Dirt to drugi studyjny album amerykańskiego zespołu rockowego Alice in Chains. Dirt został wydany 29 września 1992 roku. Na albumie znalazły się single "Would?", "Them Bones", "Angry Chair", "Rooster" i "Down in a Hole".

Tło i nagrania

Prace nad Dirt miały miejsce na początku lat 90., w czasie gdy scena grunge’u osiągała międzynarodowy rozgłos. Album został nagrany i wyprodukowany przy udziale zespołu oraz producenta Dave’a Jerdena, który współpracował z kapelą nad uzyskaniem gęstego, surowego brzmienia — cięższych gitar, niskiego basu i charakterystycznych, wielowarstwowych harmonii wokalnych. Efekt końcowy był mroczniejszy i bardziej bezpośredni niż debiut zespołu.

Muzyka i tematyka

Dirt jest często opisywany jako jedno z najbardziej ponurych i osobistych wydawnictw tamtego okresu. Teksty i klimat albumu poruszają tematy uzależnienia, śmierci, alienacji, poczucia winy i przemocy — w dużej mierze odzwierciedlając osobiste doświadczenia członków zespołu, a zwłaszcza problemów Layne’a Staleya z używkami. Charakterystyczne dla płyty są ciężkie, mocno zabarwione riffy gitarowe Jerry’ego Cantrella oraz intensywne, ekspresyjne partie wokalne Staleya.

Niektóre utwory mają silne, konkretne inspiracje: "Rooster" to ballada oparta na przeżyciach ojca Jerry’ego Cantrella z wojny w Wietnamie i jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych kawałków zespołu. "Would?" powstał też w kontekście ścieżki dźwiękowej do filmu Singles i stał się jednym z hymnów sceny grunge.

Single i teledyski

Singlowe kompozycje z Dirt zdobyły dużą rotację w radiu rockowym i na stacjach telewizyjnych. Teledyski do utworów takich jak "Rooster", "Would?" czy "Them Bones" wspierały rozpoznawalność zespołu i utrwaliły ich wizerunek jako jednej z najważniejszych formacji grunge’owych początku lat 90.

Odbiór, sprzedaż i nagrody

Dirt okazał się komercyjnym i krytycznym sukcesem. Album jest obecnie najlepiej sprzedającym się wydawnictwem zespołu i rozszedł się w nakładzie około 5 milionów egzemplarzy na całym świecie. Album otrzymał certyfikat czterokrotnej platyny od RIAA.

Wyróżnienia i miejsce w historii muzyki potwierdzają także pozycje albumu w zestawieniach — Dirt znalazł się w 2005 roku w książce "1001 Albums You Must Hear Before You Die", a magazyn Guitar World umieścił go na pierwszym miejscu listy dziesięciu najlepszych albumów gitarowych 1992 roku. Krytycy podkreślali spójność materiału, siłę aranżacji i szczerość tekstów.

Skład i personel

  • Layne Staley – wokal
  • Jerry Cantrell – gitara, wokal
  • Mike Starr – gitara basowa (album był ostatnim, na którym bas grał Mike Starr, zanim został wyrzucony z zespołu i zastąpiony przez byłego basistę Ozzy'ego Osbourne'a, Mike'a Ineza)
  • Sean Kinney – perkusja
  • Produkcja: Dave Jerden i Alice in Chains

Wpływ i dziedzictwo

Dirt jest powszechnie uważany za jedno z kluczowych wydawnictw ery grunge’u i za album, który silnie wpłynął na późniejsze pokolenia zespołów rockowych i metalowych. Jego mroczny nastrój, ciężkie brzmienie i autentyczne, osobiste teksty sprawiły, że płyta zachowała status kultowej, a utwory takie jak "Rooster" i "Would?" do dziś należą do kanonu repertuaru Alice in Chains oraz są regularnie przypominane w mediach i na listach najlepszych albumów lat 90.

Dla wielu słuchaczy Dirt pozostaje przejmującym zapisem emocji tamtego okresu — świadectwem talentu zespołu, ale też tragicznymi zwiastunami problemów, które później dotknęły grupę i jej wokalistę.