David Koresh (1959–1993): przywódca Branch Davidians i oblężenie Waco
David Koresh (1959–1993): życie i kariera lidera Branch Davidians, droga do oblężenia Waco, kulisy sekty, starcie z FBI i tragiczny finał.
David Koresh (ur. Vernon Wayne Howell; 17 sierpnia 1959 – 19 kwietnia 1993) był amerykańskim przywódcą religijnego ruchu znanego jako Branch Davidians. Zyskał rozgłos jako samozwańczy prorok i interpretator Księgi Objawienia, a jego działalność oraz konflikt z władzami doprowadziły do tragicznego oblężenia Waco w 1993 roku. Według FBI dostępne dowody wskazywały, że Koresh zginął od postrzału podczas pożaru w kompleksie Mount Carmel, a wśród osób, które zginęły tego dnia, był też Steve Schneider — według oficjalnej wersji popełnił on samobójstwo 19 kwietnia 1993 roku.
Wczesne życie
Koresh urodził się 17 sierpnia 1959 r. w Houston w Teksasie jako syn samotnej matki Bonnie Sue Clark. Dorastał w trudnych warunkach rodzinnych, miał zmienne kontakty z ojcem i był kilkakrotnie zatrzymywany za wykroczenia w młodości. W dorosłym życiu przyjął imię David Koresh — imię nawiązywało do biblijnego króla Dawida oraz perskiego króla Cyrusa (heb. Koresh), co miało podkreślać jego rolę jako wyznaczonego przez Boga przywódcy i interpretatora Pisma.
Dołączenie do Branch Davidians i rozwój przywództwa
W 1982 roku Koresh dołączył do Gałęzi Davidianów, odłamów ruchu davidianów wywodzącego się ze Świadków Jehowy i adwentystycznych nurtów chrześcijańskich. Wraz z czasem zdobył wpływy w grupie, a po sporach wewnętrznych i konfliktach z ówczesnym przywódcą doprowadził do przejęcia kontroli nad ośrodkiem Mount Carmel, położonym niedaleko Waco w Teksasie.
Jego nauki łączyły literalne odczytanie Biblii, apokaliptyczne zapowiedzi oraz przekonanie o własnej prorockiej misji. Koresh ogłaszał, że spała mu objawienia dotyczące końca czasów, interpretował symbole biblijne i twierdził, że ma prawo do „wybranych” kobiet w celu kontynuacji proroczej linii — to podejście przyczyniło się do oskarżeń o wykorzystywanie seksualne i poligamię. W obrębie wspólnoty gromadził zwolenników, jednocześnie alienując i zaniepokojając władze lokalne i federalne.
Oblężenie Waco — przebieg wydarzeń
Konflikt z władzami eskalował pod koniec lutego 1993 roku, kiedy Agencja ds. Alkoholu, Tytoniu i Broni Palnej (ATF) przeprowadziła próbę egzekucji nakazu przeszukania w ośrodku Mount Carmel. 28 lutego doszło do wymiany ognia między funkcjonariuszami a członkami sekty — w starciach zginęło kilku uczestników i czterech agentów ATF, a wiele osób zostało rannych. Po nieudanej akcji rozpoczęło się 51-dniowe oblężenie prowadzone przez służby federalne, w którym brało udział FBI oraz negocjatorzy starający się nakłonić członków wspólnoty do poddania się.
Negocjacje przebiegały z przerwami, część członków, w tym dzieci, została w trakcie oblężenia zwolniona lub wydostali się na zewnątrz. Ostatecznie 19 kwietnia 1993 roku służby federalne podjęły próbę wprowadzenia gazu łzawiącego do budynków w celu wymuszenia wyjścia ocalałych. Tego dnia w ośrodku wybuchł pożar, który szybko objął większą część kompleksu. W jego wyniku zginęło kilkadziesiąt osób ze wspólnoty, w tym David Koresh; liczba ofiar po stronie Branch Davidians jest powszechnie podawana jako 76.
Skutki, śledztwa i kontrowersje
Wydarzenia w Waco wywołały szeroką debatę publiczną i polityczną. Pojawiły się pytania o taktykę i planowanie działań służb federalnych, użycie siły, sposoby prowadzenia negocjacji oraz decyzję o użyciu gazu. Przeprowadzono liczne dochodzenia i przesłuchania kongresowe; ostateczne raporty wskazywały zarówno na błędy po stronie ATF i FBI, jak i na opór i działania niektórych członków sekty, które utrudniały rozwiązanie kryzysu bez użycia siły.
Po oblężeniu część ocalonych członków została postawiona przed sądem; śledztwa i procesy trwały wiele lat. Sprawa Waco stała się też symbolem sporów o wolność religijną, granice ingerencji państwa w życie grup religijnych i metod działania organów ścigania. Jednocześnie wydarzenia te zainspirowały ruchy antyrządowe i skrajne grupy paramilitarne w USA, które często powoływały się na Waco jako dowód nadużyć władzy.
Dziedzictwo i pamięć
David Koresh i oblężenie Waco pozostają ważnym punktem odniesienia w dyskusjach o sektach, propagandzie apokaliptycznej i polityce bezpieczeństwa. Sprawa inspiruje książki, filmy dokumentalne i analizy akademickie, a pamięć ofiar oraz pytania o przyczyny tragedii wciąż budzą emocje i kontrowersje. Dla wielu osób Waco jest przestrogą o konsekwencjach radykalnych przekonań, izolacji społecznej i eskalacji konfliktu między obywatelami a państwem.
Przeszukaj encyklopedię