Alice Stokes Paul (11 stycznia 1885 – 9 lipca 1977) była amerykańską sufrażystką, prawniczką i działaczką na rzecz praw kobiet. Wspólnie z Lucy Burns i innymi sufrażystkami zorganizowała radykalniejsze działania niż tradycyjne organizacje, prowadząc kampanię, która przyczyniła się do uchwalenia w 1920 r. dziewiętnastej poprawki do konstytucji USA. Była współzałożycielką i liderką National Woman’s Party (NWP), ugrupowania, które w przeciwieństwie do większych organizacji stawiało na bezpośrednie protesty i nacisk polityczny na Kongres oraz prezydenta.

Działalność i metody protestu

Alice Paul zdobyła rozpoznawalność dzięki odważnym formom protestu: organizowała marsze, pikiety oraz akcje przy Białym Domu — tzw. „Silent Sentinels” (1917–1919). Wiele z jej współpracownic zostało aresztowanych; Paul sama doświadczyła internowania i więzienia. Podczas pobytu w Wielkiej Brytanii zetknęła się z tamtejszym ruchem sufrażystek i poznała Lucy Burns — obie były aresztowane za protesty przy parlamencie londyńskim, co wzmocniło ich współpracę.

W amerykańskim więzieniu Paul i inne sufrażystki stosowały głodówki protestacyjne; w niektórych przypadkach dochodziło do brutalnego traktowania i przymusowego karmienia. Te dramatyczne relacje z więzień przyczyniły się do wzrostu poparcia społecznego dla praw wyborczych kobiet.

Equal Rights Amendment (ERA)

Alice Paul była pierwotną autorką proponowanej poprawki do konstytucji dotyczącej równych praw — znanej jako Equal Rights Amendment (ERA). ERA miała gwarantować równą ochronę prawną dla obu płci i była zaproponowana przez Paul w 1923 roku. Przez dekady kwestia ta pozostawała centralnym celem NWP i ruchu feministycznego.

W 1972 roku Kongres uchwalił tekst ERA i przesłał go do stanów w celu ratyfikacji. Aby poprawka weszła w życie, potrzebnych było 38 stanów. Do pierwotnego terminu ratyfikacji w 1982 roku ratyfikowało ją tylko 35 stanów. W kolejnych latach trzy kolejne stany — Nevada (2017), Illinois (2018) i Wirginia (2020) — przyjęły ERA, co nominalnie doprowadziło do osiągnięcia liczby 38 ratyfikacji, jednak sprawa napotkała kontrowersje prawne dotyczące upływu terminu i statusu retroaktywnego ratyfikacji. W rezultacie kwestia wejścia ERA do Konstytucji USA pozostaje przedmiotem sporów prawnych i politycznych.

Dziedzictwo i wpływ

Paul przez całe życie konsekwentnie walczyła o równe prawa kobiet — nie tylko o prawo wyborcze, ale także o równość prawną w pracy, w małżeństwie i w życiu publicznym. Jej metody — bezkompromisowy nacisk polityczny, protesty bezpośrednie i praca legislacyjna — zmieniły sposób, w jaki prowadzone są kampanie na rzecz praw obywatelskich w USA.

Do dziś Alice Paul jest pamiętana jako jedna z najważniejszych postaci amerykańskiego ruchu sufrażystek i jednej z autorek koncepcji prawnej równości płci. Wiele stanów przyjęło zapisy o równości płci do konstytucji lokalnych, a debata i działania na rzecz federalnej poprawki równościowej trwają nadal.

Uwagi biograficzne

  • Data urodzenia i śmierci: 11 stycznia 1885 – 9 lipca 1977.
  • Współpracownicy: Lucy Burns i inne działaczki, z którymi tworzyła National Woman’s Party.
  • Metody działania: pikiety, marsze, protesty przy Białym Domu, kampanie legislacyjne, głodówki protestacyjne.

Alice Paul mimo trudności i represji pozostała konsekwentną obrończynią praw kobiet, a jej inicjatywy — zwłaszcza projekt ERA — miały trwały wpływ na amerykańską politykę i dyskusję o równości płci.