Rzeki Nigerii — lista alfabetyczna i krótkie opisy

Lista alfabetyczna rzek Nigerii z krótkimi opisami, długościami i informacjami o dorzeczach — praktyczny przewodnik dla geografów, studentów i podróżników.

To jest lista rzek w Nigerii

Zawartość:

Top — najważniejsze rzeki i systemy

• Niger — największa rzeka zachodniej Afryki, która przepływa przez północno‑środkową część Nigerii i rozgałęzia się w delcie tworząc liczne odnóg. Ma ogromne znaczenie gospodarcze (nawadnianie, żegluga, elektrownie Kainji i Jebba) i jest jednym z najważniejszych elementów hydrographiicznych kraju.
• Benue — główny dopływ Nigru; pochodzi z Kamerunu i przepływa przez środkowo‑wschodnią Nigerię. Dolina Benue jest ważnym regionem rolniczym i komunikacyjnym.
• Delta Nigru (odnogi: Forcados, Nun, Bonny, Escravos itd.) — rozległy system odnóg i estuariów w południowej Nigerii, kluczowy dla transportu, rybołówstwa i przemysłu naftowego.
• Cross (Kalabar) — rzeka na południowym wschodzie kraju, wypływa z Kamerunu i uchodzi do Zatoki Gwinejskiej; ważna dla regionu Calabar i przyrody (parki narodowe).
• Sokoto‑Rima — system rzeczny północno‑zachodniej Nigerii, odwadniający pogranicze Sahelu; ma znaczenie dla zaopatrzenia w wodę i irygacji.

0–9

Brak powszechnie używanych nazw rzek rozpoczynających się cyfrą w Nigerii.

A

• Anambra — rzeka w południowo‑wschodniej Nigerii, dopływ Nigru, przepływa przez obszar stanu Anambra; ważna lokalnie dla rybołówstwa i rolnictwa.
• Asa — mniejsze cieki wodne w południowo‑zachodniej Nigerii (lokalne znaczenie dla zaopatrzenia i irygacji).

B

• Benue — (patrz sekcja Top) główny dopływ Nigru, z rozległą doliną rolniczą.
• Bonny — odnoga delty Nigru; w jej porcie i ujściu znajdują się instalacje związane z eksportem ropy i gazu.
• Benin (Benin River) — rzeka i ujście w rejonie południowo‑zachodnim/Edo, odwadniająca część wybrzeża i deltę rzeczną.

C

• Cross (Kalabar) — (patrz Top) ważna rzeka południowo‑wschodniej Nigerii z rozbudowanym systemem rzecznym i obszarami chronionymi.
• Calabar (Calabar River) — dopływny system wokół miasta Calabar, istotny lokalnie dla transportu i handlu.

D

• Donga — dopływ rzeki Benue w północno‑wschodniej Nigerii; ważna dla lokalnych ekosystemów i gospodarki rolnej.

E

• Escravos — jedna z odnóg delty Nigru, miejsce terminali naftowych i żeglugi przybrzeżnej.
• Ethiope — rzeka w stanie Delta/Urhobo, istotna lokalnie, częściowo żeglowna i związana z gospodarką regionu.

F

• Forcados — duża odnoga delty Nigru, szeroko wykorzystywana do żeglugi i transportu surowców.
• Fadama (ogólne określenie) — termin używany lokalnie dla nizinnych terenów podmokłych przy rzekach, ważnych dla upraw ryżowych i pastwisk; pojawia się przy wielu rzekach w południowej i centralnej Nigerii.

G

• Gongola — znaczący dopływ Benue z regionu wyżyn Adamawy; odwadnia północno‑wschodnie rejony kraju.

H

• Hadejia — część systemu Hadejia‑Jama'are‑Komadugu‑Yobe na północnym wschodzie; tworzy ważne mokradła (Hadejia‑Nguru wetlands) o dużym znaczeniu ekologicznym i dla rolnictwa.

I

• Imo — rzeka na południowym wschodzie, przepływająca przez okolice Owerri i uchodząca do wybrzeża; ma lokalne znaczenie dla transportu i rybołówstwa.
• Ikpoba — mniejsza rzeka w rejonie południowo‑zachodnim/południowo‑centralnym, wpływająca na lokalne systemy zaopatrzenia w wodę.

J

• Jama'are — rzeka północno‑wschodniej Nigerii, współtworzy system z Hadejia; istotna dla irygacji i ekosystemów wilgotnych.

