John Birks "Dizzy" Gillespie (21 października 1917 – 6 stycznia 1993) był amerykańskim trębaczem jazzowym, bandleaderem, wokalistą i kompozytorem. Urodził się w Cheraw (Karolina Południowa), ale dorastał w Filadelfii — mieście, które miało duży wpływ na jego muzyczne wychowanie. Już jako dziecko miał dostęp do instrumentów dzięki ojcu, który prowadził lokalny zespół; na fortepianie zaczął grać w wieku dziewięciu lat, a z czasem przeszedł na trąbkę.

Gillespie, powszechnie nazywany "Dizzy" ze względu na swoje teatralne, energiczne występy i charakterystyczne rogi trąbki (m.in. uniesiony dzwon trąbki oraz nabrzmiałe policzki przy grze), wprowadził rewolucyjne idee rytmiczne i harmoniczne, które zmieniły oblicze jazzu. Współpracując z takimi muzykami jak Charlie Parker, Thelonious Monk czy Max Roach, był jedną z kluczowych postaci, które przesunęły amerykański jazz z ery swingu w kierunku nowego stylu — bebopu. Jego technika, szybkie przebiegi, zaawansowane warianty harmoniczne i skomplikowane frazowanie stały się wzorem dla pokoleń trębaczy.

Jako lider zespołów Gillespie prowadził zarówno małe formacje, jak i orkiestry bigbandowe. Był też pionierem łączenia jazzu z muzyką afro-kubańską — współpraca z perkusistą Chano Pozo zaowocowała utworami takimi jak "Manteca" i wprowadzeniem rytmiki kubańskiej do jazzu lat 40. i 50. Do jego najbardziej znanych kompozycji należą również "A Night in Tunisia" oraz "Groovin' High". Gillespie regularnie koncertował na całym świecie, często pełniąc rolę nieformalnego ambasadora kultury — występował w ramach programów wymiany kulturalnej i dla delegacji dyplomatycznych.

Poza działalnością estradową angażował się w edukację muzyczną i wspieranie młodych talentów; jego wpływ na rozwój jazzu jest powszechnie podkreślany przez krytyków i historyków muzyki. Otrzymał liczne wyróżnienia i nagrody oraz honorowe doktoraty; pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych i cytowanych twórców w historii jazzu.

Gillespie był także wyznawcą Wiary Bahá’í, co miało znaczenie w jego życiu osobistym i duchowym. Zmarł 6 stycznia 1993 roku w wieku 75 lat na raka trzustki. Po jego śmierci odbyły się dwa nabożeństwa pogrzebowe: prywatne nabożeństwo bahaickie, w którym uczestniczyli najbliżsi przyjaciele i współpracownicy, oraz publiczne nabożeństwo żałobne w Katedrze Świętego Jana Boskiego w Nowym Jorku, otwarte dla szerokiej publiczności. Pozostawił po sobie bogaty dorobek nagrań i kompozycji, które nadal inspirują muzyków na całym świecie.