Saparman Sodimejo, znany powszechnie jako Mbah Gotho (według niektórych doniesień urodzony 31 grudnia 1870 – zgon zgłaszany 30 kwietnia 2017), był indonezyjskim mężczyzną, który twierdził, że dożył ponad 140 lat. Gdyby jego roszczenia były prawdziwe i w pełni udokumentowane, uczyniłoby go to najstarszą osobą w historii zarejestrowaną w dokumentach.
Rys biograficzny i roszczenia
Mbah Gotho sam nie pamiętał dokładnej daty urodzenia. W wywiadach podawał, że pamięta budowę lokalnej cukrowni, która – jak twierdził – powstała około 1880 roku, oraz inne wydarzenia z okresu kolonii holenderskiej. Zyskał rozgłos w mediach, zwłaszcza po tym, jak w ramach porządkowania rejestrów ludności lokalne władze w 2010 r. zarejestrowały go jako osobę mającą ponad 140 lat, a w dowodzie osobistym wydanym w 2014 r. wpisano datę urodzenia 1870 roku.
Weryfikacja i kontrowersje
Pomimo wpisów w indonezyjskim rejestrze, wiek Mbah Gotho nie został uznany przez międzynarodowe organizacje zajmujące się weryfikacją wieku, takie jak Guinness World Records. Głównym problemem była brak wystarczających, niezależnych dokumentów źródłowych potwierdzających datę urodzenia (np. współczesnego aktu urodzenia). Wiele krajów, a zwłaszcza obszary ówczesnych kolonii, prowadziło w XIX wieku niekompletne lub niespójne rejestry, co utrudnia późniejszą jednoznaczną weryfikację ekstremalnych roszczeń dotyczących długowieczności.
Sceptycy zwracali też uwagę na możliwe błędy administracyjne, pomylenia tożsamości (np. wpisywanie dat urodzenia przodków na dokumenty potomków) i pamięć ludzką, która bywa zawodna przy odtwarzaniu zdarzeń sprzed ponad stu lat. W naukowych i dokumentacyjnych procedurach uznania najdłuższych ludzkich żywotów zwykle wymagane są wielorakie, spójne dowody: akty urodzenia, zapisy kościelne, dokumenty meldunkowe, akta małżeństw i zgonów oraz źródła pośrednie pozwalające na krzyżową weryfikację.
Kontekst rekordu długowieczności
Najstarszą osobą, której wiek został wiarygodnie potwierdzony według standardów międzynarodowych, była Jeanne Calment – Francuzka, która zmarła w wieku 122 lat. Przykład Calment pokazuje, że dla uznania rekordu wymagane jest solidne udokumentowanie ciągłości tożsamości i dat urodzenia przez całe życie danej osoby.
Zakończenie
Mbah Gotho pozostaje postacią budzącą zainteresowanie i empatię – zarówno jako symbol długowieczności, jak i przykład trudności związanych z historyczną dokumentacją w niektórych regionach świata. Jego przypadek przypomina, że doniesienia o ekstremalnej długowieczności wymagają ostrożnej i rygorystycznej weryfikacji, zanim zostaną uznane za rekordowe.