Australian Football League (AFL) — narodowa liga futbolu australijskiego — to najwyższa profesjonalna rozgrywka w tej dyscyplinie w Australii. AFL to profesjonalna australijska liga narodowa w sporcie Australian Rules Football (futbol australijski). Liga jest jedną z najważniejszych i najpopularniejszych konkurencji sportowych w kraju; w sezonie 2017 ponad 7,2 miliona widzów obejrzało mecze na stadionach, a Wielki Finał przyciąga regularnie setki tysięcy fanów na trybuny i miliony przed ekrany telewizorów.
Historia
Rozgrywki, które dziś znamy jako AFL, mają swoje początki w stanie Wiktoria. Liga rozpoczęła się w mieście Melbourne jako Victorian Football League (VFL) i funkcjonowała pod tą nazwą od 1897 do 1989 roku. Początkowo liga składała się z klubów w obrębie stanu Wiktoria (m.in. kluby założycielskie pojawiły się w 1897 roku), jednak od lat 80. XX wieku rozpoczęła się ekspansja poza granice stanu. W tamtym okresie rozgrywki zaczęły obejmować zespoły z Nowej Południowej Walii, Queensland i Australię Zachodnią, a w 1991 roku liga poszerzyła zasięg także o kluby z Australii Południowej. W związku z przemianą w ligę o charakterze ogólnokrajowym, VFL zmieniła nazwę na Australian Football League w 1990 roku.
Format rozgrywek
Od 2012 roku AFL składa się z 18 drużyn. Sezon zasadniczy obejmuje 23 rundy, w trakcie których każda drużyna rozgrywa 22 mecze (z jednym bye w ciągu sezonu). Zwykle sezon rozpoczyna się pod koniec marca i trwa do początku września. Po sezonie zasadniczym odbywa się seria finałowa (play‑offs) z udziałem ośmiu najlepszych drużyn; trwa ona cztery tygodnie i kończy się Wielkim Finałem (Grand Final) — jednym z największych wydarzeń sportowych w Australii, tradycyjnie rozgrywanym na Melbourne Cricket Ground (MCG).
System rozgrywek obejmuje także mechanizmy mające na celu zachowanie konkurencyjności: limit płac (salary cap), system draftu dla młodych zawodników oraz przepisy dotyczące list zawodniczych. Najlepsi zawodnicy sezonu są wyróżniani nagrodami indywidualnymi, spośród których najbardziej prestiżową jest Brownlow Medal (dla najlepszego i najuczciwszego gracza sezonu), a kluby walczą o zdobycie tytułu mistrza (Premiership).
Drużyny
- Adelaide Crows
- Brisbane Lions
- Carlton Blues
- Collingwood Magpies
- Essendon Bombers
- Fremantle Dockers
- Geelong Cats
- Gold Coast Suns
- GWS Giants (Greater Western Sydney)
- Hawthorn Hawks
- Melbourne Demons
- North Melbourne Kangaroos
- Port Adelaide Power
- Richmond Tigers
- St Kilda Saints
- Sydney Swans
- West Coast Eagles
- Western Bulldogs
Rozwój i wpływ
AFL pełni rolę organizatora rozgrywek męskich na najwyższym poziomie, ale od 2017 roku intensywnie rozwija także ligę kobiet — AFL Women's (AFLW) — która znacząco przyczyniła się do popularyzacji futbolu australijskiego wśród kobiet i dziewcząt. Liga inwestuje w rozwój młodzieżowych programów, szkolenia sędziów, promocję bezpieczeństwa i zdrowia zawodników oraz infrastruktury stadionowej.
Na czele ligi stoi dyrektor naczelny (zwyczajowo określany mianem „komisarza”), który odpowiada za bieżące zarządzanie, negocjacje praw telewizyjnych i sponsorów oraz strategię rozwoju. W praktyce decyzje podejmuje Rada Ligi we współpracy z zarządem AFL.
Znaczenie społeczne i medialne
AFL ma ogromne znaczenie kulturowe w Australii — mecze przyciągają tłumy na stadiony, a liga generuje wysokie przychody z praw telewizyjnych i sponsorów. Futbol australijski jest mocno zakorzeniony w lokalnych społecznościach, kluby prowadzą szeroką działalność społeczną i charytatywną. Poza granicami kraju AFL promuje dyscyplinę przez mecze pokazowe i programy rozwojowe, chociaż futbol australijski pozostaje przede wszystkim sportem o silnej dominancie krajowej.