Gayle S. Rubin (ur. 1949) jest amerykańską antropolożką kulturową, feministką i badaczką seksualności. Jest profesorem nadzwyczajnym antropologii i studiów kobiecych na Uniwersytecie Michigan w Ann Arbor.

Życie osobiste i aktywizm

Rubin dorastała jako Żydówka na południu Stanów Zjednoczonych. W 1978 roku przeprowadziła się do San Francisco, gdzie zaangażowała się w aktywność społeczną dotyczącą praw seksualnych i praw osób LGBTQ+. 13 czerwca tego samego roku Rubin założyła pierwszą znaną lesbijską grupę SM, Samois. Grupa ta zajmowała się edukacją, wsparciem i obroną praw praktykujących BDSM w społeczności lesbijskiej oraz uczestniczyła w szerokich debatach wewnątrz ruchu feministycznego na temat seksualności i przemocy. W maju 1983 roku grupa rozpadła się, ale jej działalność wywarła trwały wpływ na dyskusje o wolności seksualnej i autonomii ciała.

Działalność naukowa i wpływ

Rubin jest autorką wpływowych prac teoretycznych dotyczących seksualności, teorii feministycznej i antropologii. W swoich badaniach analizuje m.in. hierarchie seksualne, kulturowe regulacje seksualności, praktyki BDSM oraz relacje między płcią, seksualnością a strukturami społecznymi. Jej teksty stały się ważnym punktem odniesienia w studiach queerowych, antropologii kulturowej i teorii gender.

W 1994 roku Rubin ukończyła studia doktoranckie z antropologii na Uniwersytecie Michigan. Od 2004 roku jest profesorem nadzwyczajnym antropologii, studiów kobiecych i literatury porównawczej. Prowadzi seminaria i badania dotyczące teorii seksualności, historii seksualnych dyskursów, organizacji społecznych związanych z seksualnością oraz związku między prawem, normami i praktykami seksualnymi.

Wybrane publikacje i najważniejsze tezy

  • "The Traffic in Women: Notes on the 'Political Economy' of Sex" (1975) — wpływowy esej analizujący wymianę kobiet w ramach struktur społecznych i rolę tej wymiany w reprodukcji systemów patriarchalnych;
  • "Thinking Sex: Notes for a Radical Theory of the Politics of Sexuality" (1984) — kluczowy tekst rozwijający pojęcia hierarchii seksualnych, polityki seksualnej oraz argumentujący za koniecznością rozróżnienia moralności seksualnej od dyskursów politycznych i prawnych;
  • liczne artykuły i rozdziały poświęcone seksualnym podkulturom, BDSM, historii seksualności oraz związkom między normami społecznymi a kontrolą nad ciałami i przyjemnością.

Znaczenie

Prace Gayle S. Rubin miały istotny wpływ na rozwój studiów nad seksualnością i queer studies. Jej analizy dostarczyły narzędzi krytycznych do badania, w jaki sposób społeczeństwa kategorizują i hierarchizują praktyki seksualne oraz jak te kategorie wpływają na politykę, prawo i życie codzienne. Rubin jest często cytowana w literaturze akademickiej oraz w debatach publicznych dotyczących praw seksualnych, wolności wyrażania seksualnego i relacji między ruchem feministycznym a ruchem LGBTQ+.