Greyfriars Bobby – wierny pies z Edynburga: historia, pomnik i legenda

Historia i losy Bobby'ego

Bobby zyskał przydomek „Greyfriars Bobby”, ponieważ prawie przez całe swoje życie bywał widywany przy grobie Johna Graya. Zmarł 14 stycznia 1872 roku i został pochowany na terenie cmentarza, tuż przy bramie wejściowej. Jego miejsce spoczynku oznacza mały, różowy granitowy kamień — pamiątka, do której wciąż przychodzą turyści i mieszkańcy miasta.

Grób i pamiątki

Grób Bobby'ego znajduje się blisko wejścia do Greyfriars Kirkyard. W muzeum miasta — Muzeum Edynburga — eksponowane są przedmioty pochodzące rzekomo od psa: jego obroża i miska. Pamiątki te podkreślają, jak silnie historia Bobby’ego wrosła w lokalną pamięć.

Pomnik i fontanna

W 1873 roku Lady Angela Burdett-Coutts postawiła w Edynburgu fontannę ku pamięci Bobby'ego. Na jej szczycie umieszczono brązowy posąg psa autorstwa rzeźbiarza Williama Brodie. Posąg stoi na kolumnie z granitu, a u jej podstawy znajduje się ośmioboczna misa do picia dla psów — projekt fontanny umożliwiał korzystanie zarówno przez zwierzęta, jak i ludzi (na górze znajduje się wylewka do picia dla ludzi). Fontanna stoi w pobliżu mostu George IV w Edynburgu i przez wiele lat była jednym z rozpoznawalnych symboli miasta. W 1957 roku, ze względów sanitarnych, dopływ wody do fontanny został wyłączony.

Kultura i upamiętnienie

Opowieść o Greyfriars Bobby inspiruje od dziesięcioleci. W 1912 roku Eleanor Atkinson opublikowała powieść o jego życiu, która — jak podkreślają wydawcy — „nigdy nie wyszła z druku”. Historia została także przeniesiona na ekran: w 1961 roku powstał film oparty na książce Atkinson; rolę Bobby'ego zagrał pies o imieniu Tam O'Shanter. Opowieść ta bywa opisywana jako poruszająca i jednocześnie podnosząca na duchu: zgodnie z jednym z opisów — „łzawiąca, która jednocześnie zasmuca i podnosi na duchu”.

Legenda a fakty — kontrowersje

Choć historia Bobby'ego jest powszechnie znana i kochana, nie brakuje badań i głosów krytycznych analizujących jej wiarygodność. Niektóre źródła wskazują, że przekaz mógł zostać podkoloryzowany przez ciekawskich lub właścicieli cmentarza w celach promocyjnych. Inni historycy zwracają uwagę na rozbieżności w dokumentach i relacjach z epoki. Mimo to legenda trwale wpisała się w kulturę Edynburga i przyciąga rzesze turystów.

Dziedzictwo

• Grób Bobby'ego i znajdujący się obok posąg są jednymi z chętnie odwiedzanych punktów w Starym Mieście Edynburga.
• Opowieść o wierności psa bywa przywoływana w przewodnikach, literaturze i lokalnych pamiątkach; znajdują się także puby oraz pamiątki nazwane imieniem Bobby'ego.
• Pamiątki, takie jak obroża i miska wystawione w Muzeum Edynburga, pomagają zachować i upamiętnić tę historię przyszłym pokoleniom.

Bez względu na to, jaka jest pełna prawda historyczna, Greyfriars Bobby pozostaje symbolem wierności i jednym z najbardziej rozpoznawalnych bohaterów miejskiego folkloru Edynburga — a jego historia nadal porusza wyobraźnię odwiedzających.