Inwazja aliantów na Włochy (1943) — lądowanie w Salerno i kampania włoska

Inwazja aliantów na Włochy 1943 — szczegółowe omówienie lądowania w Salerno i kampanii włoskiej: przebieg, dowódcy, operacje Avalanche, Baytown i Slapstick.

Inwazja aliantów na Włochy to seria operacji desantowych i lądowań przeprowadzonych przez siły alianckie podczas II wojny światowej. Alianci rozpoczęli lądowania na stałym lądzie 3 września 1943 roku (operacja Baytown), zaś główne lądowanie u wybrzeży Kampanii, w rejonie Salerno, odbyło się 9 września 1943 roku w ramach operacji Avalanche. Inwazja nastąpiła po udanej inwazji na Sycylię i była częścią szerszej Kampanii Włoskiej.

Operacje na Półwyspie Apenińskim nadzorowała 15 Grupa Armii generała Harolda Alexandra. W jej skład wchodziła amerykańska Piąta Armia generała Marka Clarka oraz brytyjska Ósma Armia generała Bernarda Montgomery'ego.

Główne operacje i siły

• Operacja Baytown (3 września 1943) — desant brytyjskiej Ósmej Armii na przylądek Kalabrii (Kalabrii) w celu rozpoczęcia wkroczenia na półwysep i przyciągnięcia niemieckich sił na południe.
• Operacja Avalanche (9 września 1943) — główne desanty aliantów w rejonie Salerno na zachodnim wybrzeżu, przeprowadzone głównie przez amerykańską Piątą Armię.
• Operacja Slapstick (9 września 1943) — lądowanie brytyjskich sił morskich i desantowych w porcie Taranto, które napotkało stosunkowo mały opór po ogłoszeniu zawieszenia broni przez Włochy.

Kontext polityczny i niemiecka reakcja

W dniach lądowań miało miejsce także kluczowe wydarzenie polityczne: tajne porozumienie o zawieszeniu broni (porozumienie z Cassibile) zostało podpisane 3 września 1943 r., a publicznie ogłoszone 8 września. Ogłoszenie zawieszenia broni spowodowało zamieszanie i załamanie się włoskiej obrony na wielu odcinkach. Niemcy szybko uruchomili plan Unternehmen Achse (operacja Achse) — zajmowanie pozycji i rozbrajanie włoskich oddziałów oraz przejmowanie kontroli nad strategicznymi punktami, co doprowadziło do zaciętych walk z siłami alianckimi i pozostałościami włoskich formacji.

Przebieg działań

Desant w rejonie Salerno spotkał się z silnym, zorganizowanym oporem niemieckim. Niemiecka obrona, wsparcie artyleryjskie i kontrataki próbowały wypchnąć Aliantów z plaż. Dzięki wsparciu powietrznemu, ogniu okrętów i zdecydowanej obronie sztabów alianckich udało się jednak utrzymać przyczółek i stopniowo rozwinąć siły lądowe. Operacja była kosztowna i wymagała szybkiego uzupełnienia zaopatrzenia oraz koncentracji rezerw, aby odeprzeć niemieckie próby zlikwidowania przyczółka.

W odróżnieniu od Salerno, desant w Taranto miał znacznie mniejszy opór, ponieważ włoskie władze lokalne i część wojsk włoskich przestały lub ograniczyły opór po ogłoszeniu zawieszenia broni. Lądowanie w Kalabrii miało na celu szybkie zajęcie najwęższej części Półwyspu i umożliwienie dalszego przesuwania się sił aliantów na północ.

Wyniki i znaczenie

• Utrzymanie przyczółka w rejonie Salerno dało Aliantom punkt wyjścia do dalszych operacji w głąb Półwyspu Apenińskiego i zabezpieczenia południowych portów niezbędnych do zaopatrzenia.
• Ogłoszenie zawieszenia broni przez Włochy oraz niemieckie działania okupacyjne spowodowały, że kampania włoska przybrała formę długotrwałych, wyczerpujących walk pozycyjnych, w tym bitew o linie obronne takie jak linia Gustawa (gdzie doszło później do ciężkich walk m.in. o Monte Cassino) oraz operacji takich jak lądowanie w Anzio.
• Operacje w Italii odciągały niemieckie siły, zmuszając je do rozdzielenia wojsk i zajęcia się obroną długości frontu południowego, co miało znaczenie strategiczne dla ogólnego przebiegu wojny.

Skutki dla kampanii

Kampania włoska okazała się długotrwała i kosztowna. Pomimo szybkich lokalnych sukcesów Aliantów, wojna w Italii trwała aż do 1945 roku, angażując znaczne siły i prowadząc do ciężkich walk z dobrze zorganizowaną niemiecką obroną. Zdobycie południowych Włoch i późniejsze działania przyczyniły się jednak do osłabienia pozycji Niemiec na kilku frontach i umożliwiły stopniowy postęp Aliantów w kierunku wyzwolenia Półwyspu Apenińskiego.

Uwaga: Powyższy opis przedstawia ogólny zarys inwazji aliantów na Włochy w 1943 roku — szczegółowe analizy operacyjne i bilanse strat można znaleźć w specjalistycznej literaturze poświęconej Kampanii Włoskiej.

Plan sojuszniczy

Po klęsce mocarstw Osi w Afryce Północnej, między aliantami nie było zgody co do tego, co robić dalej. Winston Churchill chciał dokonać inwazji na Włochy.

Kiedy zdano sobie sprawę, że w 1943 r. nie uda się dokonać inwazji, zdecydowano się na inwazję na Sycylię. Inwazja aliantów na Sycylię w lipcu 1943 r. zakończyła się sukcesem. Wiele z sił Osi zdołało uniknąć schwytania i uciec na stały ląd. Benito Mussolini został usunięty z funkcji szefa włoskiego rządu. Operacja Baytown była planem, w którym Ósma Armia miała wylądować w pobliżu krańca Kalabrii 3 września 1943 roku. Alianci wysłali 504 pułk piechoty spadochronowej na lotniska w pobliżu Rzymu.

Główne lądowanie (operacja Avalanche) miało nastąpić 9 września. Główne siły miały wylądować w pobliżu Salerno na zachodnim wybrzeżu. Plan Avalanche zakładał, że lądować będzie Piąta Armia. Po stronie niemieckiej, Albert Kesselring zdawał sobie sprawę, że nie może powstrzymać desantu w Salerno.

Mapa inwazji na Włochy.

Pytania i odpowiedzi

P: Czym była inwazja aliantów na Włochy?

P: Kiedy alianci wylądowali na kontynencie włoskim?

P: Jaki był cel inwazji aliantów na Włochy?

P: Kto dowodził inwazją na Włochy?

P: Jakie dwa inne ataki przeprowadzono podczas inwazji na Włochy?

P: Jakie armie brały udział w inwazji na Włochy?

P: Gdzie wylądowały główne siły inwazyjne podczas inwazji na Włochy?

Szukaj według litery