Renault w Formule 1: historia, sukcesy i kontrowersje

Renault F1 jest zespołem wyścigowym Formuły 1. Przez wiele lat był własnością firmy Renault, choć jego status własnościowy i nazwa wielokrotnie się zmieniały. Historia marki w wyścigach sięga początków motoryzacji – to m.in. za kierownicą samochodu Renault Ferenc Szisz wygrał pierwsze francuskie Grand Prix w 1906 roku. Od lat 70. XX wieku Renault uczestniczyło w Formule 1 zarówno jako konstruktor, jak i jako dostawca silników, z przerwami i licznymi przemianami organizacyjnymi.

Początki i innowacje: silnik turbo

Renault zasłynęło jako pionier wprowadzenia silnika turbo do Formuły 1 – debiut tego rozwiązania miał miejsce w 1977 roku podczas Grand Prix Wielkiej Brytanii na torze Silverstone, w samochodzie Renault RS01. Mimo początkowych problemów z niezawodnością, technologia turbo zmieniła oblicze serii i przyczyniła się do rozwoju silników wyścigowych.

Renault jako dostawca silników i sukcesy w latach 90.

Jako producent silników Renault odnosiło znaczące sukcesy, zwłaszcza w latach 90., dostarczając jednostki napędowe dla czołowych zespołów, co zaowocowało tytułami mistrzów świata. Silniki Renault napędzały m.in. bolidy, dzięki którym tytuły zdobywali kierowcy tacy jak Nigel Mansell, Damon Hill czy Jacques Villeneuve. Sukcesy te umocniły pozycję Renault jako jednego z najważniejszych producentów silników w F1.

Powrót jako konstruktor i era Alonso (2002–2006)

Renault powrócił do roli konstruk tora, przejmując zespół Benetton pod koniec 2000 roku; zespół od sezonu 2002 występował już pod nazwą Renault. W krótkim czasie konstruktor osiągnął najwyższy poziom: w 2005 roku Renault zdobyło pierwszy tytuł konstruktorski, a Fernando Alonso – były kierowca testowy zespołu – zdobył pierwsze w karierze mistrzostwo świata kierowców. Rok później (2006) zespół powtórzył oba te osiągnięcia, potwierdzając swoją dominację.

Kryzys i kontrowersje: "Crashgate" w Singapurze 2008

Po okresie sukcesów zespół przeszedł trudniejszy czas pod koniec dekady. Sezon 2008 zakończył się rozczarowaniem sportowym, a rok później drużyna osiągnęła jeden z najniższych wyników w swojej współczesnej historii. Najpoważniejszą kontrowersją był incydent podczas Grand Prix Singapuru 2008 – pierwszego nocnego wyścigu w historii F1.

W trakcie tego wyścigu Nelson Piquet Jr. stracił kontrolę nad samochodem na zewnętrznej stronie zakrętu 17, uderzając w bandę i pozostawiając na torze dużo gruzu, co wymusiło pojawienie się samochodu bezpieczeństwa. W wyniku neutralizacji Fernando Alonso, startujący z dalszej pozycji, zyskał istotną przewagę i ostatecznie wygrał wyścig. Po zwolnieniu Piqueta Jr. z zespołu w 2009 roku kierowca ten ujawnił, że został ponoć poproszony o sprokurowanie wypadku na polecenie zespołu, co dałoby Alonso korzyść.

Sprawa została zbadana przez FIA; po posiedzeniu Super Rady uznano winę osób powiązanych z zespołem. Dyrektor zespołu Flavio Briatore i główny inżynier Pat Symonds zostali uznani za winnych naruszeń sportowych zasad. W rezultacie obaj musieli opuścić zespół, a Briatore otrzymał surowe sankcje (w tym dożywotnie wykluczenie, które później zostało przedmiotem sporów prawnych). W wyniku afery główny sponsor Renault F1, ING Insurance, również zakończył współpracę z zespołem.

Sprzedaż udziałów i przemiany 2010–2011

W dniu 8 grudnia 2010 r. Renault ogłosiło sprzedaż pozostałych udziałów w zespole firmie Genii Capital, prywatnej grupie inwestycyjnej. Jednocześnie zapowiedziano, że udziały te przejmie również Lotus Cars, którego właścicielem jest Proton — stąd zespół w sezonie 2011 występował pod nazwą Lotus Renault GP. Zespół zachował napęd Renault i pewne powiązania techniczne, ale zmieniła się identyfikacja wizualna: samochody otrzymały czarno‑złote malowanie nawiązujące do historycznego schematu John Player Special.

Po przejęciu and zmianie własności zespół ścigał się jako ekipa francuska od momentu przejęcia Benetton przez Renault w 2002 roku, jednak w styczniu 2011 roku ogłoszono, że w sezonie 2011 zespół wystartuje na licencji brytyjskiej. Było to pierwsze od 1975 roku zakończenie obecności francuskiego zespołu w stawce.

Dalsze losy i powrót marki Renault jako zespołu

Po latach jako dostawca silników dla różnych zespołów (m.in. dla ekipy Red Bull Racing, której jednostki napędowe pomogły zdobyć mistrzostwa w latach 2010–2013) oraz po okresie funkcjonowania pod nazwą Lotus, marka Renault ostatecznie wróciła do roli fabrycznego zespołu. W 2016 roku zespół został przywrócony do startów jako Renault Sport Formula One Team, operując nadal z bazą w Enstone (Wielka Brytania). Od tego czasu Renault kontynuowało prace nad poprawą konkurencyjności, rozwojem zespołu fabrycznego i dostosowaniem się do kolejnych regulacji technicznych Formuły 1.

Znaczenie i dziedzictwo

Renault w F1 to przykład marki, która łączy innowacje technologiczne (pionierskie prace nad silnikami turbo), sukcesy sportowe jako dostawca i konstruktor oraz skomplikowane losy biznesowe i wizerunkowe. Zespół przyczynił się do rozwoju silników wyścigowych, wychował i współpracował z wieloma utalentowanymi inżynierami i kierowcami, a także stał się bohaterem jednej z największych kontrowersji w nowoczesnej historii Formuły 1. Mimo zmiennych okresów wyników, marka Renault pozostaje jednym z rozpoznawalnych uczestników tego sportu.