K

• Kaduna — dopływ Nigru, przepływa przez miasto Kaduna; na jej biegu znajdują się zapory i zbiorniki retencyjne (m.in. Shiroro), wykorzystywane do produkcji energii i zaopatrzenia w wodę.
• Katsina Ala — kolejny dopływ Benue, płynie w centralno‑wschodniej Nigerii i ma znaczenie lokalne dla rolnictwa.

L

• Lower Niger (dolny Niger) — odcinek Nigru po połączeniu z Benue aż do delty; region intensywnej żeglugi, rolnictwa i osadnictwa.

M

• Makurdi (region rzeczny) — odwołanie do rejonu nad rzeką Benue w okolicach Makurdi, gdzie rzeka odgrywa kluczową rolę infrastrukturalną i rolniczą.
• Mungo (lokalnie) — nazwy mniejszych cieków w południowych regionach mogą występować lokalnie pod różnymi wariantami.

N

• Niger — (patrz Top) główna arteria wodna kraju, o ogromnym znaczeniu historycznym, gospodarczym i ekologicznym.
• Nun — jedna z głównych odnóg delty Nigru, prowadząca do morza i istotna dla lokalnej żeglugi.

O

• Ogun — rzeka w południowo‑zachodniej Nigerii, przepływa m.in. przez Abeokuta i uchodzi w rejonie laguny; ważna dla lokalnej gospodarki i transportu.
• Orashi — rzeka i system odnóg w delcie Nigru, istotna dla rolnictwa i rybołówstwa regionu.
• Otamiri — rzeka w południowo‑wschodniej Nigerii, przepływająca przez tereny stanu Imo; ma znaczenie lokalne.

P

• Port Harcourt regionalne cieki — liczne mniejsze rzeki i estuaria w rejonie Port Harcourt i delty, ważne dla przemysłu naftowego i żeglugi lokalnej.

Q

Brak powszechnie rozpoznawalnych nazw rzek w Nigerii zaczynających się na literę Q.

R

• Rima — rzeka północno‑zachodniej Nigerii, część systemu Sokoto‑Rima; odwadnia obszary Sahelu i wpływa do Nigru.

S

• Sokoto — rzeka i region w północno‑zachodniej Nigerii; system Sokoto‑Rima jest istotny dla irygacji i lokalnego rolnictwa.
• Sombreiro — rzeka/ujście w delcie Nigru (Sombreiro River), jedna z mniejszych odnóg i estuariów regionu.

T

• Taraba — rzeka w stanie Taraba, dopływ Benue; obszar o dużym znaczeniu dla lokalnego rolnictwa i osadnictwa.

U

• Ureje / Ureje‑type streams — lokalne cieki w południowych częściach kraju, o znaczeniu dla społeczności przybrzeżnych i rolnictwa.

V

Brak powszechnie rozpoznawalnych nazw rzek w Nigerii zaczynających się na literę V.

W

• Warri — rzeka i port w delcie Nigru; ważna dla transportu, rybołówstwa i przemysłu naftowego.
• Wase (lokalne cieki) — mniejsze cieki w rejonie centralno‑północnym, miejscami wykorzystywane do nawadniania.

X

Brak powszechnie rozpoznawalnych nazw rzek w Nigerii zaczynających się na literę X.

Y

• Yobe / Komadugu Yobe — system rzeczny północno‑wschodniej Nigerii, wpływający do dorzecza jeziora Czad; ma znaczenie dla zaopatrzenia w wodę, rolnictwa i granicznych odcinków rzeki.

Z

• Zamfara (lokalne cieki) — odnosi się do mniejszych systemów rzecznych w północno‑zachodnich stanach (np. Zamfara), używanych lokalnie do irygacji i zaopatrzenia w wodę.

Uwagi końcowe

Lista obejmuje najważniejsze i najbardziej rozpoznawalne rzeki oraz systemy rzeczne Nigeria. W wielu regionach kraju występuje bogata sieć mniejszych cieków, estuariów i odnóg delty, które mają duże znaczenie lokalne (rybołówstwo, rolnictwo, żegluga, przemysł naftowy). Nazwy i zakresy rzek mogą mieć lokalne warianty pisowni i wymowy — przy szczegółowych badaniach warto sięgnąć po mapy hydrograficzne i źródła regionalne.

Szukaj według litery