Seria filmów Halloween to cykl horrorów rozpoczęty w 1978 roku; za jego powstanie odpowiadał producent Moustapha Akkad, a pierwszy film napisał i wyreżyserował John Carpenter (który skomponował też rozpoznawalny, minimalistyczny motyw muzyczny). Główna oś serii koncentruje się wokół postaci Michaela Myersa — chłopca, który jako dziecko został umieszczony w zakładzie psychiatrycznym po zabiciu swojej starszej siostry, Judith Myers. Piętnaście lat później ucieka i powraca do rodzinnego miasteczka, rozpoczynając cykl mordów. Dr Loomis to psychiatra, który od początku śledzi Michaela i wielokrotnie stara się go powstrzymać przed dalszymi zbrodniami. Michael i dr Loomis są kluczowymi postaciami całej serii; obaj występują w większości filmów, choć dr Loomis nie pojawia się w Halloween III: Sezon na czarownice.
Fabuła i główni bohaterowie
Podstawowy schemat serii to połączenie filmu o zabójcy-maskarze i slashera: tajemniczy, niemal bezosobowy morderca w masce śledzi i zabija mieszkańców małego miasteczka, zwykle koncentrując się na młodych kobietach. Do najważniejszych postaci należą:
- Michael Myers — niemal bezemocjonalna, niemówiąca postać, symbol zła; jego pochodzenie i motywacje były w kolejnych filmach rozwijane, reinterpretowane i wielokrotnie zmieniane;
- Laurie Strode — bohaterka pierwszego filmu (grana przez Jamie Lee Curtis), której relacja z Michaelem stała się jednym z centralnych wątków serii i źródłem wielu kontynuacji oraz reinterpretacji;
- Dr Sam Loomis — psychiatra, który rozumie zagrożenie, jakie stwarza Michael, i stara się ostrzec społeczność oraz go powstrzymać.
Lista głównych filmów (wybór i krótka charakterystyka)
- Halloween (1978) — oryginał, wprowadza postacie i motyw muzyczny; uznawany za klasykę gatunku.
- Halloween II (1981) — kontynuacja opowiadająca o wydarzeniach tej samej nocy; ujawnia więź między Laurie a Michaelem.
- Halloween III: Sezon na czarownice (1982) — próba uczynienia z serii antologii; w filmie nie występuje Michael Myers.
- Halloween 4: The Return of Michael Myers (1988) oraz Halloween 5 (1989) i Halloween: The Curse of Michael Myers (1995) — kolejne części, rozwijające wątki rodzinne i mitologię Myersa.
- Halloween H20: 20 Years Later (1998) oraz Halloween: Resurrection (2002) — kolejne rebooty/konsekwencje wcześniejszych linii czasowych.
- Halloween (2007) i Halloween II (2009) — remaki w reżyserii Roba Zombie, z mocnym przerysowaniem postaci i pochodzenia Michaela.
- Halloween (2018), Halloween Kills (2021) i Halloween Ends (2022) — nowa trylogia będąca bezpośrednią kontynuacją filmu z 1978 roku, pomijająca część wcześniejszych kontynuacji i reinterpretująca losy Laurie i Michaela.
Kontynuacje, retcony i różne linie czasowe
Seria znana jest z rozbudowanej i momentami sprzecznej chronologii: kolejne filmy wprowadzały zmiany w pochodzeniu i motywacjach bohaterów, a producenci i reżyserzy często dokonywali retconów (przekreśleń wcześniejszych wydarzeń), by stworzyć nowe interpretacje. W rezultacie istnieje kilka "linii czasowych" i wersji kanonu — co jest jednym z powodów trwającej popularności, ale też zamieszania wśród fanów.
Muzyka, maska i wpływ kulturowy
Motyw muzyczny Johna Carpentera stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych w historii kina grozy. Charakterystyczna biała maska Myersa (zmutowana z przemalowanej maski Williama Shatnera) stała się ikoną kostiumów halloweenowych i popkultury. Seria Halloween miała ogromny wpływ na rozwój podgatunku slasher i na późniejsze filmy o podobnej strukturze fabularnej.
Powieści, komiksy i adaptacje
O każdym z filmów powstało kilka adaptacji i rozszerzeń w formie powieści, komiksów oraz innych mediów. Wiele powieści powiązanych z serią napisał Dennis Etchison. Istnieją także gry komputerowe, komiksy eksplorujące alternatywne wątki oraz liczne publikacje analizujące serię z perspektywy filmowej i kulturowej.
Znaczenie i recepcja
Seria przyniosła zarówno sukcesy komercyjne, jak i mieszane recenzje krytyków — pierwsze filmy (zwłaszcza 1978) zyskały uznanie za klimat i ekonomiczne, ale efektywne wykorzystanie środków filmowych, nowsze części bywały krytykowane za brak spójności fabularnej. Mimo to Halloween pozostaje jedną z najbardziej wpływowych franczyz horrorowych, obecnych w kulturze popularnej od ponad czterech dekad.