Współrzędne: 43°19′N 25°33′E / 43.317°N 25.550°E / 43.317; 25.550
Wielkie Tyrnowo (bułg. Велико Търново, Veliko Tarnovo) jest prowincją w Bułgarii. Jego stolica również nosi nazwę Wielkie Tyrnowo (Veliko Tarnovo).
Położenie
Obwód Wielkie Tyrnowo leży w północno‑centralnej części Bułgarii. Obejmuje dolinę rzeki Jantry i przylegające tereny Wyżyny Płowdiwskiej oraz fragmenty Przedgórza Starej Płaniny. Na północy graniczy z dorzeczem Dunaju (w rejonie miasta Svisztov), dzięki czemu część prowincji ma dostęp do żeglugi rzecznej.
Stolica i główne miasta
Stolicą obwodu jest miasto Wielkie Tyrnowo — historyczne centrum Bułgarii, znane z imponującej twierdzy Carszewec (Tsarevets) i roli, jaką pełniło w średniowieczu jako stolica Drugiego Państwa Bułgarskiego. Inne ważne ośrodki to Gorna Oryachowica (ważny węzeł kolejowy i lotnisko), Svisztov (port nad Dunajem), Pavlikeni, Polski Trambesz, Strazzyca, Laskowec, Złatarica, Elena i Suhindol.
Powierzchnia i ludność
Powierzchnia obwodu wynosi około 4 600–4 700 km². Liczba mieszkańców zmienia się w czasie — w zależności od źródeł i roku spisu wynosi przeciętnie kilkaset tysięcy; obserwuje się tendencję spadkową z powodu migracji i ujemnego salda demograficznego. Struktura ludności obejmuje zarówno mieszkańców miast, jak i mniejsze społeczności wiejskie.
Podział administracyjny
Obwód dzieli się na kilka gmin (obsztin), wśród których największe to:
- Wielkie Tyrnowo (Veliko Tarnovo)
- Gorna Oryachowica (Gorna Oryahovitsa)
- Svisztov (Svishtov)
- Pavlikeni
- Polski Trambesz (Polski Trambesh)
- Strazzyca (Strazhitsa)
- Laskowec (Lyaskovets)
- Złatarica (Zlataritsa)
- Elena
- Suhindol (Suhindol)
Gospodarka
Gospodarka regionu opiera się na rolnictwie (uprawa zbóż, warzyw, sadownictwo i winnictwo), przemyśle (przetwórstwo rolno‑spożywcze, produkcja maszyn, przemysł lekki) oraz usługach. Gorna Oryachowica i Svisztov są ważnymi ośrodkami przemysłowo‑transportowymi — ten drugi dysponuje portem rzecznym na Dunaju, co ułatwia handel międzynarodowy. Turystyka, zwłaszcza wokół Wielkiego Tyrnowa i zabytków archeologicznych, też ma istotne znaczenie dla lokalnej gospodarki.
Zabytki i turystyka
Największą atrakcją jest twierdza Carszewec (Tsarevets) w Wielkim Tyrnowie — rekonstrukcja średniowiecznego centrum królewskiego z cerkwiami i murami obronnymi. W okolicy znajdują się także zabytkowe miejscowości, np. Arbanasi z bogato zdobionymi domami i cerkwiami, oraz liczne klasztory i muzea. Region przyciąga turystów zainteresowanych historią Bułgarii, archeologią, folklorem oraz winami lokalnymi.
Komunikacja i transport
Region jest dobrze skomunikowany drogowo i kolejowo. Gorna Oryachowica pełni funkcję ważnego węzła kolejowego i ma niewielkie lotnisko obsługujące ruch krajowy i sezonowy. Przez obwód przebiegają lokalne oraz krajowe drogi łączące go z Sofią, Warną i Ruse. Svisztov obsługuje transport rzeczny na Dunaju.
Klimat
Klimat jest umiarkowany kontynentalny: gorące lata i stosunkowo chłodne zimy. W wyższych partiach terenów przeważających nad dolinami występują nieco niższe temperatury i więcej opadów.
Krótka historia
Wielkie Tyrnowo odegrało kluczową rolę w historii Bułgarii jako stolica Drugiego Państwa Bułgarskiego (XII–XIV w.). Miasto i okolice mają bogatą przeszłość archeologiczną i kulturową, co czyni obwód ważnym miejscem badań historycznych i celem podróży edukacyjnych.
Region oferuje zróżnicowane krajobrazy, bogactwo zabytków oraz tradycyjną bułgarską kuchnię i wina, co czyni go interesującym zarówno dla turystów, jak i dla inwestorów poszukujących możliwości w sektorach rolnym, przemysłowym i usługowym.