Võ Văn Kiệt (1922–2008) — premier Wietnamu i architekt reformy Đổi Mới
Võ Văn Kiệt — premier Wietnamu (1991–1997), architekt reformy Đổi Mới; lider transformacji gospodarczej i politycznej, promotor śmiałych projektów modernizacyjnych.
W tym wietnamskim nazwisku, nazwisko rodowe to Võ. Zgodnie z wietnamskim zwyczajem, osoba ta powinna być nazywana przez nadane imię Kiệt.
Võ Văn Kiệt (23 listopada 1922 - 11 czerwca 2008) był wietnamskim politykiem, który był premierem Socjalistycznej Republiki Wietnamu od 8 sierpnia 1991 do 25 września 1997. Był chwalony przez media za promowanie procesu Đổi mới reformy polityki w Wietnamie od 1986 roku. Był głównym inżynierem wielu śmiałych projektów okresu Đổi mới.
Wczesne życie i droga polityczna
Võ Văn Kiệt urodził się 23 listopada 1922 roku. We wczesnych latach życia zaangażował się w ruchy niepodległościowe i komunistyczne działające przeciwko kolonialnej administracji francuskiej oraz później w okresie konfliktu zbrojnego. Zyskał doświadczenie organizacyjne i polityczne pełniąc funkcje partyjne w południowym Wietnamie, w tym w rejonie Sajgonu (obecnie Ho Chi Minh City). Jego praktyczne podejście do gospodarki i kontakt z lokalnymi strukturami dały mu rozpoznawalność jako działacza nastawionego na efekty.
Rola w okresie Đổi Mới i jako premier
Okres Đổi Mới (rozpoczęty formalnie na VI Zjeździe Partii w 1986 roku) oznaczał przejście Wietnamu od centralnie planowanej gospodarki ku modelowi rynkowemu z elementami własności prywatnej i otwarciem na inwestycje zagraniczne. Võ Văn Kiệt był jednym z najważniejszych polityków promujących te zmiany — jako zwolennik deregulacji, decentralizacji i ułatwiania działalności gospodarczej. Jako premier (1991–1997) realizował politykę sprzyjającą restrukturyzacji gospodarki, przyciąganiu kapitału zagranicznego i modernizacji infrastruktury.
Główne reformy i projekty
Do kluczowych działań i inicjatyw związanych z jego okresem można zaliczyć:
- Wsparcie liberalizacji gospodarczej — ułatwianie działalności prywatnej i wspieranie powstawania joint ventures z inwestorami zagranicznymi;
- Decentralizacja decyzji ekonomicznych — przekazywanie większych uprawnień władzom lokalnym, co miało przyspieszyć rozwój regionalny;
- Modernizacja infrastruktury — nacisk na rozwój transportu i projektów miejskich, zwłaszcza w Ho Chi Minh City;
- Normalizacja stosunków międzynarodowych — w latach 90. Wietnam stopniowo otwierał się na świat, co zakończyło się m.in. normalizacją stosunków z USA w 1995 roku; polityka premiera sprzyjała integracji gospodarczej i handlowej.
Styl przywództwa i kontrowersje
Võ Văn Kiệt znany był z pragmatycznego podejścia i skłonności do działania «z pola», a nie tylko z poziomu biurokracji partyjnej. Często stawał w opozycji do bardziej konserwatywnych frakcji w partii, co prowadziło do napięć politycznych. Jego reformy i decyzje gospodarcze spotykały się zarówno z poparciem (za pobudzanie wzrostu gospodarczego), jak i z krytyką (za ryzyko społeczne i nierówności wynikające z szybkich zmian).
Późniejsze lata i śmierć
Po ustąpieniu ze stanowiska premiera w 1997 roku Võ Văn Kiệt pozostawał wpływową postacią w życiu publicznym Wietnamu jako doświadczony polityk i doradca. Zmarł 11 czerwca 2008 roku. Jego pogrzeb i wspomnienia publiczne podkreślały rolę, jaką odegrał w transformacji gospodarczej kraju.
Dziedzictwo
Võ Văn Kiệt uważany jest za jednego z architektów polityki Đổi Mới — lidera, który działał na rzecz modernizacji gospodarki i integracji Wietnamu ze światową gospodarką. Jego dziedzictwo jest oceniane wielowymiarowo: przyznaje mu się przyspieszenie rozwoju gospodarczego i otwarcie kraju, ale także zauważa wyzwania społeczne i polityczne wynikające ze zmian transformacyjnych. Dla wielu Wietnamczyków pozostaje symbolem pragmatycznego reformatora, który miał odwagę sięgać po śmiałe rozwiązania w trudnym okresie transformacji.
Przeszukaj encyklopedię