Toby Tram Engine to fikcyjny antropomorficzny silnik tramwajowy z serii książek The Railway Series autorstwa wielebnego Wilbert Vere Awdry i jego syna, Christopher. Występuje także w telewizyjnym spin-offie Thomas & Friends. Toby, rozpoznawalny dzięki charakterystycznym osłonom kół (sideplates) i odbojnikom (cowcatchers), nosi na bocznej tablicy numer siedem North Western Railway i pracuje na tej samej linii, oddziale Ffarquhar, co Thomas the Tank Engine.

Toby po raz pierwszy pojawił się w siódmej książce z serii The Railway Series, Toby the Tram Engine, wydanej w 1952 roku, i później występował w kolejnych tomach. Drugą książką skupioną na Tobym była szósta z książek Christophera Awdry'ego, Toby, Trucks and Trouble.

Wygląd i konstrukcja

Toby jest wzorowany na parowych lokomotywach tramwajowych używanych na krótkich odcinkach kolejowych i w ruchu ulicznym. Ma niską, niemal pudełkowatą bryłę z zamkniętą kabiną, krótkym kominem oraz osłonami bocznymi, które zakrywają koła — cecha ta chroni pieszych i zwierzęta przy poruszaniu się po ulicach. Odbojniki (cowcatchers) z przodu i tyłu dodają mu wyglądu przystosowanego do pracy w warunkach mieszanych (kolej‑ulica).

Charakter i rola na wyspie Sodor

Toby jest przedstawiany jako stateczny, rozważny i praktyczny silnik. Ceni porządek, mówi spokojnie i rzadko działa impulsywnie. W opowiadaniach często pełni rolę pomocnika i przewodnika dla młodszych lokomotyw, a jego doświadczenie i solidność są cenione przez mieszkańców wyspy Sodor. Jego historie często dotyczą współpracy z wagonami (trucks) oraz rozwiązywania drobnych problemów na bocznych liniach.

Występy w telewizji i adaptacje

W serialu Thomas & Friends Toby pojawia się jako postać regularna i gościnna w różnych sezonach. W adaptacjach telewizyjnych jego wygląd i osobowość zostały zachowane, a wiele odcinków rozwija wątki z książek lub przedstawia nowe przygody osadzone w klimacie lokalnych linii kolejowych.

Znaczenie i popularyzacja

  • Toby wprowadził do serii typ lokomotywy inny niż parowy tendrzak czy większy tender — zwrócił uwagę młodych czytelników na mniejsze, specjalistyczne maszyny kolejowe.
  • Jego postać pojawia się w licznych wydaniach książkowych, wersjach audio, a także jako zabawka i model kolejkowy, co potwierdza jego trwałą popularność wśród fanów serii.

Postać Toby'ego łączy w sobie tradycję i prostotę — jest przykładem bohatera, którego siłą jest niezawodność i zdrowy rozsądek, co czyni go jednym z dobrze rozpoznawalnych i lubianych mieszkańców wyspy Sodor.