Cesarz Yōmei (用明天皇, Yōmei-tennō, zm. 587) był 31. cesarzem Japonii, zgodnie z tradycyjnym porządkiem sukcesji.
Lata panowania Yōmei zaczynają się w roku 585, a kończą w 587. Imiona i kolejność wczesnych cesarzy nie zostały potwierdzone jako "tradycyjne" aż do panowania cesarza Kammu, który był 50-tym monarchą dynastii Yamato.
Tło historyczne
Yōmei panował w okresie Asuka, kiedy kształtowały się podstawy późniejszej państwowości japońskiej. To czas silnej rywalizacji potężnych rodów dworskich — przede wszystkim Soga i Mononobe — które rywalizowały o wpływy przy dworze. Źródła podają, że polityka i wybory religijne cesarza miały istotny wpływ na te spory.
Panowanie i polityka
Panowanie Yōmei było krótkie (około dwóch lat) i ze względu na odległy czas oraz późniejsze redakcje chronik niewiele jest pewnych, współczesnych zapisów. Według tradycyjnych kronik dworskich jego rządy przeplatały się z konfliktami między zwolennikami przyjęcia buddyzmu a obrońcami rodzimych wierzeń, co miało znaczenie dla równowagi sił między rodami Soga i Mononobe.
Religia
W źródłach historycznych Yōmei przedstawiany jest jako monarcha, który — w przeciwieństwie do części starszej arystokracji — przychylnie odnosił się do buddyzmu. Wsparcie dla nowej religii ze strony części dworu i klanów (zwłaszcza Soga) przyczyniło się do narastających napięć z przeciwnikami buddyzmu, reprezentowanymi m.in. przez Mononobe.
Śmierć i następstwo
Cesarz zmarł w 587 roku. Jego śmierć sprowokowała dalsze zmagania o władzę — konflikt ten doprowadził wkrótce do zwycięstwa klanu Soga, co miało dalekosiężne skutki dla roli buddyzmu w Japonii oraz układu sił na dworze. Zgodnie z tradycyjnymi listami następstw tron objął po nim cesarz Sushun.
Źródła i wiarygodność
Główne informacje o życiu i panowaniu Yōmei pochodzą z późniejszych kronik, przede wszystkim Kojiki i Nihon Shoki, spisanych w VIII wieku. Z tego powodu wiele szczegółów dotyczących wczesnych cesarzy ma charakter tradycyjny lub legendarno-kronikarski, a daty i wydarzenia są często uznawane za przybliżone i poddawane krytycznej analizie przez badaczy.
Dziedzictwo
Yōmei pozostaje postacią ważną dla zrozumienia przemian religijnych i politycznych w Japonii okresu Asuka. Jego panowanie, choć krótkie, znalazło swoje miejsce w tradycyjnej liście cesarskiej i w narracjach o konflikcie między starymi a nowymi porządkami religijnymi. Tradycyjnie przypisuje mu się również nadanie muł postumowego imienia (panującego tytułu) w późniejszych spisach dworskich.
Dokładne miejsce urodzenia, data urodzenia oraz wiele szczegółów z życia Yōmei pozostają niepewne; jego mauzoleum (misasagi) i miejsca kultu są wskazywane przez tradycję, a badania archeologiczne i historyczne nadal analizują materialne i źródłowe świadectwa tej epoki.

