Do myszy — wiersz Roberta Burnsa
Polski przegląd wiersza Roberta Burnsa „To a Mouse” (Do myszy): treść, forma, kontekst historyczny, główne motywy i wpływ (m.in. tytuł powieści Steinbecka).
Przegląd
„Do myszy” to polski tytuł wiersza Roberta Burnsa znanego jako "To a Mouse, on Turning Her Up in Her Nest with the Plough". Utwór powstał w języku szkockim około 1785 roku i jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych tekstów tego poety. Wiersz ukazuje krótki epizod — rolnik, który orząc ziemię, przypadkowo rozkopał gniazdo myszy — i rozwija go w refleksję nad losem istot żywych i ludzkimi planami. Więcej o tekście można znaleźć pod tym odnośnikiem: tekst utworu, a o autorze pod adresem: Robert Burns — biografia.
Galeria obrazów
1 Obraz
Treść i forma
Poemat ma formę bezpośredniego zwrotu do zwierzęcia — narrator mówi do myszy, wyraża współczucie i zdumienie nad jej zniszczonym schronieniem. Język oryginału to szkocki dialekt; w polskich przekładach autorzy starają się oddać jego melodykę i prostotę. Najsłynniejszy wers brzmi: "The best laid schemes o' mice an' men / Gang aft agley", co tłumaczy się często jako „Najlepiej ułożone plany myszy i ludzi / Często zawodzą”. Oryginalna, prosta scena służy za punkt wyjścia do uniwersalnej refleksji.
Kontekst historyczny
Wiersz powstał w okresie zmian agrarnych w Szkocji, gdy intensyfikacja upraw i przemiany wiejskie wpływały na życie prostych ludzi i przyrody. Burns pisał równocześnie jako osoba związana z ziemią i jako obserwator społeczny; stąd w utworze łączy się realizm sytuacji i melancholijna medytacja nad kruchością losu. Informacje kontekstowe można prześledzić tutaj: kontekst historyczny i rolnictwo w XVIII wieku.
Główne motywy i interpretacje
- Współczucie i pokora: narrator nie szydzi z myszy, lecz współczuje jej; to etyczny apel o szacunek dla życia.
- Nietrwałość planów: pieczołowicie ułożone plany — ludzkie lub zwierzęce — mogą zostać zniweczone przez przypadek lub okoliczności.
- Relacja człowiek–przyroda: utwór pokazuje, jak ludzka aktywność wpływa na innych, często niezamierzenie.
O różnych odczytaniach i krytycznych analizach piszą liczne opracowania, np. komentarze literackie i artykuły naukowe: analiza motywów.
Wpływ i adaptacje
Fragment wiersza przeszedł do kultury popularnej — najsłynniejszym nawiązaniem jest tytuł powieści Johna Steinbecka Of Mice and Men, zaczerpnięty z wersów Burnsa. Steinbeck odwołał się do idei zawodzenia planów i kruchej natury ludzkich nadziei. O recepcji i adaptacjach utworu zobacz także: studia nad recepcją.
Tłumaczenia i znaczenie dzisiaj
„Do myszy” bywa tłumaczone na wiele języków; w Polsce utwór pojawiał się w antologiach poezji i przekładach Roberta Burnsa. Pomimo prostoty scenerii, wiersz trwa w świadomości czytelników jako krótkie, poruszające przypomnienie o nieprzewidywalności życia i odpowiedzialności za świat, w którym żyjemy.
Wiersz
| Burns's original | Standardowe tłumaczenie na język angielski |
| Mała, zgrabna, krowia, czasochłonna bestyjka, Naprawdę mi przykro, że panowanie człowieka Nie wątpię, ale możesz złodziejem być. Twój mały domek też jest w ruinie! Zobaczyłeś, że pola są puste, że Ta mała sterta liści i łodyg Ale Mousie, ty nie jesteś twoją uliczką, Wciąż jesteś błogosławiony, w porównaniu ze mną! | Mała, podstępna, skulona, płochliwa bestyjka, Naprawdę mi przykro, że panowanie człowieka Nie wątpię, czasem, ale możesz kraść; Twój mały domek też w ruinie! Widziałeś pola nagie i spustoszone, A Ta mała sterta liści i ścierniska kosztowała cię wiele znużenia! Ale mała Mysz, nie jesteś sam, Wciąż jesteś błogosławiony, w porównaniu ze mną! |
Pytania i odpowiedzi
P: Kto napisał wiersz "Do myszy"?
O: Robert Burns napisał wiersz "Do myszy".
P: W jakim języku został napisany ten wiersz?
A: Wiersz został napisany w języku szkockim.
P: Kiedy został napisany ten wiersz?
A: Wiersz został napisany w 1785 roku.
P: Jak brzmi wers ze strofy siódmej, od którego John Steinbeck nazwał swoją nowelę "Myszy i ludzie"?
O: Wers, od którego John Steinbeck wziął nazwę swojej powieści "Myszy i ludzie", brzmi: "The best laid schemes of mice an' men / Gang aft agley" ("Najlepiej ułożone plany myszy i mężczyzn / Często się psują").
Powiązane artykuły
Autor
AlegsaOnline.com Do myszy — wiersz Roberta Burnsa Leandro Alegsa
URL: https://pl.alegsaonline.com/art/100180
Źródła
- robertburns.org : "To A Mouse, On Turning Her Up In Her Nest With The Plough"
- cummingsstudyguides.net : "To a Mouse"
- bestword.ca : "Robert Burns' "To a Mouse": Analysis"