Nawaz Sharif — pakistański polityk, biznesmen i dwukrotny premier Pakistanu
Nawaz Sharif — pakistański biznesmen i dwukrotny premier, wpływowy lider Pakistańskiej Ligi Muzułmańskiej (N), kluczowa postać polityki, kontrowersje: zamach stanu i Panama Papers.
Wczesne życie i działalność biznesowa
Nawaz Sharif pochodzi z zamożnej rodziny związanej z przemysłem tekstylnym i stalowym. Rodzinne przedsiębiorstwa, skupione w Ittefaq Group, zapewniły mu pozycję w biznesie przed wejściem do polityki. Jako biznesmen zdobył znaczne wpływy gospodarcze i polityczne, co uczyniło go jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci w pakistańskim biznesie i polityce.
Kariera polityczna
Sharif związał się z życiem publicznym przede wszystkim poprzez działalność w Pakistańskiej Lidze Muzułmańskiej (N), partii o profilu konserwatywnym i pro-biznesowym. Jako polityk opowiadał się za liberalizacją gospodarczą, wspieraniem inwestycji prywatnych oraz za wzmocnieniem pozycji Pendżabu jako kluczowego regionu kraju. W latach 1985–1990 kierował rządem prowincji Pendżab, co umocniło jego pozycję w kraju i umożliwiło przejście do polityki krajowej.
Premierostwo, polityka wewnętrzna i sprawy zagraniczne
Sharif sprawował urząd premiera po raz pierwszy w latach 1990–1993. Jego pierwsza kadencja została skrócona po tym, jak Armia Pakistańska naciskała na niego, by zrezygnował. W 1997 roku powrócił do władzy i w drugiej kadencji prowadził politykę gospodarczą ukierunkowaną na prywatyzacje i rozwój infrastruktury. Podczas tej kadencji podjął także kluczowe decyzje w polityce obronnej: zarządził przeprowadzenie prób jądrowych w Pakistanie. W rozmowie o tych wydarzeniach pojawia się odniesienie do reakcji sąsiednich państw, w tym do prób jądrowych w Indiach. W październiku 1999 r. został obalony przez Perveza Musharrafa w trakcie wojskowego zamachu stanu, co zakończyło jego drugą kadencję i zapoczątkowało okres wygnania.
Wygnanie, powrót i ruch prawników
Po zamachu stanu w 1999 r. Sharif długo przebywał na emigracji (głównie w Arabii Saudyjskiej). Powrócił do Pakistanu pod koniec 2007 roku, co zbiegło się z szerokim ruchem na rzecz praworządności — tzw. ruchu prawników — oraz pogorszeniem pozycji prezydenta Musharrafa. Po powrocie Sharif aktywnie sprzeciwiał się Musharrafowi, wzywając m.in. do jego impeachmentu i wspierając dążenia do przywrócenia odwołanego wcześniej Iftikhara Muhammada Chaudhry'ego na stanowisko sędziego głównego. W 2013 roku Sharif objął urząd premiera po raz trzeci, kierując rządem do 2017 r.
Skandale, Panama Papers i konsekwencje prawne
Sharif jest postacią mocno kontrowersyjną — z jednej strony uznawaną za skutecznego organizatora i przywódcę swojej partii, z drugiej — oskarżaną o nepotyzm i korupcję. Po publikacji dokumentów z Panama Papers. przeciwko niemu i jego rodzinie wysunięto poważne zarzuty dotyczące ukrywania majątku i nadużyć finansowych. W wyniku postępowań sądowych i orzeczeń instytucji wymiaru sprawiedliwości został poddany odpowiedzialności prawnej, co doprowadziło do istotnych konsekwencji politycznych i prawnych dla niego i jego bliskich.
W dniu 28 lipca 2017 r., po bezpośrednim orzeczeniu Sądu Najwyższego Pakistanu, Sharif podał się do dymisji jako premier ze względu na swoją rolę w przeciekach z Panama Papers. Decyzja ta oznaczała koniec jego trzeciej kadencji i była punktem zwrotnym w jego karierze politycznej.
Późniejsze losy i stan zdrowia
Po odsunięciu od władzy Sharif nie zniknął z życia politycznego — pozostał najważniejszą postacią w strukturach swojej partii i kontynuował działalność opozycyjną. Podjął liczne odwołania prawne wobec wyroków i orzeczeń. W kolejnych latach przebywał częściowo poza krajem, m.in. w Londynie, co miało związek zarówno z kwestiami prawnymi, jak i leczeniem.
W grudniu 2019 roku u Sharifa zdiagnozowano chorobę serca. Problemy zdrowotne miały wpływ na jego zdolność do aktywnego prowadzenia kampanii i uczestnictwa w krajowej polityce, a także były jednym z powodów jego pobytów za granicą w celach leczniczych.
Ocena i dziedzictwo
Nawaz Sharif pozostaje postacią kluczową dla zrozumienia współczesnej historii Pakistanu: jego rządy wpłynęły na rozwój infrastruktury, politykę gospodarczą i pozycję kraju na arenie międzynarodowej, jednocześnie pozostawiając trwałe wątpliwości dotyczące przejrzystości finansów publicznych i relacji między cywilnymi rządami a armią. Jego kariera ilustruje napięcie pomiędzy siłami demokratycznymi i wojskowymi oraz rolę wymiaru sprawiedliwości w procesie politycznym.
Pytania i odpowiedzi
P: Kim jest Nawaz Sharif?
O: Nawaz Sharif jest pakistańskim politykiem i potentatem biznesowym, który pełnił funkcję 12. premiera Pakistanu przez dwie kolejne kadencje od listopada 1990 do lipca 1993 i od lutego 1997 do października 1999.
P: Jaką partię polityczną prowadził?
O: Przewodził partii politycznej, Pakistańskiej Lidze Muzułmańskiej (N).
P: Jaki zawód wykonywał przed wejściem do polityki?
O: Przed wejściem do polityki był z zawodu biznesmenem i prawnikiem. Był właścicielem Ittefaq Group, prywatnego przedsiębiorstwa zajmującego się produkcją stali.
P: Ile razy został wybrany na Premiera Pakistanu?
O: Dwukrotnie został wybrany na premiera Pakistanu w nie następujących po sobie kadencjach.
P: Dlaczego jego pierwsza kadencja została skrócona?
O: Jego pierwsza kadencja została skrócona po tym, jak armia pakistańska naciskała na niego, aby zrezygnował.
P: Jakie wydarzenie miało miejsce podczas jego drugiej kadencji jako premiera?
O: Podczas drugiej kadencji zarządził pierwszą próbę jądrową w Pakistanie w odpowiedzi na próby jądrowe Indii.
P: W którym roku Pervez Musharraf usunął go z urzędu?
O: Pervez Musharraf usunął go z urzędu w wyniku wojskowego zamachu stanu w październiku 1999 roku.
Przeszukaj encyklopedię