Pepin Krótki (Pepin III, 714–768) — król Franków i ojciec Karola Wielkiego
Pepin Krótki (714–768) — król Franków, syn Karola Martela i ojciec Karola Wielkiego; umocnił dynastię i przygotował grunt pod potęgę Karola Wielkiego.
Pepin Krótki lub Pippin (ok. 714 – 24 września 768), często nazywany także Pepinem Młodszym lub Pepinem III, był pierwszym królem z dynastii Karolingów, panującym nad Frankami w latach 751–768. Jako syn Karola Martela i Chrotrud (ok. 690–720) urodził się w Jupille w Belgii. Początkowo pełnił funkcję majordoma (majordomusa) – rzeczywistego władcy królestwa frankijskiego, a po obaleniu ostatniego króla z dynastii Merowingów przejął koronę królewską.
Rodzina
W 740 r. Pepin ożenił się z Bertradą z Laon. Była ona córką Cariberta z Laon. Para miała troje dzieci, z których wszyscy osiągnęli dojrzałość:
- Charlemagne (Karol Wielki) – późniejszy król Franków i cesarz zachodnioeuropejski;
- Carloman – młodszy syn, współdziedzic królestwa po ojcu;
- Gisela – córka.
Panowanie i koronacja
Po śmierci Karola Martela (741) Pepin i jego brat Carloman przejęli władzę jako majordomowie. W 747 Carloman zrezygnował z funkcji i wstąpił do klasztoru, co uczyniło z Pepina faktycznego jedynego władcę. W 751, przy poparciu duchowieństwa i za aprobatą papieża Zachariasza, obalono ostatniego króla Merowingów, Childeryka III. Pepin został ogłoszony królem Franków, co miało fundamentalne znaczenie — rozpoczęło to okres jawnego przejścia władzy królewskiej z dotychczasowego rodu Merowingów na Karolingów.
Aby ugruntować swoją legitymację, Pepin zacieśnił związki z Kościołem i przyjął namaszczenie królewskie. W 754 papież Stefan II przybył do Galii i udzielił Pepinowi oraz jego synom ceremonii namaszczenia, co dodatkowo podniosło rangę władzy karolińskiej i nadało jej religijną sankcję.
Działalność wojskowa i polityczna
Pepin kontynuował politykę umacniania władzy centralnej zapoczątkowaną przez ojca. Prowadził kampanie wojenne w różnych częściach królestwa, tłumiąc bunty lokalnych książąt i umacniając zwierzchność królewską. W polityce zagranicznej szczególne znaczenie miały jego działania wobec Państwa Kościelnego oraz walki z Longobardami:
- W 754–756 Pepin udzielił wsparcia papieżowi Stefanowi II przeciw Longobardom. Pokonał ich króla Aistulfa i odzyskał dla Stolicy Apostolskiej tereny w północnych Włoszech.
- W wyniku tych zwycięstw powstała tzw. Donacja Pepina — przekazanie papieżowi zdobytych ziem, co stało się podstawą świeckiej władzy papieskiej i zalążkiem Państwa Kościelnego.
- Pepin wspierał działalność misjonarzy (m.in. św. Bonifacego) i reformy kościelne, co umocniło jego sojusz z łaciną hierarchy kościelnymi i przyczyniło się do odnowy organizacji kościelnej w Franków.
W administracji Pepin utrwalał praktyki beneficjum i nadawał ziemie oraz urzędy zaufanym wasalom; jednocześnie dążył do ograniczenia wpływów dawnych rodzin merowińskich i decentralizujących ośrodków władzy. Jego panowanie stworzyło podstawy instytucjonalne, na których Charlemagne rozwijał dalej centralizację i reformy administracyjne.
Śmierć i dziedzictwo
Pepin zmarł w Saint Denis i został pochowany w bazylice wraz ze swoją żoną, Bertradą z Laon. Po jego śmierci królestwo Franków przejęli synowie — Karol Wielki i Carloman — którzy początkowo dzielili między siebie terytorium. Wkrótce po tym (w 771) Carloman zmarł, co umożliwiło Karolowi Wielkiemu zjednoczenie i dalsze rozszerzanie państwa.
Pepin Krótki przeszedł do historii jako twórca królewskiej władzy karolińskiej i kluczowa postać w umocnieniu współpracy między tronem a papiestwem. Jego decyzje — zwłaszcza obalenie Merowingów, przyjęcie namaszczenia papieskiego i dokonanie donacji na rzecz Stolicy Apostolskiej — miały długotrwałe konsekwencje dla kształtu politycznego średniowiecznej Europy.
Pepin Krótki
Przeszukaj encyklopedię