Stolica Niemiec Berlin podzielona jest na 12 dzielnic (Stadtteile/ Bezirke). Dzielnice te nazywane są po niemiecku Bezirke. Te 12 gmin ma prawa polityczne jak gmina miejska, ale nie są one prawnym miastem.

W dniu 1 stycznia 2001 r. przeprowadzono reformę dzielnicową Berlina. Reforma ta zmniejszyła liczbę dzielnic Berlina z 23 do 12. Nastąpiło to w wyniku połączenia kilku starych gmin. Reforma miała na celu obniżenie kosztów administracyjnych oraz uproszczenie struktury zarządzania miejskiego.

Oto stare i nowe dzielnice:

(dane w tabeli dotyczą marca 2004 r.)

Nowe 12 dzielnic (Bezirke) i połączenia z 23 dawnych

  • Mitte – połączenie dawnych: Mitte, Tiergarten i Wedding.
  • Friedrichshain-Kreuzberg – połączenie dawnych: Friedrichshain i Kreuzberg.
  • Pankow – połączenie dawnych: Pankow, Prenzlauer Berg i Weißensee.
  • Charlottenburg-Wilmersdorf – połączenie dawnych: Charlottenburg i Wilmersdorf.
  • Spandau – dawny Spandau (bez połączeń z innymi dzielnicami).
  • Steglitz-Zehlendorf – połączenie dawnych: Steglitz i Zehlendorf.
  • Tempelhof-Schöneberg – połączenie dawnych: Tempelhof i Schöneberg.
  • Neukölln – dawny Neukölln (bez połączeń z innymi dzielnicami).
  • Treptow-Köpenick – połączenie dawnych: Treptow i Köpenick.
  • Marzahn-Hellersdorf – połączenie dawnych: Marzahn i Hellersdorf.
  • Lichtenberg – dawny Lichtenberg (bez połączeń z innymi dzielnicami).
  • Reinickendorf – dawny Reinickendorf (bez połączeń z innymi dzielnicami).

Krótka charakterystyka i zadania dzielnic

  • Bezirke mają swoje organy samorządowe: izbę przedstawicielską (Bezirksverordnetenversammlung, BVV) oraz administrację wykonawczą (Bezirksamt) kierowaną przez Bezirksbürgermeister (burmistrza dzielnicy).
  • Do kompetencji dzielnic należą m.in.: lokalne planowanie przestrzenne, prowadzenie szkół podstawowych i niektórych placówek opieki społecznej, utrzymanie dróg lokalnych, zarządzanie zielenią miejską, kultura lokalna i część zadań porządkowych. Jednak dzielnice działają w granicach kompetencji przyznanych im przez land Berlin — nie są w pełni samodzielnymi gminami.
  • Reforma z 2001 r. miała na celu zmniejszenie kosztów administracyjnych, eliminację dublujących się struktur oraz zwiększenie efektywności zarządzania. W praktyce połączenie administracji doprowadziło do centralizacji niektórych usług, przy jednoczesnym zachowaniu lokalnej reprezentacji.
  • Skala i charakter dzielnic są zróżnicowane: Treptow‑Köpenick to największa dzielnica pod względem powierzchni (dużo terenów zielonych i jezior), natomiast dzielnice centralne, np. Mitte czy Friedrichshain‑Kreuzberg, mają większą gęstość zaludnienia i bardziej miejskie funkcje komercyjne i kulturalne.

Uwagi praktyczne

  • Pomimo formalnych zmian wielu mieszkańców nadal identyfikuje się z dawnymi, mniejszymi jednostkami (np. Kreuzberg, Prenzlauer Berg), co ma odzwierciedlenie w tożsamości lokalnej i ofercie kulturalnej.
  • Aktualne dane demograficzne, granice i kompetencje mogą się zmieniać — w artykule wspomniano, że niektóre dane tabelaryczne dotyczą marca 2004 r. W razie potrzeby warto sprawdzić bieżące statystyki i informacje na stronach urzędu miasta Berlin.