Dolina Królowych (ar. وادي الملكات Wādī al Malekāt) to jedna z ważniejszych nekropolii starożytnego Egiptu, położona na zachodnim brzegu Nilu w rejonie Teb. Miejsce to, w starożytności nazywane Ta-Set-Neferu — „miejsce piękna”, pełniło funkcję grobowców dla żon faraonów, dzieci królewskich i wybranych dostojników. Lokalizacja znajduje się w granicach współczesnego państwa Egipt i jest częścią rozległego kompleksu nekropolitalnego w Tebach.

Położenie i układ

Dolina leży blisko znanej osady robotniczej Deir el-Medina oraz w pobliżu Doliny Królów. Główne wadi Doliny Królowych zawiera 91 grobowców, a przyległe mniejsze doliny dodają około 19 kolejnych, co daje łącznie ponad sto komór grobowych — wykopanych i oznaczonych przez egiptologów w dokumentacji archeologicznej.

Historia i znaczenie

Dolina była używana głównie w okresie Nowego Państwa (ok. XVIII–XX dynastia). Groby często zdobione są kolorowymi malowidłami ściennymi i scenami związanymi z podróżą do zaświatów; zachowały się też inskrypcje i fragmenty tekstów funerarnych. Najsłynniejszy z grobowców to m.in. grób królowej Nefertari (oznaczony QV66), znany z wyjątkowo dobrze zachowanych dekoracji.

Religia i grota Hathor

Przy wejściu do doliny znajduje się święta grota poświęcona bogini Hathor — opiekunce muzyki, miłości i odrodzenia. Kult Hathor w tym miejscu mógł odgrywać rolę rytuałów związanych z odmładzaniem zmarłych i zapewnieniem im bezpiecznej podróży w zaświaty. Grota i towarzyszące jej praktyki podkreślają religijny wymiar wyboru tej lokalizacji.

Zabytki, turystyka i konserwacja

Dolina Królowych jest częścią większego obszaru nekropolitalnego Teb, wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Wiele grobów jest udostępnionych zwiedzającym, lecz najcenniejsze komory bywają ograniczone dla ochrony malowideł przed wilgocią i zanieczyszczeniem. Badania archeologiczne i prace konserwatorskie prowadzone są nadal, aby zachować ten zespół zabytków dla przyszłych pokoleń.

W skrócie

  • Starożytna nazwa: Ta-Set-Neferu.
  • Arabska nazwa: وادي الملكات.
  • Lokalizacja: zachodni brzeg Nilu, w rejonie Teb, Egipt (Egipt).
  • Sąsiedztwo: Deir el-Medina i Dolina Królów.
  • Liczba grobowców: ok. 91 w głównym wadi + 19 w dolinach bocznych (dokumentacja).
  • Znacząca cecha: święta grota Hathor (Hathor) i liczne dekoracje ścienne.