Chitty Chitty Bang Bang to brytyjski film muzyczny fantasy z 1968 roku, luźno oparty na powieści Iana Fleminga Chitty-Chitty-Bang-Bang: Magiczny samochód. Scenariusz filmu jest autorstwa Roalda Dahla i Kena Hughesa. Piosenki są autorstwa braci Sherman. Piosenka "Chitty Chitty Bang Bang" była nominowana do Oscara.
W filmie wystąpili: Dick Van Dyke jako Caractacus Potts, Sally Ann Howes jako Truly Scrumptious, Lionel Jeffries jako dziadek Potts, James Robertson Justice jako Lord Scrumptious i Robert Helpmann jako Childcatcher. Film został wyreżyserowany przez Kena Hughesa. Producentem filmu był Albert R. Broccoli (współproducent serii filmów o Jamesie Bondzie, również opartych na powieściach Fleminga). Nad efektami specjalnymi czuwał John Stears. Muzyką zajął się i dyrygował Irwin Kostal. Inscenizacją numerów muzycznych zajęli się Marc Breaux i Dee Dee Wood.
Fabuła
Akcja filmu łączy realistyczne wątki z silnymi elementami baśniowymi. Głównym bohaterem jest ekscentryczny wynalazca Caractacus Potts, który odnawia stary wyścigowy samochód dla swoich dzieci. Pojazd, nazwany Chitty, okazuje się mieć niezwykłe właściwości — potrafi pływać i latać. Rodzina Potts i towarzysząca im Truly Scrumptious wplątują się w serię przygód, które prowadzą ich m.in. do fikcyjnego kraju Vulgarii, gdzie rządzą bezwzględny Baron Bomburst i jego żona. Tam pojawia się jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci filmu — złowrogi Childcatcher, którego zadaniem jest łapanie nieposłusznych dzieci.
Produkcja
Film powstał jako duża, widowiskowa produkcja studia filmowego, łącząca klasyczny brytyjski humor z hollywoodzkim rozmachem musicalu. Zdjęcia i realizacja scen plenerowych oraz wnętrz cechują się barwną scenografią i rozbudowanymi numerami muzycznymi. Realizacja efektów specjalnych została powierzona Johnowi Stearsowi, który miał doświadczenie przy dużych produkcjach. W obsadzie znaleźli się zarówno aktorzy znani z kina familijnego, jak i doświadczeni wykonawcy ról charakterystycznych, co podkreśliło wymowę komediowo-baśniową filmu.
Muzyka i piosenki
Ścieżka dźwiękowa autorstwa braci Sherman łączy chwytliwe melodie z lirycznymi motywami. Do najbardziej rozpoznawalnych utworów należą:
- "Chitty Chitty Bang Bang" – tytułowa piosenka, która stała się symbolem filmu i została nominowana do Oscara;
- "Hushabye Mountain" – kołysanka wykonywana przez postać Caractacusa, zapadająca w pamięć zarówno dzieciom, jak i dorosłym;
- "Truly Scrumptious" – romantyczny motyw łączący bohaterów;
- "Me Ol' Bamboo" – energiczny numer muzyczno-taneczny z udziałem Dicka Van Dyke'a.
Muzyka w filmie pełni ważną funkcję narracyjną, wzmacniając zarówno komediowe, jak i wzruszające sceny.
Odbiór i dziedzictwo
Początkowo film otrzymał mieszane recenzje krytyków, którzy niekiedy podkreślali rozbieżność między słodko-gorzkim tonem powieści Fleminga a konwencją musicalu familijnego. Z czasem jednak Chitty Chitty Bang Bang zyskał status kultowego klasyka kina familijnego — szczególnie cenionego za wyobraźnię scenograficzną, pamiętne piosenki i niepowtarzalny projekt samochodu. Postać Childcatchera weszła do kanonu najbardziej zapadających w pamięć filmowych czarnych charakterów.
Film doczekał się także adaptacji scenicznych i licznych występów inspirowanych jego estetyką. Tytułowy samochód i piosenka stały się częścią popkultury, często przypominane w programach telewizyjnych, retrospektywach i na imprezach tematycznych.
Obsada — wybrane role
- Dick Van Dyke — Caractacus Potts
- Sally Ann Howes — Truly Scrumptious
- Lionel Jeffries — dziadek Potts
- James Robertson Justice — Lord Scrumptious
- Robert Helpmann jako Childcatcher
Dlaczego warto obejrzeć
Chitty Chitty Bang Bang to film dla widzów w każdym wieku: oferuje widowiskowe numery muzyczne, ciepły humor, elementy przygodowe i fantastyczne oraz nostalgiczny klimat późnych lat 60. Dla rodzin jest to propozycja ponadczasowa, a dla miłośników kina musicalowego — przykład efektownej współpracy aktorskiej, muzycznej i operatorskiej z epoki.