Pod względem politycznym Azerbejdżan dzieli się na następujące jednostki administracyjne:

  • 59 dzielnic (rayonlar; liczba pojedyncza - rayon) — dotyczą głównej (kontynentalnej) części kraju,
  • 11 miast (şəhərlər; liczba pojedyncza - şəhər) — miasta o statusie administracyjnym równym dystrytom,
  • 1 republika autonomiczna (muxtar respublika), która sama zawiera:
    • 7 okręgów
    • 1 miasto

Uwaga liczebności: Jeżeli zsumować jednostki administracyjne (59 dzielnic kontynentalnych + 7 z Nachiwańskiej Republiki Autonomicznej), otrzymuje się łącznie 66 dzielnic (rayonów). Do tego dochodzi 11 miast o specjalnym statusie na terytorium głównego Azerbejdżanu oraz 1 miasto w Nachiwańskiej Republice Autonomicznej, co daje łącznie 12 miast o takim statusie.

Ta lista dotyczy głównej części Azerbejdżanu. Regiony Nachiwańskiej Republiki Autonomicznej są wymienione poniżej i ponumerowane oddzielnie. Niektóre z nich znajdują się w całości lub częściowo w Górskim Karabachu, zaznaczonym na mapie kolorem zielonym, co zostało zaznaczone w wykazie. Górski Karabach nie jest uznawany za niepodległe państwo, ale funkcjonuje jako takie. Stan kontroli administracyjnej nad niektórymi obszarami ulegał zmianom w wyniku konfliktów zbrojnych (m.in. konfliktu w 2020 r.), co może wpływać na de facto kontrolę nad określonymi dystryktami.

Podział wewnętrzny i kompetencje

Regiony (rayony) i miasta o specjalnym statusie są podstawowymi jednostkami administracyjnymi. Każdy rayon ma organ wykonawczy (lokalną administrację) kierowany przez wyznaczanego przedstawiciela (szefa organu wykonawczego), natomiast gminy stanowią szczebel samorządowy.

Gminy (pol. gminy) są jednostkami samorządu lokalnego i obejmują mniejsze miejscowości, osady i wsie. Organy gmin (rada gminy i jej wykonawstwo) są wybierane w wyborach lokalnych i odpowiadają za lokalne usługi publiczne, gospodarkę komunalną, planowanie przestrzenne na poziomie lokalnym oraz inne zadania określone prawem. Regiony są dalej podzielone na gminy.

Terminologia

  • Rayon — pol. dzielnica/okręg; jednostka administracyjna obejmująca obszary wiejskie i miejskie (poza miastami o statusie równym rayonowi).
  • Şəhər — miasto; niektóre większe ośrodki miejskie mają status administracyjny niezależny od rayonu.
  • Muxtar respublika — republika autonomiczna (Nachiwańska Republika Autonomiczna) posiadająca szerzej zdefiniowane kompetencje autonomiczne i własny podział wewnętrzny (okręgi i miasto).

Uwagi praktyczne

  • Dokładne granice i faktyczna kontrola administracyjna nad niektórymi obszarami mogą różnić się w zależności od źródeł i bieżącej sytuacji polityczno-militarnej.
  • Dla większości zastosowań oficjalne statystyki i wykazy podają liczby zgodne z powyższym podziałem (59 rayons + 11 miast na kontynencie oraz 7 rayons + 1 miasto w Nachiwańskiej Republice Autonomicznej).
  • Stolicą i największym miastem kraju jest Baku (pełniące również funkcje administracyjne jako miasto o specjalnym statusie).

W razie potrzeby mogę przygotować szczegółową listę nazw poszczególnych dystryktów i miast wraz z krótkimi opisami lub mapą przedstawiającą aktualny podział administracyjny.