Joni Mitchell — kanadyjska piosenkarka, autorka tekstów i malarka (ur. 1943)

Joni Mitchell — kanadyjska ikona (ur. 1943): piosenkarka, autorka tekstów i malarka, twórczyni hitów "Both Sides Now", "Big Yellow Taxi" i "Woodstock".

Roberta Joan Anderson (ur. 7 listopada 1943 r. w Fort Macleod, Alberta, Kanada), znana szerzej jako Joni Mitchell, jest kanadyjską autorką tekstów, muzykiem i artystką. Najczęściej towarzyszy jej gitara, choć na przestrzeni lat sięgała także po pianino i inne instrumenty. Do jej najbardziej rozpoznawalnych utworów należą „Big Yellow Taxi”, „Woodstock” (zainspirowana wydarzeniami wokół Festiwalu Woodstock 1969), „Free Man In Paris”, „Help Me” oraz „Both Sides Now”. Nazwisko Mitchell przyjęła po pierwszym małżeństwie (z Chuckiem Mitchellem).

Wczesna działalność i pierwsze kroki w show-biznesie

Mitchell zaczęła śpiewać i występować w klubach i kawiarniach, aby pokryć koszty nauki na uczelni plastycznej. Początkowo związana była z nurtem muzyki ludowej; jej wczesne kompozycje i charakterystyczny styl gry przykuły uwagę słuchaczy i krytyków, co pozwoliło jej przejść na zawodową karierę. Podpisała kontrakt płytowy, a jej pierwszy album ukazał się w 1968 roku. Wczesny sukces „Both Sides Now” przyczynił się też do popularności wersji tej piosenki wykonywanej przez Judy Collins, która pomogła szerzej rozpowszechnić utwór.

Głos i styl

Mitchell występuje w zakresie kontraltowym, a jej teksty charakteryzują się osobistą narracją, obrazowym językiem i częstymi eksperymentami harmonicznymi. Na przestrzeni kariery przesuwała się stylistycznie — od muzyki folkowej, przez rock i pop, aż po świadome wpływy jazzu i aranżacje orkiestralne.

Relacje i kontakty artystyczne

W życiu prywatnym i artystycznym miała bliskie relacje z innymi muzykami tamtej epoki, między innymi z Stephenem Stillsem i Davidem Crosby, oboje powiązani z zespołu Crosby, Stills & Nash. Jej piosenka „Woodstock” stała się jednym z hymnowych utworów związanych z tamtym festiwalem — wykonał ją również CSN (w wydaniu z Neilem Youngiem), co dodatkowo utrwaliło jej wpływ na kulturę muzyczną końca lat 60. Mitchell współpracowała też w różnych odsłonach artystycznych z wieloma muzykami tamtej generacji, a jej prace plastyczne bywały wykorzystywane przy projektach okładkowych i ilustracjach.

Lata 70. i eksperymenty z jazzem

W latach 70. Mitchell stopniowo oddaliła się od surowej estetyki folkowej i zaczęła wprowadzać elementy jazzu i bardziej złożonych aranżacji. Ten zwrot sprawił, że część jej wczesnych fanów poczuła się zaskoczona lub rozczarowana, jednak równocześnie otworzył drzwi do nowych słuchaczy i współprac z czołowymi muzykami jazzowymi. Jednym z najważniejszych późniejszych projektów była współpraca z legendarnym kontrabasistą Charlesem Mingusem — album nagrany wspólnie z nim był jednym z ostatnich projektów Mingusa przed jego śmiercią.

Płyty, kompilacje i postawa artystyczna

Nie wszystkie wydawnictwa Mitchella osiągały komercyjny sukces, a sama artystka przez długi czas opierała się idei prostych kompilacji „greatest hits”, czując, że takie zestawienia mogłyby ograniczyć postrzeganie jej twórczości. Ostatecznie wydała jednak zestawy Hits i Misses, przy czym pierwszy zawierał jej najbardziej rozpoznawalne przeboje, a drugi – wybrane utwory będące jej prywatnymi faworytami, mniej znane szerokiej publiczności. Poza muzyką Mitchell wciąż aktywnie maluje; jej prace wystawiane są w galeriach na całym świecie.

Życie prywatne

Zanim zdobyła szeroką sławę, Mitchell oddała nowo narodzoną córkę do adopcji w Kanadzie. W latach 90. matka i córka ponownie nawiązały kontakt i od tamtej pory utrzymują dobre relacje. Jej życie prywatne, podobnie jak twórczość, bywało tematem publicznych rozmów, ale Mitchell często podkreślała znaczenie prywatności i samodzielnego rozliczania się z doświadczeń.

Stosunek do epoki lat 60.

Choć popularność zdobyła w latach 60., Mitchell nie idealizuje tej dekady. W wywiadach i piosenkach przypomina zarówno o nadziejach, jak i o negatywnych aspektach tamtych lat, zachęcając do krytycznego spojrzenia na przeszłość i pracy nad teraźniejszością.

Stan zdrowia

W marcu 2015 roku Mitchell została znaleziona nieprzytomna w swoim domu w Los Angeles. Odzyskała przytomność już w karetce podczas przewozu do szpitala, gdzie trafiła na intensywną terapię w celu wykonania badań. Diagnozowano u niej tętniaka mózgu. W kolejnych dniach lekarze stwierdzili także obecność guza gardła. Po długim okresie rekonwalescencji artystka stopniowo wycofała się z intensywnego grania na scenie, koncentrując się również na malarstwie i prywatnym życiu.

Dziedzictwo i uznanie

Joni Mitchell uznawana jest za jedną z najważniejszych autorek piosenek XX wieku — jej wpływ na kolejne pokolenia muzyków i tekściarzy jest powszechnie doceniany. Była wielokrotnie nagradzana i wyróżniana, a jej twórczość pozostaje przedmiotem analiz i reinterpretacji. W 1997 roku została wprowadzona do Rock and Roll Hall of Fame, co potwierdziło jej trwałe miejsce w historii muzyki popularnej.

Pytania i odpowiedzi

P: Jak naprawdę nazywa się Joni Mitchell?

P: Na jakim instrumencie zazwyczaj gra?

P: Jaki był pierwszy album, który wydała?

P: Z kim była w romantycznym związku?

P: Jak zmienił się jej styl muzyczny w latach 70-tych?

P: Nad jakim projektem pracowała z Charlesem Mingusem przed jego śmiercią?

P: Jak Joni Mitchell stała się początkowo sławna?

Szukaj według litery