Ali ibn Husajn (Zayn al-Abidin) — czwarty imam szyicki, świadek Karbali
Ali ibn Husajn (Zayn al‑Abidin) – czwarty imam szyicki, świadek Karbali. Duchowy mistrz modlitwy i autor As‑Sahifa as‑Sajjadiyya. Życie poświęcone wierze i nauce.
Ali ibn Husajn, znany również jako Zayn al-Abidin („ornament pobożnych”) i Imam as-Sajjad („ten, który dużo się kłaniał”), był czwartym imamem w szyickim islamie. Był synem Husajna ibn Alego i wnukiem Alego ibn Abi Taliba. Urodził się około roku 659 n.e. (około 38 AH) i zmarł około 713 n.e. (około 95 AH). Jako członek rodziny Proroka Muhammad był świadkiem kluczowych wydarzeń w najwcześniejszej historii islamu.
Udział w wydarzeniach karbalskich i losy po bitwie
Ali ibn Husajn przeżył bitwę pod Karbalą (680 n.e.), w której zginął jego ojciec Husajn oraz większość członków jego rodziny i towarzyszy. Według tradycji szyickiej znajdował się wśród nielicznych ocalałych, częściowo dlatego, że był chory i nie mógł walczyć. Po masakrze trafił do niewoli i został doprowadzony wraz z innymi członkami rodziny Husajna do dworu kalifa w Damaszku. Mimo presji i prób zmuszenia go do uznania władzy Umayyadów, pozostawał wierny pamięci zabitych i wartościom, za które byli gotowi oddać życie. Ostatecznie pozwolono mu powrócić do Medyny, gdzie spędził resztę życia.
Duchowość, nauczanie i dzieła
Po powrocie do Medyny Ali ibn Husajn poświęcił się życiu kontemplacyjnemu i nauczaniu religijnemu. Jego działalność koncentrowała się na modlitwie, medytacji, etyce oraz przekazywaniu nauk Proroka i jego rodziny. Najbardziej znanym zbiorem przypisywanych mu modlitw i suplikacji jest As-Sahifa as-Sajjadiyya (często tłumaczona jako „Księga modlitw” lub „Psalmy Muhammada”), która zajmuje ważne miejsce w praktyce duchowej szyitów. Mu przypisuje się także Risalat al-Huquq („List o prawach”) — tekst wymieniający prawa i obowiązki wobec Boga, siebie, rodziny, sąsiadów i społeczeństwa; traktowany jest w tradycji szyickiej jako istotne źródło etyki religijnej.
Charakter nauk i metoda oporu
Imam Zayn al-Abidin znany był z podkreślania wewnętrznej czystości, uczciwości i sprawiedliwości. Jego podejście do oporu wobec niesprawiedliwości miało przede wszystkim wymiar duchowy i moralny — sprzeciw wobec tyranii wyrażał poprzez modlitwę, błagania, nauczanie i publiczne świadectwo, a nie przez bezpośrednie powstanie zbrojne. Dzięki temu zachował ciągłość nauczania imamskiego i ochronił wspólnotę przed dalszymi represjami politycznymi.
Śmierć i spuścizna
Ali ibn Husajn zmarł około 713 n.e. i został pochowany na cmentarzu Jannat al-Baqi w Medynie. Jego synem i następcą jako piąty imam był Muhammad al-Baqir. Dzieła oraz modlitwy przypisywane Zayn al-Abidinowi wywarły trwały wpływ na rozwój szyickiej liturgii, duchowości i etyki. Jego modlitwy są nadal odmawiane w społecznościach szyickich, a jego postawa — jako świadectwo przetrwania i duchowego oporu po Karbali — uczyniła go jedną z centralnych postaci pamięci religijnej szyitów. Jego nauki miały także wpływ na rozwój mistyki islamskiej i praktyk ascezy w późniejszych tradycjach.
Warto zaznaczyć, że niektóre szczegóły biograficzne (np. pochodzenie matki czy dokładne daty) bywają różnie podawane w źródłach sunnickich i szyickich; informacje powyżej opierają się na powszechnie przyjmowanych relacjach tradycji szyickiej i historycznej literatury islamskiej.
Przeszukaj encyklopedię