Słowo "Brat" ma kilka znaczeń i odniesień — od podstawowego znaczenia rodzinnego po nazwy w kulturze popularnej i skróty:
- Brat — męski krewny, syn tych samych rodziców; w języku potocznym: rodzeństwo męskie (np. "mój brat", "bracia").
- Brat (potocznie, pejoratywnie) — "zepsuty bachor", dziecko sprawiające problemy wychowawcze, które "cały czas dostaje po drodze i nie jest" zdyscyplinowane. Używane w rozmowach potocznych do opisania niesfornego dziecka.
- Military brat (tzw. wojskowy bachor) — osoba, która wychowała się z rodzicem służącym w wojsku; to określenie opisuje specyficzną podkulturę dzieci wojskowych z częstymi przeprowadzkami i życiem w środowisku wojskowym.
- Brat Pack — określenie grupy młodych amerykańskich aktorów filmowych z lat 80., którzy często występowali razem w filmach dla młodzieży (np. Rob Lowe, Emilio Estevez, Molly Ringwald — przykład grupy ikon popkultury tej dekady).
- Da Brat — raper znany przede wszystkim w latach 90.; pod tym pseudonimem występuje amerykańska artystka, która zdobyła popularność na scenie hip-hopowej tamtego okresu.
- Brat — tytuł komputerowej gry logicznej wydanej w 1991 roku; gra zaliczana do gatunku puzzli/szachopodobnych łamigłówek (różne konsole/komputery; tytuł może występować w katalogach retro gier).
- Brat i Brat-2 — rosyjskie filmy kryminalne w reżyserii Ałekseja Bałabanowa, z Sergiejem Bodrowem Jr. w roli głównej; produkcje te zyskały dużą rozpoznawalność w Rosji i poza nią (lata 1997–2000).
- Bratz — nazwa linii modelek-lalek, którą wprowadzono na rynek w 2001 roku; firma (MGA Entertainment) wypromowała je jako alternatywę dla tradycyjnych lalek, wyróżniają się charakterystycznym wyglądem i modnymi ubraniami.
- Brats — tytuł krótkiego filmu z Laurel i Hardy z 1930 r.; w języku angielskim tytuł nawiązuje do liczby mnogiej słowa "brat" w brzmieniu podobnym do "bracia".
- Skrót od bratwurst — czasami "brat" używane jest potocznie jako skrócona nazwa dla niemieckiej kiełbasy bratwurst.
To może być akronim:
- BRAT — przykład znanego skrótu w medycynie (ang.) odnoszącego się do diety przy ostrych dolegliwościach żołądkowo-jelitowych: Bananas, Rice, Applesauce, Toast (banany, ryż, mus jabłkowy, tosty). W polskich tekstach spotyka się opis tej diety pod skrótem BRAT z wyjaśnieniem angielskich nazw produktów.
- Inne skróty — litery B‑R‑A‑T mogą występować w nazwach organizacji, testów, narzędzi czy programów; ich znaczenie zależy od kontekstu i rozwinięcia konkretnego akronimu.
Etymologia i użycie
Słowo "brat" pochodzi od prasłowiańskiego *bratrъ i występuje w wielu językach słowiańskich (np. rosyjskie брат, czeskie bratr). W języku polskim ma podstawowe znaczenie rodzinne, ale również wiele konotacji potocznych i kulturowych — od określeń przyjacielskich ("brat", "bracie") po nazwy w popkulturze czy handlu.
Przykłady użycia
- Rodzinne: "Mój brat mieszka za granicą."
- Potoczne/pejoratywne: "Ten dzieciak to prawdziwy brat — nie słucha rodziców."
- Przyjacielskie: "Siema, brat! Co u ciebie?" (kolokwialnie, między bliskimi znajomymi)
- Kontekst kulturowy: "Oglądałem Brat — film Bałabanowa."
Znaczenie słowa "brat" zawsze warto rozumieć przez pryzmat kontekstu — rodzinnego, potocznego, historycznego lub specyficznego odniesienia (np. tytułu filmu, nazwy produktu czy akronimu).