Wyspa Thompson to tzw. wyspa fantomowa rzekomo położona na południowym Atlantyku, około 150 km na północny-wschód od Wyspy Bouveta. Jej istnienie było wielokrotnie zgłaszane w XIX wieku, lecz późniejsze poszukiwania i pomiary wykazały brak stałej wyspy w tym rejonie.

Pierwsze zapisy dotyczące okolic Bouvet pochodzą od Jean‑Baptiste'a Charlesa Bouvet de Lozier, który odkrył Wyspę Bouveta w 1739 roku. W 1808 roku James Lindsay na statku Snow Swan ponownie dotarł do wyspy i nazwał ją Lindsay Island. Kolejna wizyta miała miejsce 10 grudnia 1825 roku, gdy George Norris, również na Snow Swan, zgłosił odkrycie Bouvet. Wylądował 16 grudnia i ogłosił wyspę posiadłością brytyjską, nadając jej nazwę Liverpool Island na cześć króla Wielkiej Brytanii George'a IV.

W dniach 13–16 grudnia 1825 roku Norris opisał przepłynięcie wód na północny wschód od Wyspy Bouveta, gdzie – według jego relacji – odkrył mniejszą wyspę, którą w dzienniku nazwał Thompson Island. Zanotował również trzy skały położone trzy mile na południowy wschód od tej wyspy, określone jako „kominy” ze względu na ich kształt. Dołączył pozycje do swoich map, jednak zapisy w dzienniku nie zgadzały się dokładnie z naniesionymi punktami na mapie. Mimo wątpliwości, w 1853 roku odkrycia Thompsona, Bouvet i Kominów zostały umieszczone na oficjalnej mapie brytyjskiej admiralicji.

W 1893 roku kapitan Joseph J. Fuller zgłosił kolejną obserwację wyspy Thompson podczas rejsu na statku Francis Allyn. W listopadzie 1898 roku Ekspedycja Valdivia próbowała odnaleźć dokładne położenie Bouvet i ewentualnie Thompsona, lecz nie natrafiła na żadną wyspę odpowiadającą opisom Thompsona.

Badania i wykluczenie istnienia

W 1915 roku niemiecki statek badawczy Meteor wykonał pomiary głębokości w rejonie, gdzie miał się znajdować Thompson, notując dla tego stanowiska głębokość 1579 m. Taki pomiar wyklucza obecność płytko wynurzającej się wyspy lub niedawno osiadłego wulkanicznego stożka w tym miejscu. Norweska Ekspedycja Arktyczna (1928/29) również nie znalazła śladów wyspy Thompson i ostatecznie uznała, że nie istnieje. Mimo to nazwa Thompson pojawiała się jeszcze na niektórych mapach publikowanych nawet do 1943 roku.

Możliwe wyjaśnienia obserwacji

Istnieje kilka hipotez tłumaczących pojawianie się relacji o wyspie Thompson:

  • błąd nawigacyjny – w epoce żeglugi dalekomorskiej pozycjonowanie za pomocą przyrządów astronomicznych bywało niedokładne, co mogło spowodować pomylenie Bouvet z inną pozycją;
  • zależność od warunków atmosferycznych – miraże, reflekcje świetlne nad morzem lub mgły mogły dać złudzenie wynurzającego się lądu;
  • obserwacja dryfującego lodowca lub skał wystających z lodu – załogi mogły błędnie zinterpretować duże bryły lodu lub skalne wyniesienia jako trwałą wyspę;
  • przelotna wyspa wulkaniczna – w rzadkich przypadkach erupcje podmorskie tworzą tymczasowe stożki, które później ulegają erozji lub załamaniu; jednak pomiar głębokości wykonany przez Meteor sugeruje, że w podanym miejscu nie ma płytkiego podłoża pod taką wyspę.

Ocena źródeł i wiarygodność

Jedynym bezpośrednim obserwatorem, który szczegółowo opisał Thompson Island, był najprawdopodobniej George Norris. Część badaczy zauważa, że szczegółowy opis Thompsona w jego dzienniku częściowo pokrywa się z opisem Bouvet Island – co budzi dodatkowe podejrzenia, że doszło do pomyłki w określaniu pozycji lub że obserwacja dotyczyła tej samej wyspy. Brak potwierdzeń w późniejszych, dokładniejszych badaniach oraz pomiary głębokości w wykazujące duże zanurzenie dna wskazują, iż Wyspa Thompson jest wyspą fantomową lub – w najlepszym razie – obserwacją przejściową, której nie potwierdzono.

Do dziś Wyspa Thompson pozostaje przykładem licznych relacji z okresu wielkich odkryć, które z powodu ograniczeń ówczesnej nawigacji, warunków meteorologicznych lub naturalnych procesów geologicznych trafiły na mapy, a następnie zostały zdementowane przez badania terenowe i pomiary hydrograficzne.