Roh Tae-woo — generał i prezydent Korei Południowej (1988–1993)

Roh Tae-woo — generał i prezydent Korei Południowej (1988–1993): droga od rządów wojskowych przez demokratyzację, Igrzyska w Seulu oraz procesy za korupcję i bunt.

Roh Tae-woo (ur. 4 grudnia 1932 r. w Daegu) był szóstym prezydentem Korei Południowej (1988–1993). Był koreańskim generałem i politykiem. Jako członek Hanahoi Roh został wyznaczony na następcę byłego generała i prezydenta Chun Doo-hwana, co wywołało masowe protesty prodemokratyczne w Seulu i innych miastach w 1987 roku. W odpowiedzi na presję społeczną Roh zgodził się na przeprowadzenie demokratycznych wyborów prezydenckich i sam wziął w nich udział. Opozycja podzieliła głosy pomiędzy Kim Young-sam i Kim Dae-jung (obaj później zostali prezydentami), w efekcie czego Roh został pierwszym wybranym prezydentem po latach rządów wojskowych.

Wczesna kariera i dojście do władzy

Roh przeszedł karierę wojskową, awansując do stopnia generała i zdobywając wpływy w strukturach armii, zwłaszcza w grupie powiązanej z Hanahoi. Jego polityczne powiązania z Chunem Doo-hwanem i udział wojskowych w scenie politycznej Korei Południowej były jednym z powodów sprzeciwu społecznego w drugiej połowie lat 80., który doprowadził do zmian konstytucyjnych i przywrócenia powszechnych wyborów prezydenckich.

Prezydentura (1988–1993)

Rządy Roha były istotne z kilku powodów:

• Igrzyska Olimpijskie w Seulu (1988) — organizacja igrzysk zwiększyła międzynarodowy prestiż Korei Południowej oraz przyczyniła się do dalszej integracji kraju ze światem.
• Polityka zagraniczna — Roh rozwijał politykę określaną jako nordpolitik, wzorowaną na niemieckiej Ostpolitik, dążąc do normalizacji stosunków z krajami bloku komunistycznego (m.in. Chińską Republiką Ludową, ZSRR) oraz do złagodzenia izolacji państwa poprzez rozszerzenie kontaktów gospodarczych i dyplomatycznych.
• Reformy wewnętrzne i gospodarka — okres jego urzędowania to kontynuacja szybkiego rozwoju gospodarczego Korei Południowej, ale też okres napięć społecznych i krytyki w związku z ograniczeniami demokracji oraz oskarżeniami o korupcję w kręgach władzy.

Procesy i skazanie

Po zakończeniu kadencji, w 1993 r. następca Roha, Kim Young-sam, przeprowadził kampanię antykorupcyjną. Roh i Chun Doo-hwan byli oskarżeni m.in. o łapownictwo. Dodatkowo obaj zostali oskarżeni o bunt i zdradę stanu w związku z zamachem stanu z 1979 roku oraz wydarzeniami w Gwangju w 1980 roku. W sierpniu 1996 r. obaj zostali uznani za winne zdrady, buntu i korupcji. Chun został skazany na karę śmierci, która później została zamieniona na karę dożywocia. Wyrok dla Roha (22 i 1/2 roku więzienia) został zmniejszony do 17 lat.

Ułaskawienie i późniejsze lata

Obaj byli prezydenci zostali zwolnieni z więzienia na początku 1998 roku i ułaskawieni w ramach działań na rzecz pojednania narodowego przez prezydenta Kim Dae-junga. Po ułaskawieniu Roh wycofał się z aktywnej polityki. Jego postać pozostaje kontrowersyjna: z jednej strony przypisuje się mu rolę w liberalizacji stosunków zagranicznych i organizacji dużych wydarzeń międzynarodowych, z drugiej strony krytykuje za powiązania z wojskową dyktaturą oraz odpowiedzialność za naruszenia praw człowieka w okresie stanu wojennego.

Ocena dziedzictwa

Roh Tae-woo jest postacią ambiwalentną w historii Korei Południowej. Jego kadencja symbolizuje przejście od dominacji wojskowej do systemu bardziej demokratycznego, jednocześnie ukazując trudne dylematy związane z rozliczaniem przeszłości, odpowiedzialnością przywódców i budowaniem jedności narodowej. Zmarł 26 października 2021 roku, a debata na temat jego roli w historii kraju trwa.

Pytania i odpowiedzi

P: Kim był Roh Tae-woo?

P: Jak Roh został prezydentem?

P: Jakie były godne uwagi osiągnięcia podczas prezydentury Roh?

P: Co się stało po jego odejściu z urzędu?

P: Kiedy zmarł Roh?

Szukaj według litery