Książę Rutland to tytuł w angielskim Peerage of England, nadany na cześć Rutland, hrabstwa w East Midlands. Tytuł książęcy wywodzi się z dłuższej historii hrabiów Rutland — hrabiowie nazwani na cześć Rutland byli tworzeni dwukrotnie w historii, a dziewiąty hrabia z drugiej kreacji został podniesiony do godności księcia w 1703 roku. Nazwisko obecnej rodziny książęcej to Manners. Dziedzic tytułu znany jest tradycyjnie jako Marquess of Granby. Do księcia Rutland można zwracać się per Jego Miłość" (His Grace).
Historia i ród Manners
Rodzina Manners ugruntowała swoją pozycję w Anglii w XVI wieku, kiedy to pierwszy stały tytuł hrabiego Rutland (Earl of Rutland) został nadany w 1525 roku. W kolejnych pokoleniach ród ten zyskiwał znaczenie polityczne i majątkowe, co doprowadziło do tworzenia dalszych tytułów i umocnienia ich roli w arystokracji brytyjskiej. Najsłynniejszym przedstawicielem rodu w XVIII wieku był Marquess of Granby — imię to stało się symbolem wojskowej sławy i popularności wśród żołnierzy.
Tytuły i dziedziczenie
Główny tytuł rodowy to Duke of Rutland. Do pozostałych, związanych z tą linią tytułów należą m.in.:
- Marquess of Granby (1703) — tytuł zwyczajowo używany przez dziedzica (courtesy title),
- Earl of Rutland (1525) — starszy tytuł rodowy,
- Baron Manners of Haddon (1679),
- Baron Roos of Belvoir (1896).
Dziedzicowanie odbywa się zgodnie z zasadami angielskiego prawa sukcesyjnego dla tytułów dziedzicznych; najstarszy syn księcia zazwyczaj przyjmuje tytuł Marquess of Granby jako tytuł kurtuazyjny do czasu objęcia dukedom.
Siedziby rodzinne
Tradycyjnymi siedzibami rodzinnymi rodu Manners są Haddon Hall w Derbyshire oraz Belvoir Castle w Leicestershire. Haddon Hall to dobrze zachowany przykład angielskiego domu szlacheckiego o historii sięgającej średniowiecza, często udostępniany zwiedzającym. Belvoir Castle — przebudowywany i rozbudowywany na przestrzeni wieków — pozostaje główną rezydencją książąt Rutland i jest kojarzony z rodzinną kolekcją, wnętrzami oraz rozległymi terenami parkowymi.
Znaczenie i współczesność
Tytuł księcia Rutland oraz ród Manners stanowią przykład długotrwałej ciągłości arystokratycznej w Wielkiej Brytanii — łączą tradycję z zarządzaniem rozległymi majątkami i zabytkowymi rezydencjami. Współcześnie posiadacze tytułu angażują się w konserwację zabytków, działalność charytatywną oraz promocję dziedzictwa kulturowego swoich siedzib.


