

rosyjsku: Ростов-на-Дону, Rostov-na-Donu [rəˈstof nə ˈdonu] — to miasto w europejskiej części Rosji. Położone jest nad rzeką Don, około 46 km przed jej ujściem do Morza Azowskiego. Miasto pełni funkcję centrum administracyjnego Obwodu Rostowskiego i jednego z głównych ośrodków Południowego Okręgu Federalnego Rosji. Liczba ludności wynosi około 1,1 miliona osób (według spisu i szacunków w latach 2010–2020); wcześniej podawano dane z 2002 r.
Historia
Rostów nad Donem powstał w połowie XVIII wieku jako twierdza i punkt handlowy przy ujściu rzeki Temernik. W 1796 roku otrzymał prawa miejskie. Dzięki dogodnemu położeniu przy rzece Don miasto szybko rozwinęło się jako port handlowy i ośrodek przemysłowy. W XIX i na początku XX wieku Rostów stał się ważnym centrum handlu zbożem i surowcami dla południowej Rosji. Miasto było świadkiem wielu wydarzeń historycznych, w tym walk podczas wojen i przemian politycznych XX wieku.
Gospodarka
- Transport i port: Rostów to duży port rzeczny oraz węzeł kolejowy i drogowy łączący centralną Rosję z Azją Mniejszą i Kaukazem. Handel rzeczny i morski (przez Morze Azowskie) odgrywa istotną rolę.
- Przemysł: rozwinięte są zakłady maszynowe, metalurgiczne, chemiczne, spożywcze oraz przemysł budowlany. Miasto ma znaczący sektor usług i handlu.
- Usługi i edukacja: ośrodki badawcze, uczelnie i instytucje kulturalne przyczyniają się do rozwoju sektora usług.
Transport
- Rostów jest ważnym węzłem kolejowym i drogowym w południowej Rosji.
- Port rzeczno-morski obsługuje transport towarów na Donie i połączenia z Morzem Azowskim.
- Miasto obsługuje ruch lotniczy przez Port lotniczy Platov (otwarty w 2017 r.), który zastąpił starsze lotnisko miejskie.
Kultura, nauka i sport
- W Rostowie działają teatry, muzea (m.in. Rostowski Obwodowy Muzeum Krajoznawcze), galerie i biblioteki.
- W mieście znajdują się ważne uczelnie, w tym Southern Federal University (Uniwersytet Południowy), przyciągające studentów z regionu.
- Rostov Arena — stadion piłkarski wyremontowany i rozbudowany na potrzeby Mistrzostw Świata FIFA 2018 — jest jednym z punktów sportowych i kulturalnych miasta.
Demografia i struktura miejska
Rostów nad Donem jest jednym z największych miast południowej Rosji. Mieszkańcy tworzą zróżnicowaną społeczność, w której obok Rosjan żyją mniejszości narodowe. Miasto ma rozbudowaną infrastrukturę mieszkaniową, handlową i rekreacyjną, z charakterystyczną nabrzeżną promenadą nad Donem.
Klimat
Region ma klimat kontynentalny umiarkowany z wpływami strefy stepowej: gorące, suche lata i chłodniejsze, lecz stosunkowo łagodne zimy w porównaniu z bardziej północnymi częściami Rosji.
Zabytki i atrakcje
- Reprezentacyjna nabrzeżna promenada nad Donem i panoramiczne widoki rzeki.
- Prawosławna cerkiew – Katedra Narodzenia Bogurodzicy oraz inne historyczne świątynie.
- Muzea regionalne, parki miejskie i zabytkowe dzielnice z architekturą XIX i początku XX wieku.
Rostów nad Donem pełni dziś funkcję ważnego centrum administracyjnego, gospodarczego i kulturalnego południowej Rosji, łącząc tradycję portowego miasta z nowoczesną infrastrukturą i rolą regionalnego węzła komunikacyjnego.