Kolos Rodyjski — starożytny posąg i cud świata
Kolos Rodyjski — monumentalny brązowo-żelazny posąg boga Heliosa na wyspie Rodos, zbudowany w III w. p.n.e., uznawany za jeden z siedmiu cudów starożytności, zniszczony przez trzęsienie ziemi.
Kolos Rodyjski to nazwa słynnego, wielometrowego posągu przedstawiającego boga słońca Heliosa, wzniesionego na wyspie Rodos w okresie hellenistycznym. Monument powstał w III wieku p.n.e. i przez starożytnych był klasyfikowany jako jeden z siedmiu cudów świata. Zlecenie i wykonanie przypisuje się Charesowi z Lindos, uczniowi rzeźbiarza Lysipposa; o konstrukcji i wyglądzie przekazują nam źródła literackie i późniejsze rekonstrukcje archeologiczne. W literaturze popularnej posąg bywa opisywany jako ogromny posąg oparty na metalowym szkielecie.
Galeria obrazów
8 Obrazy
Wygląd i konstrukcja
Dokładne proporcje Kolosa nie są znane, lecz starożytne relacje podają wysokość rzędu siedemdziesięciu łokci, czyli około trzydziestu kilku metrów. Najczęściej przyjmuje się, że miał około 30–33 metrów wysokości. Technika budowy łączyła żelazny lub kamienny rdzeń z okładziną z brązu; elementy pokrycia wykonywano z płyt brązowych przymocowanych do wewnętrznej konstrukcji. Nie ma pewności co do pozycji nóg czy ewentualnego rozstawienia przy wejściu do portu — obrazy przedstawiające posąg „stojący nad wejściem do portu” są raczej nowożytną wizją niż potwierdzonym faktem.
Historia i powstanie
Posąg powstał w reakcji na wydarzenia polityczne regionu: po zakończeniu oblężenia Rodos mieszkańcy przeznaczyli zdobyczne środki na budowę monumentalnego pomnika jako symbol wytrwałości i chwały miasta. Prace budowlane przypisuje się okresowi około 292–280 p.n.e.; głównym autorem tradycyjnie uznawany jest Chares z Lindos. Monument był zarówno dziełem artystycznym, jak i technicznym wyzwaniem ówczesnych rzemieślników.
Zniszczenie i los pozostałości
Kolos nie przetrwał do czasów rzymskich — został poważnie uszkodzony podczas trzęsienia ziemi w III wieku p.n.e. (często podaje się rok 226 p.n.e.), które spowodowało jego zawalenie. Fragmenty miały pozostać na miejscu przez długi czas; przekazy późniejsze mówią o ich rozkradzeniu i transporcie jako surowca wtórnego, lecz szczegóły tej historii pozostają częściowo niepewne i bywają przedmiotem dyskusji badaczy. Współczesne wykopaliska i badania historyczne starają się oddzielić fakty od legend i romantycznych rekonstrukcji.
Znaczenie i dziedzictwo
Kolos Rodyjski stał się symbolem potęgi i kunsztu epoki hellenistycznej. Jako jeden z siedmiu cudów antyku wpłynął na wyobraźnię kolejnym pokoleniom artystów i podróżników. W literaturze i kulturze popularnej bywa cytowany jako przykład monumentalnej rzeźby z brązu i inspiracja dla późniejszych projektów. Jego historię omawiają prace archeologiczne, opracowania historyczne i rekonstrukcje wizualne, dostępne również w źródłach internetowych i muzealnych opracowaniach oraz studiách dotyczących sztuki hellenistycznej i konserwacji.
- Twórca: Chares z Lindos (uczeń Lysipposa) — tradycyjne przypisanie
- Materiał: żelazo i brąz (rdzeń i okładzina) — technika
- Miejsce: wyspa Rodos, port Mandraki (wspomina się lokalizację) — Rodos
- Los: zniszczony przez trzęsienie, pozostałości opisane w źródłach — relacje
Pomimo ograniczonej ilości pewnych danych, Kolos Rodyjski pozostaje jednym z najlepiej rozpoznawalnych symboli antyku i przedmiotem badań nad technologiami rzeźbiarskimi, inżynierią i odbiorem monumentalnej sztuki w starożytności.
Budowa
Chares z Lindos otrzymał zlecenie na budowę posągu po zakończeniu oblężenia Rodos przez Demetriusza I Poliorcetesa (305BC). Posąg miał rdzeń z brązu i był wzmocniony żelazem. Miał 70 łokci (105 stóp [32 metry]) wysokości i stał obok portu Mandrákion, być może osłaniając oczy jedną ręką, jak sugeruje przedstawienie na płaskorzeźbie. Technicznie niemożliwe jest, by posąg stał u wejścia do portu, a powszechne przekonanie, że tak było, pochodzi dopiero z czasów średniowiecza. Budowę rozpoczęto w 294 r. p.n.e., a zakończono 12 lat później.
Destrukcja
Posąg był inteligentną "reklamą" miasta, które go wzniosło, namacalnym dowodem jego bogactwa i technologii. Niestety, w 222 r. p.n.e., około 60 lat po odsłonięciu, Kolos runął, gdy jego kolana zostały naruszone przez trzęsienie ziemi. Mówi się, że spadające szczątki zburzyły 30 domów.
Mimo straszliwego upadku, posąg nie przestał należeć do wielkich cudów świata starożytnego. Nawet po stu latach od jego zniszczenia Antypater z Sydonu, pisarz pochodzenia grecko-hiszpańskiego, umieścił Kolosa w swoim katalogu siedmiu cudów świata.
W 654 r. n.e., 900 lat po upadku Kolosa, Saraceni splądrowali Rodos i sprzedali metalowe szczątki kolosa. Mówi się, że kupiec użył 900 wielbłądów, by przetransportować fragmenty do Syrii. W ten sposób wizerunek boga, który niegdyś ocalił miasto przed obcą inwazją, spotkał los podobny do tego, jaki spotkał machiny oblężnicze Demetriusza, które sprzedane sfinansowały budowę Kolosa.
Pytania i odpowiedzi
P: Czym był Kolos z Rodos?
O: Kolos z Rodos był posągiem greckiego boga Heliosa wykonanym z żelaza i brązu.
P: Kto zbudował Kolosa Rodyjskiego?
O: Kolos z Rodos został zbudowany przez Charesa z Lindos, ucznia Lysipposa.
P: Kiedy zbudowano Kolosa Rodyjskiego?
O: Kolos z Rodos został zbudowany między 294 a 282 rokiem p.n.e.
P: Gdzie znajdował się Kolos z Rodos?
O: Kolos z Rodos znajdował się na greckiej wyspie Rodos, na przybliżonych współrzędnych 36°27'04 "N, 28°13'40 "E.
P: Jaką wysokość miał Kolos z Rodos?
O: Zanim został zniszczony przez trzęsienie ziemi, Kolos z Rodos miał 70 łokci wysokości, czyli ponad 30 metrów (100 stóp), co czyni go najwyższym posągiem starożytnego świata.
P: Co się stało z Kolosem z Rodos?
O: Kolos z Rodos został zniszczony podczas trzęsienia ziemi.
P: Jakie znaczenie miał Kolos z Rodos?
O: Kolos Rodyjski był jednym z siedmiu cudów świata.
Powiązane artykuły
Autor
AlegsaOnline.com Kolos Rodyjski — starożytny posąg i cud świata Leandro Alegsa
URL: https://pl.alegsaonline.com/art/21764