Alfred Matthew "Weird Al" Yankovic (ur. 23 października 1959 r.) jest amerykańskim wokalistą-scenarzystą, muzykiem, parodystą, producentem płyt, satyrykiem, reżyserem teledysków, producentem filmów, aktorem i autorem. Znany jest przede wszystkim z tworzenia dowcipnych i pomysłowych parodii popularnych piosenek oraz z charakterystycznego akordeonu, który często pojawia się w jego aranżacjach. Yankovic zdobył szerokie uznanie krytyków i publiczności, jest także wielokrotnym laureatem nagród Grammy.
Kariera i najważniejsze dokonania
Yankovic zaczął nagrywać i występować na początku lat 80. XX wieku. Jego kariera obejmuje zarówno parodie konkretnych utworów, jak i oryginalne piosenki stylizowane na brzmienie innych wykonawców (tzw. pastisze). Do najbardziej rozpoznawalnych nagrań należą m.in.:
- "The Saga Begins" – parodia melodii utworu American Pie, opowiadająca historię Gwiezdnych Wojen;
- "White & Nerdy" – parodia piosenki "Ridin'";
- "Bad" → "Fat" – parodia utworu Michaela Jacksona;
- "Like a Virgin" → "Like a Surgeon" – parodia Madonny;
- "Gangsta's Paradise" → "Amish Paradise" – parodia Rappera Coolio;
Poza pojedynczymi parodiami Yankovic wielokrotnie nagrywał także medley'e (polka medleys), w których łączył krótkie fragmenty licznych popularnych piosenek, oraz tworzył piosenki w charakterystycznym, humorystycznym stylu, jak np. tytułowy utwór z albumu Dare to Be Stupid, będący pastiszem zespołu Devo.
Albumy i sukcesy
W dorobku Yankovica znajdują się liczne albumy studyjne wydawane na przestrzeni dekad, m.in. płyty z lat 80., 90. i późniejszych. Jego albumy zdobywały popularność na listach sprzedaży; szczególnym osiągnięciem było wydanie Mandatory Fun (2014), które jako pierwszy album komediowy w historii zadebiutowało na 1. miejscu listy Billboard 200. Yankovic jest też kilkukrotnym laureatem nagrody Grammy.
Filmy, telewizja i inne projekty
W 1989 r. wystąpił i współtworzył film UHF, którego jest również współautorem i który stał się kultowym elementem jego twórczości. Prowadził także programy telewizyjne — przez krótki czas miał program dla dzieci. Nazywał się The Weird Al Show i nadawany był w połowie lat 90. Yankovic napisał też książkę dla dzieci When I Grow Up, a ponadto tworzył i reżyserował liczne teledyski, często będące parodiami oryginalnych klipów.
Styl, podejście do parodii i wpływ
Yankovic słynie z dbałości o szczegóły: jego parodie często odwzorowują aranżacje i brzmienie oryginalnych utworów, jednak przekształcają teksty w humorystyczne, często absurdalne opowieści. W praktyce Yankovic zwykle prosi o zgodę autorów oryginalnych utworów przed wydaniem parodii, mimo że prawo w USA nie zawsze tego wymaga — dzięki temu utrzymywał dobre relacje z wieloma artystami.
Zespół i współpracownicy
Ma też zespół, który pomaga mu w wykonywaniu jego piosenek. Członkowie jego zespołu to:
- Jim West (<gitara>)
- Steve Jay (<bas>)
- Rubén Valtierra (<fortepian>)
- Jon "Bermudy" Schwartz (<perkusja>)
Występują z nim regularnie podczas tras koncertowych i sesji nagraniowych, tworząc rozpoznawalne brzmienie sceniczne.
Działalność pozamuzyczna i publikacje
Poza nagraniami muzycznymi Yankovic zajmuje się reżyserią teledysków, występami aktorskimi i publikowaniem materiałów dla młodszych odbiorców. Jego książka When I Grow Up to przykład sięgania po inne formy wyrazu twórczego.
Weird Al Yankovic pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych i wpływowych artystów komediowych w muzyce popularnej — łączy doskonały warsztat muzyczny z wyczuciem humoru, tworząc parodie i pastisze, które trafiają zarówno do fanów muzyki, jak i szerokiej publiczności.