Know Your Meme (KYM) to strona internetowa i seria wideo dokumentująca memy internetowe oraz inne zjawiska sieciowe — od memów internetowych i wirusowych filmów, przez makra obrazów, hasła i gwiazdy internetu, po mniej trwałe trendy i testy kulturowe. Serwis zajmuje się opisem pochodzenia memów, ich rozprzestrzeniania się, powiązań z kulturą internetową oraz źródeł i kontekstów, a także udostępnia materiały wideo ilustrujące omawiane przypadki. Pierwotnie wyprodukowany przez Rocketboom, serwis został przejęty w marcu 2011 roku przez Cheezburger Network, który z kolei w 2016 roku wszedł w skład Literally Media. Know Your Meme udostępnia kilka kategorii wpisów — m.in. potwierdzone (confirmed), zgłoszone (submitted), deadpooled (odrzucone lub nieudokumentowane), badane (researching) oraz popularne — co ma pomóc w rozróżnieniu dobrze udokumentowanych memów od tych krótkotrwałych lub wątpliwych.

Historia i rozwój

Serwis zrodził się z potrzeby katalogowania szybko zmieniających się zjawisk internetowych i zyskał popularność jako jedno z największych archiwów memów. Na przestrzeni lat KYM rozbudował swoją redakcję i system zgłoszeń od użytkowników: każdy może zaproponować wpis, po czym zespół redakcyjny i społeczność zbierają dowody, przykłady użycia oraz próbują ustalić źródło i datę powstania mema. Oprócz bazy tekstowo‑multimedialnej KYM publikuje serie wideo, prowadzi profile w mediach społecznościowych i współpracuje z twórcami internetowymi.

Format i baza danych

Baza Know Your Meme składa się z indywidualnych stron poświęconych poszczególnym memom. Typowy wpis zawiera: opis mema, historię powstania, najwcześniejsze znane przykłady, analizę sposobów rozpowszechniania, cytowania oraz galerię obrazów i filmów. Wpisy są często uzupełniane źródłami zewnętrznymi i odnośnikami do oryginalnych postów czy filmów. Dzięki rozróżnieniu statusów (confirmed, submitted, deadpooled itp.) serwis stara się odróżniać dobrze udokumentowane informacje od niepotwierdzonych spekulacji.

Proces weryfikacji i rola społeczności

Know Your Meme działa w modelu mieszanym: redakcja redaguje i zatwierdza treści, ale istotną rolę odgrywają użytkownicy, którzy zgłaszają memy, dostarczają przykłady i dyskutują o źródłach. Weryfikacja polega na poszukiwaniu pierwszych wystąpień mema, analizie metadanych (np. dat publikacji) oraz konsultacjach z archiwami internetowymi i społecznościami tematycznymi. Sekcja „deadpooled” służy jako repozytorium wpisów, które nie spełniły kryteriów dokumentacji lub okazały się błędnymi identyfikacjami.

Kontrowersje i krytyka

Know Your Meme bywa przedmiotem sporów i krytyki dotyczącej kilku kwestii:

  • Stronniczość i polityka: część komentatorów twierdzi, że kultura memów i serwisy dokumentujące ją, w tym KYM, bywają wykorzystywane w celach politycznych lub odzwierciedlają uprzedzenia niektórych środowisk. Serwis był krytykowany za sposób przedstawiania niektórych memów politycznych i za potencjalne niedocenienie kontekstów ideologicznych — podobne zarzuty formułowane są wobec innych forów internetowych, np. 4chan. Niektórzy obserwatorzy łączą aktywność internetową z wpływem na wybory i referenda, twierdząc, że memy i kampanie wirusowe miały wpływ na decyzje wyborcze, w tym w kontekście Brexitu oraz wyborów w USA i Wielkiej Brytanii — o podobnych powiązaniach mówi się w odniesieniu do postaci takich jak Donald Trumpa i Borisa Johnsona, choć bez jednomyślnego konsensusu naukowego co do skali tego wpływu.
  • Powiązania z ekstremizmem: niektóre memy zyskały kontrowersyjne konotacje. W mediach i badaniach społecznych dyskutowano na przykład o wykorzystaniu pewnych symboli przez środowiska alt‑right oraz o tym, jak serwisy dokumentacyjne powinny opisywać takie przypadki, aby nie przyczyniać się do normalizacji ekstremistycznych treści.
  • Monetyzacja i komercjalizacja kultury: KYM komercjalizuje część materiałów, współpracuje z markami i udostępnia treści w formatach sponsorowanych, co wywołuje dyskusje o tym, czy i jak kultura memów powinna być eksploatowana komercyjnie.
  • Moderacja i prawa autorskie: jak wiele dużych archiwów internetowych, Know Your Meme stoi przed wyzwaniami związanymi z prawami autorskimi, przywłaszczeniami treści i ochroną prywatności użytkowników. Pojawiają się też spory o to, które materiały są odpowiednie do archiwizacji i jaki kontekst należy im nadać.

Przykłady i wpływ kulturowy

Know Your Meme odegrał istotną rolę w dokumentowaniu historii memów — dzięki temu naukowcy, dziennikarze i uczestnicy kultury internetowej mają dostęp do uporządkowanego archiwum przykładów i analiz. Wpisy dotyczą zarówno memów o charakterze rozrywkowym, jak i takich, które stały się elementem debat politycznych czy społecznych. Serwis jest też często cytowany w analizach trendów online oraz w pracach badawczych zajmujących się kulturą cyfrową.

Podsumowanie

Know Your Meme to obszerne archiwum i medium dokumentujące zjawiska internetowe; łączy pracę redakcji i społeczności w celu opisania genezy i rozprzestrzeniania memów. Mimo że serwis jest ceniony za gromadzenie materiałów i wyjaśnianie kontekstów, budzi także kontrowersje związane z polityką, moderacją, komercjalizacją i sposobem przedstawiania memów o kontrowersyjnym charakterze. Dla osób badających kulturę internetową KYM pozostaje jednym z ważnych punktów odniesienia.