Klara z Asyżu (Chiara Offreduccio, 16 lipca 1194 r. – 11 sierpnia 1253 r.) była włoską świętą i jedną z pierwszych najwierniejszych współpracownic św. Franciszka z Asyżu. Pochodziła ze szlacheckiej rodziny: jej ojciec Favorone Offreduccio był hrabią Sasso-Rosso, a matka Ortolana di Fiumi wywodziła się z arystokracji. Urodziła się w Asyżu jako Chiara Offreduccio di Favaronne i była najstarszym dzieckiem w rodzinie. Zaręczono ją w młodym wieku, lecz ostatecznie planowane małżeństwo nie doszło do skutku po śmierci ojca.

Powrót do Boga i spotkanie ze św. Franciszkiem

Mając około 18 lat, Clara wysłuchała kazania św. Franciszka. Jego wezwanie do naśladowania Chrystusa w ubóstwie głęboko ją poruszyło i w tajemnicy opuściła dom rodzinny, aby przyłączyć się do ruchu franciszkańskiego. Ponieważ Franciszek nie prowadził wspólnoty dla kobiet, skierował ją najpierw do klasztoru benedyktynów w San Paulo. Gdy rodzina odnalazła ją i przyszła zabrać do domu, Klara przylgnęła do ołtarza, ogłaszając, że chce poślubić jedynie Chrystusa — tym samym symbolicznie „zawarła małżeństwo” z Bogiem.

Założenie zgromadzenia i życie w San Damiano

Po krótkim pobycie w innym klasztorze w Panzo, Klara wraz z młodszą siostrą Agniesą (Agnes) osiedliła się w pobliżu kościoła San Damiano. Tam, w wieku około 21 lat, została wybrana przełożoną wspólnoty, którą kierowała przez około 40 lat. Do wspólnoty dołączyły także inne członkinie rodziny, w tym matka i druga siostra Beatrice (Beatrix).

Zakon Ubogich Dam i reguła życia

Klara założyła zakon znany początkowo jako „Zakon Ubogich Dam” (Order of Poor Ladies), później zwany klaryskami (Poor Clares). Zakon ten wyróżniał się surowym podejściem do ubóstwa: jego członkinie przyjmowały życie w milczeniu, modlitwie, surowości i całkowitym zaufaniu Bogu. Klara dążyła do życia w całkowitym ubóstwie właściwym idei franciszkańskiej — zarówno osobistym, jak i wspólnotowym.

Za jej sprawą powstała reguła życia zakonnego, napisana przy współpracy ze św. Franciszkiem i dostosowywana w toku trwania zgromadzenia. Reguła św. Klary (tzw. Regula Sanctae Clarae) była jednym z pierwszych zakonnych dokumentów napisanych przez kobietę i w toku jej historii uzyskała aprobatę Stolicy Apostolskiej. Dzięki staraniom Klary i poparciu niektórych papieży wspólnota uzyskała prawo do zachowania życia w ubóstwie, co stało się jednym z filarów duchowości klarysek.

Działalność pastora i cuda

Klara znana była z głębokiego życia modlitewnego, pokory i troski o ubogich. W źródłach hagiograficznych znajdują się liczne opisy jej duchowych doświadczeń oraz cudów przypisywanych jej wstawiennictwu. Tradycja opowiada m.in. o epizodzie, gdy będąc ciężko chorą, „uczestniczyła” duchowo we Mszy św., mimo że nie mogła fizycznie być w kościele — stąd w tradycji ludowej pojawiła się symboliczna patronacja św. Klary nad telewizją i nad chorymi, którzy dzięki wierze „widzą” lub „słyszą” obrzędy.

Istnieją też relacje mówiące o obronie klasztoru przed najeźdźcami dzięki modlitwie i wystawieniu Najświętszego Sakramentu — opowieści te podkreślają zaufanie wspólnoty do Bożej opieki.

Ostatnie lata, śmierć i kanonizacja

Klara aż do końca życia kierowała wspólnotą, dbając o duchowe i materialne potrzeby siostr. Zmarła 11 sierpnia 1253 roku w Asyżu. Jej życie i cnota szybko przyniosły sławę świętości — została kanonizowana w 1255 roku przez papieża Aleksandra IV (Pope Alexander IV).

Dziedzictwo

  • Klaryski (Order of Saint Clare) rozprzestrzeniły się po całej Europie; z czasem powstały różne odgałęzienia (od zachowania surowszego ubóstwa po formy bardziej zorganizowane), ale duchowość Klary — modlitwa, ubóstwo i życie wspólnotowe — pozostała trwałym elementem życia zakonnego.
  • Relikwie św. Klary znajdują się w Bazylice św. Klary (Basilica di Santa Chiara) w Asyżu, która jest miejscem licznych pielgrzymek.
  • Jej wspomnienie liturgiczne przypada na 11 sierpnia. Św. Klara jest także czczona jako patronka m.in. telewizji oraz osób chorych i samotnych (tradycyjne patronaty wynikające z hagiografii i ludowej pobożności).

Zakończenie

Klara z Asyżu pozostaje jedną z najważniejszych postaci chrześcijaństwa średniowiecznego: jako założycielka zakonu żeńskiego, twórczyni reguły i przykład życia w radykalnym ubóstwie, wciąż inspiruje zakonników i świeckich pragnących pogłębić relację z Bogiem przez modlitwę, pokorę i służbę bliźnim.