Trójkąt Hala'ib (مثلث حلايب w języku arabskim, transliterowany Muthāllath Ḥalāʾib) to sporny obszar nad Morzem Czerwonym o powierzchni około 20 580 km² (około 7 950 mil kwadratowych). Leży na afrykańskim wybrzeżu i swoją nazwę zawdzięcza miastu Hala'ib. Powstanie sporu wynika z różnicy między dwiema liniami granicznymi wyznaczonymi przez władze brytyjskie w okresie kondominium anglo-egipskiego:

  • granica „polityczna” z 1899 roku, wyznaczona wzdłuż 22. równoleżnika, która formalnie umieszcza obszar Trójkąta Hala'ib po stronie Egiptu,
  • granica „administracyjna” z 1902 roku, będąca korektą administracyjną dla potrzeb zarządzania lokalnymi plemionami i infrastrukturą, która przeniosła część terytorium na północ od 22. równoleżnika pod administrację Sudanu.

Gdy Sudan uzyskał niepodległość w 1956 r., zarówno Egipt, jak i Sudan rozpoczęły wysuwanie roszczeń suwerenności nad tym obszarem. Od lat 90. XX wieku Egipt stopniowo umacniał swoją obecność – wysłał siły bezpieczeństwa i rozpoczął inwestycje infrastrukturalne, po czym obszar znalazł się w praktyce pod egipską administracją jako część Gubernatorstwa Morza Czerwonego. Sudan nadal oficjalnie rości prawa do Trójkąta Hala'ib i powtarza swoje stanowisko na forach bilateralnych i regionalnych.

Geografia i kształt

Pomimo nazwy „trójkąt”, obszar nie jest trójkątny w geometrycznym sensie – to skomplikowany wielokąt. Jedynie południowa granica ma charakter linii prostej o długości około 290 kilometrów (180 mil). Na południowo-zachodnim krańcu Trójkąta Hala'ib przylega mniejszy, sąsiedni obszar znany jako Bir Tawil, który w wyniku granicznych rozbieżności nie należy ani do Sudanu, ani do Egiptu i przez długi czas pozostawał terra nullius (terytorium bez przynależności państwowej).

Ludność, gospodarka i zasoby

Obszar jest słabo zaludniony; zamieszkują go głównie lokalne społeczności etniczne (m.in. plemiona Beja i grupy arabskie), które zajmują się rybołówstwem przybrzeżnym, hodowlą i drobnym handlem. Wybrzeże przyciąga zainteresowanie ze względu na bogate w rafy koralowe akweny, potencjał rybacki oraz możliwości rozwoju turystyki przyrodniczej i nurkowej.

Pojawiły się także doniesienia i spekulacje o potencjale surowcowym regionu (m.in. złoża mineralne), co dodatkowo zwiększa strategiczną wartość spornego terytorium. Ze względu na położenie nad Morzem Czerwonym, kontrola nad tym odcinkiem wybrzeża ma znaczenie dla bezpieczeństwa morskiego i dostępu do szlaków żeglugowych.

Status prawny i polityczny

Spór o Trójkąt Hala'ib pozostaje nierozwiązany. Obie strony odwołują się do różnych aktów i praktyk historycznych: Egipt podkreśla obowiązywanie granicy z 1899 roku, natomiast Sudan zwraca uwagę na praktyczną administracyjną zmianę z 1902 roku. Międzynarodowa społeczność generalnie unika jednostronnych decyzji, a kwestia była podejmowana w kontaktach dwustronnych i regionalnych, lecz nie doprowadziła do trwałego porozumienia ani rozstrzygnięcia sądowego w ramach międzynarodowego trybunału.

Współczesne znaczenie i perspektywy

Obecnie Egipt sprawuje faktyczną kontrolę nad obszarem i prowadzi tam inwestycje w infrastrukturę cywilną i bezpieczeństwo. Sudan wielokrotnie przypomina o swoich roszczeniach, co okazjonalnie prowadzi do napięć dyplomatycznych. Pełne rozwiązanie sporu wymagać będzie negocjacji bilateralnych lub międzynarodowego porozumienia, uwzględniającego historyczne uzasadnienia obu stron oraz interesy lokalnych społeczności i bezpieczeństwa regionu.

W Egipcie Trójkąt Hala'ib bywa czasami określany jako „Sudan Government Administration Area” lub SGAAA, co odzwierciedla złożony charakter administracyjno-polityczny tego terytorium.