kamitsumaki opisuje również legendy o powstaniu Japonii. Opisuje, jak Ninigi-no-Mikoto, wnuk Amaterasu, zstąpił z nieba do Kyūshū i stał się przodkiem japońskiej linii królewskiej. Zgodnie z tą legendą jest on uważany za pradziadka cesarza Jimmu.
- Nakatsumaki rozpoczyna się od historii Jimmu, pierwszego cesarza, i jego podboju Japonii. Tom kończy się na piętnastym cesarzu, Ōjin. Niewiele jest napisane o panowaniu cesarzy od drugiego do dziewiątego; wspomniane są tylko ich imiona i imiona ich potomków, a także kilka innych szczegółów. Nie ma wzmianki o ich osiągnięciach. Wiele z historii zawartych w tym tomie jest mitologicznych i nie ma żadnych dowodów na to, że są one historycznie dokładne. Ostatnie badania potwierdzają opinię, że cesarze ci zostali wymyśleni, aby przesunąć panowanie Jimmu na rok 660 p.n.e.
- Shimotsumaki opisuje cesarzy od 16 do 33 roku życia. W przeciwieństwie do dwóch pozostałych tomów, ten nie zawiera wielu odniesień do bogów. Interakcje między światem ludzkim a bogami są bardzo widoczne w pierwszym i drugim tomie, ale nie w tym. Brakuje również informacji o cesarzach od 24 do 33 roku życia.
Powiązane strony
- Nihon Odai Ichiran
- Nihon Shoki
Pytania i odpowiedzi
P: Co to jest Kojiki?
O: Kojiki lub Furukotofumi to najstarsza książka znana w Japonii, napisana w 712 roku n.e. i dedykowana cesarzowej Gemmei. Jest to książka o japońskiej mitologii (Shinto), legendach, pieśniach, genealogiach, tradycjach ustnych i pół-historycznych relacjach aż do 641 roku p.n.e.
P: Jaka jest zawartość Kojiki?
O: Kojiki obejmuje różnorodne tematy, takie jak japońska mitologia (Shinto), legendy, pieśni, genealogie, tradycje ustne i relacje na wpół historyczne.
P: Komu poświęcone jest Kojiki?
O: Kojiki jest dedykowane cesarzowej Gemmei.
P: Od kogo wywodzą się cesarze Japonii według legendy zawartej w Kojiki?
O: Według legendy wszyscy cesarze Japonii pochodzą od Amaterasu, bogini słońca.
P: Czy trudno jest odróżnić prawdziwe części od legend zawartych w Kojiki?
O: Tak, trudno jest stwierdzić, które części Kojiki są prawdziwe, a które są legendą.
P: W jakim języku napisane jest Kojiki?
O: Kojiki jest napisane w języku chińskim, ale sposób, w jaki Japończycy je napisali, polega na użyciu wymowy chińskich znaków, a nie ich znaczenia.
P: Czy osoba potrafiąca czytać po chińsku może czytać Kojiki?
O: Nie, osoba, która potrafi czytać po chińsku, nie może czytać Kojiki, chyba że wie również, jak mówić po japońsku, ponieważ Kojiki zawiera wiele japońskich imion i niektóre zwroty.
Przeszukaj encyklopedię