Enhanced Fujita scale to skala kategorii tornad używana do pomiaru tornad w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Narodowa Służba Pogodowa zaczęła ją stosować 1 lutego 2007 roku, a w Kanadzie w kwietniu 2013 roku. Najsłabsze tornada w tej skali są klasyfikowane jako EF0, a najsilniejsze burze są klasyfikowane jako EF5. Skala ta zastępuje w Ameryce starą skalę Fujity. Tornada pod etykietą EF5 reprezentują wiatry o sile 200 mil na godzinę lub silniejsze. Żadne tornada w Stanach Zjednoczonych, które wydarzyły się przed 1 lutego 2007 roku nie będą miały przypisanych ocen do nowej skali.

Co to jest skala Enhanced Fujita?

Skala Enhanced Fujita (EF) to metoda oceny siły tornad na podstawie szkód, jakie wyrządzają obiekty i roślinność. Została opracowana, aby poprawić dokładność oszacowań prędkości wiatru w porównaniu do oryginalnej skali Fujity, uwzględniając różne typy konstrukcji budowlanych i stopnie uszkodzeń. Klasy EF0–EF5 odzwierciedlają rosnące nasilenie zniszczeń i odpowiadają przybliżonym zakresom prędkości wiatru.

Zakresy prędkości i typowe uszkodzenia

  • EF0 — 105–137 km/h (65–85 mph): lekkie uszkodzenia, połamane gałęzie, uszkodzone oznakowanie, drobne uszkodzenia dachów.
  • EF1 — 138–177 km/h (86–110 mph): umiarkowane uszkodzenia, uszkodzone dachy, przewrócone samochody, poważne uszkodzenia elewacji.
  • EF2 — 178–217 km/h (111–135 mph): znaczne uszkodzenia, ciężkie uszkodzenia dachów i konstrukcji, częściowo zniszczone budynki murowane.
  • EF3 — 218–266 km/h (136–165 mph): poważne zniszczenia, domy częściowo zniszczone lub całkowicie usunięte z fundamentów, duże pojazdy przewrócone.
  • EF4 — 267–322 km/h (166–200 mph): katastrofalne zniszczenia, fundamenty odsłonięte, jednopiętrowe budynki całkowicie zniszczone.
  • EF5 — >322 km/h (>200 mph): ekstremalne zniszczenia, całkowite zniszczenie dobrze zbudowanych budynków, przemieszczanie ciężkich konstrukcji na duże odległości.

Jak ustala się klasę EF?

Oceny EF nie są bezpośrednim pomiarem prędkości wiatru, lecz wynikają z badań szkód przeprowadzanych przez zespoły badawcze (inspektorów z odpowiednich służb). Metoda opiera się na tzw. damage indicators (DI) — określonych typach obiektów (np. domy jednorodzinne, hale, drzewa, słupy), oraz degrees of damage (DoD) — stopniach uszkodzenia dla każdego DI. W wersji wprowadzonej w 2007 roku wykorzystano listę wielu DI i odpowiadających im DoD, co pozwala na bardziej realistyczne szacunki prędkości wiatru.

Ograniczenia i uwagi

  • Skala EF opiera się na ocenach szkód — jeśli tornado przechodzi nad niezamieszkałym terenem i nie powoduje znaczących uszkodzeń, nie można łatwo przypisać mu wysokiej klasy, nawet jeśli prędkości były ekstremalne.
  • Szacunki prędkości mają pewien zakres niepewności; wartości podawane w skali EF są przybliżone i oparte na modelach inżynieryjnych.
  • W Stanach Zjednoczonych skala EF obowiązuje od 1 lutego 2007 r.; wcześniejsze tornada oceniano przy użyciu skali Fujity i nie są automatycznie przeklasyfikowywane na EF.

Znaczenie praktyczne

Skala EF jest narzędziem używanym przez służby meteorologiczne, badaczy i inżynierów do dokumentowania i analizowania tornad. Pomaga w ocenie ryzyka, planowaniu zarządzania kryzysowego oraz w badaniach nad zjawiskami konwekcyjnymi. Dzięki uwzględnieniu różnych typów konstrukcji skala daje lepsze podstawy do oszacowania skutków tornad dla społeczności i infrastruktury.