Elektrownia jądrowa Fukushima Daini (福島第二原子力発電所, Fukushima Dai-Ni Genshiryoku Hatsudensho) to elektrownia jądrowa położona w miastach Naraha i Tomioka w okręgu Futaba w prefekturze Fukushima w Japonii. Obiekt jest eksploatowany przez Tokyo Electric Company (Tokyo Electric Power Company, w skrócie TEPCO). Na terenie elektrowni znajdują się cztery reaktory jądrowe pracujące w technologii wrzącej wody (BWR). Ze względu na kolejność powstania kompleksu zwyczajowo bywa określana jako Fukushima II — japońskie słowo „Daini” oznacza „numer 2”.
Charakterystyka techniczna
Elektrownia składa się z czterech bloków z reaktorami typu BWR, które reprezentują standardowe rozwiązania stosowane w japońskim przemyśle jądrowym tamtego okresu. Reaktory zostały zbudowane przez dwóch głównych wykonawców: Toshiba odpowiadała za budowę jednostek 1 i 3, natomiast Hitachi — za jednostki 2 i 4. Instalacja obejmuje typowe układy bezpieczeństwa: systemy awaryjnego chłodzenia, agregaty dieslowskie i systemy zasilania rezerwowego.
Wydarzenia związane z trzęsieniem ziemi i tsunami w 2011 r.
11 marca 2011 r., po silnym trzęsieniu ziemi i następującym tsunami, wszystkie cztery reaktory Fukushima Daini zostały automatycznie wyłączone (SCRAM). W odróżnieniu od ciężko uszkodzonego kompleksu Fukushima Daiichi, w Daini systemy ratunkowe i chłodzenie działające po awarii utrzymały funkcjonowanie na tyle skutecznie, że nie doszło do stopienia rdzeni ani istotnych uwolnień promieniowania do środowiska. Pomimo utraty zasilania z sieci zewnętrznej, operatorom udało się przywrócić zasilanie awaryjne i kontrolować temperatury reaktorów.
Stan po awarii i działania naprawcze
Do 15 marca 2011 r. wszystkie reaktory na terenie elektrowni zostały doprowadzone do stanu wyłączenia i schłodzenia (tzw. „zimne wyłączenie”), co oznaczało kontrolę nad temperaturą i ciśnieniem w rdzeniach. W kolejnych tygodniach i miesiącach prowadzono monitoring radiologiczny, usuwanie zanieczyszczeń oraz działania zabezpieczające obiekty i otoczenie.
Jednym z problemów był magazyn wody użytej do awaryjnego chłodzenia oraz woda, która napłynęła na teren elektrowni w wyniku tsunami. W czerwcu 2011 roku na terenie elektrowni znajdowało się około 7 tys. ton wody morskiej, z których około 3 000 ton zawierało wykrywalne ilości substancji promieniotwórczych. TEPCO planowało odprowadzenie części tej wody do oceanu, ale napotkało sprzeciw ze strony Japońskiej Agencji Rybackiej i lokalnych społeczności ze względu na ryzyko dla przemysłu rybackiego i obawy o kontaminację.
Premier Japonii ogłosił 26 grudnia 2011 r., że sytuacja awaryjna dotycząca elektrowni Fukushima Daini została formalnie zakończona — oznaczało to zakończenie bezpośredniego procesu awaryjnego i przejście do fazy stabilizacji oraz oceny długoterminowej.
Skutki i dalsze działania
Fukushima Daini, choć nie doznała tak poważnych szkód jak sąsiedni kompleks Fukushima Daiichi, stała się przedmiotem szerokich działań kontrolnych i planów dotyczących przyszłości instalacji. W następnych latach TEPCO i japońskie organy regulacyjne prowadziły przeglądy bezpieczeństwa, monitorowanie środowiska oraz analizy dotyczące ewentualnego restartu, modernizacji lub wycofania poszczególnych jednostek — decyzje te uzależnione były od wyników ocen technicznych, polityki energetycznej Japonii i opinii publicznej.
Wokół elektrowni wdrożono stałe programy pomiaru promieniowania oraz działania wspierające lokalne społeczności dotknięte ewakuacją i ograniczeniami w połowach. Kwestia gospodarowania zanieczyszczoną wodą i materiałami poawaryjnymi pozostała jednym z ważnych problemów operacyjnych i środowiskowych w kolejnych latach.
Podsumowanie: Fukushima Daini to czteroblokowa elektrownia BWR eksploatowana przez TEPCO, znajdująca się w rejonie dotkniętym trzęsieniem ziemi i tsunami w marcu 2011 r. W przeciwieństwie do Fukushima Daiichi, w Daini udało się zapobiec stopieniu rdzeni i znaczącym uwolnieniom promieniowania; instalacja przeszła jednak przez fazę intensywnych działań stabilizacyjnych, a kwestie związane z oczyszczaniem i gospodarką wodami poawaryjnymi pozostały przedmiotem sporów i analiz przez dłuższy czas.