Rzeka Burhi Gandak (pisana także Budhi Gandak) jest lewym dopływem Gangesu. Nazwa „Burhi” lub „Budhi” oznacza „stara” – rzeka płynie w starym korycie i przez długi odcinek biegnie równolegle do i na wschód od rzeki Gandak.

Źródło i bieg

Budhi Gandak bierze swój początek w Chautarwa Chaur koło Bisambharpur w dystrykcie West Champaran w Bihar. Na początkowym etapie płynie przez wschodni okręg Champaran. Po przepłynięciu około 56 kilometrów (35 mil) zmienia kierunek na południowy — w tym rejonie łączą się z nią dwie mniejsze rzeki: Dubhara i Tour. Następnie rzeka kontynuuje bieg przez nizinne tereny stanu Bihar, tworząc sieć mniejszych koryt i kanałów, zanim ostatecznie uchodzi do systemu Gangesu.

Podstawowe dane hydrologiczne

  • Długość: około 320 km (200 mil).
  • Powierzchnia zlewni: około 10 150 km² (3 920 mil²).
  • Charakterystyka: rzeka nizinna o silnych wahaniach przepływu sezonowego — najwyższe stany wody występują podczas monsunu.

Dopływy i sieć rzeczno-kanalowa

Do większych dopływów Budhi Gandak zaliczają się m.in. wspomniane Dubhara i Tour oraz liczne mniejsze strumienie i kanały odprowadzające wodę z pól uprawnych. W wielu miejscach naturalne koryto zostało zmienione przez prace melioracyjne i budowę wałów przeciwpowodziowych, co wpływa na lokalną dynamikę odpływu i akumulacji osadów.

Znaczenie gospodarcze i ekologiczne

Rzeka odgrywa ważną rolę dla lokalnej gospodarki: zaopatruje w wodę irygacyjną pola ryżowe i inne uprawy na żyznych aluwiach, stanowi źródło rybołówstwa dla społeczności wiejskich oraz wpływa na retencję wód gruntowych. Wzdłuż koryta występują mokradła i tereny bagienne, które są istotne dla ptaków wodnych i lokalnej bioróżnorodności.

Zagrożenia i zarządzanie

Budhi Gandak, podobnie jak wiele rzek w północnych Indiach, jest narażona na powodzie monsunowe, zwłaszcza w wyniku intensywnych opadów i utrudnionego odpływu w dolnym biegu. Działania ochronne obejmują budowę wałów, regulatorów i systemów irygacyjnych, jednak te interwencje mogą też prowadzić do osadzania się mułu i zmian w naturalnym przebiegu rzeki. Dodatkowe wyzwania to erozja brzegów, zanieczyszczenie odpadami i wpływ intensywnego rolnictwa na jakość wód.

Podsumowanie

Budhi (Burhi) Gandak to ważna rzeka regionu Bihar — o długości około 320 km i zlewni przekraczającej 10 tys. km². Jej rola hydrologiczna, gospodarcza i ekologiczna jest istotna dla lokalnych społeczności, jednak wymaga skoordynowanego zarządzania, by zminimalizować ryzyko powodzi i chronić zasoby wodne oraz przyrodę otaczającą koryto.