Grupa Himalii to grupa nie sferycznych księżyców Jowisza, które poruszają się po orbitach podobnych do Himalii i uważa się, że mają wspólne pochodzenie.
Znani członkowie tej grupy to (w kolejności od najbliższego do najdalszego od Jowisza):
Oszacowanie orbity niedawno odnalezionego księżyca S/2000 J 11 również kwalifikowało go do grupy (wydawał się mieć taką samą inklinację i nieco większą oś półmajora), ale jego orbita nie jest dokładnie znana i średnie elementy orbitalne nie zostały jeszcze obliczone.
Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU) rezerwuje nazwy na -a dla księżyców z tej grupy.
Orbity i charakterystyka dynamiki
Księżyce grupy Himalii są nieregularnymi, ale progradującymi satelitami Jowisza — poruszają się w tym samym kierunku co obrót planety. Ich orbity mają podobne elementy orbitalne: znajdują się w przybliżeniu w tej samej odległości od Jowisza i mają zbliżone inklinacje względem równika planetarnego. Typowe wartości dla tej grupy to odległości rzędu kilku milionów kilometrów od Jowisza (zwykle w przybliżeniu 11–13 mln km), inklinacje na poziomie kilkudziesięciu stopni (około 26–30°) oraz umiarkowane ekscentryczności. Orbitalne okresy tych księżyców wynoszą zwykle kilkaset dni ziemskich.
Pochodzenie i właściwości fizyczne
Dominująca hipoteza mówi, że członkowie grupy Himalii wywodzą się z jednego większego ciała — prawdopodobnie uchwyconego przez Jowisza obiektu typu asteroidy — które uległo później rozbiciu w wyniku kolizji. Populacja ma podobne właściwości spektroskopowe i albedo, co wspiera scenariusz wspólnego pochodzenia. Ciała te są nieregularne, o małej jasności i stosunkowo niskim albedo; ich barwy zwykle mieszczą się w zakresie od neutralnych do lekko czerwonych, co jest zgodne z typami C/P/D asteroid.
Wielkości i przykładowe dane dla członków
Największym członkiem grupy jest Himalia, która ma średnicę rzędu stu kilkudziesięciu kilometrów (najczęściej podaje się ~170 km). Pozostałe ciała są znacznie mniejsze — Elara i Lysithea mają średnice liczonych dziesiątek kilometrów, a Leda jest jeszcze mniejsza (rzędu kilkunastu kilometrów). Nieliczne bardzo małe odkryte obiekty (metr–kilometr) dopełniają populację i pomagają wyjaśnić historię kolizji i fragmentacji.
Uwagi dotyczące odkryć i nazewnictwa
W przeszłości nowe, bardzo małe księżyce były przypisywane do grupy na podstawie wstępnych obliczeń orbity; późniejsze obserwacje czasami potwierdzały lub korygowały te przypisania. Przykładowo wspomniany w tekście S/2000 J 11 był na etapie wstępnych oszacowań orbitalnych — w miarę uzupełniania obserwacji status takich obiektów może się zmieniać.
IAU stosuje konwencję nazewniczą, rezerwując końcówkę -a dla nazw progradujących, nieregularnych księżyców Jowisza, stąd nazwy członków grupy zwykle kończą się tą samą sylabą.
Grupa Himalii jest dobrym przykładem, jak obserwacje orbitalne i spektroskopowe łączą się, by ujawnić historię małych ciał w Układzie Słonecznym — zarówno ich dynamikę wokół olbrzymiej planety, jak i przeszłe zdarzenia kolizyjne czy procesy przechwycenia.
