Architectural, Surveying, Planning and Landscape, dawniej nazywany Engineering, Architectural, Surveying and Planning (1985–1991) oraz Architectural, Surveying and Planning (1991–2016), jest funkcjonalnym okręgiem wyborczym w wyborach do Rady Legislacyjnej Hongkongu (LegCo), utworzonym po raz pierwszy w 1985 r. Okręg ten obsługuje jedno miejsce w LegCo i reprezentuje interesy zawodów związanych z projektowaniem, pomiarem terenu, planowaniem przestrzennym oraz architekturą krajobrazu. Elektorat tworzą m.in. architektów, architektów krajobrazu, geodetów i planistów oraz członkowie następujących instytucji zawodowych, którzy są uprawnieni do głosowania na walnych zgromadzeniach swoich stowarzyszeń:
- Hong Kong Institute of Architects
- Hong Kong Institute of Landscape Architects
- Hong Kong Institute of Surveyors
- Hong Kong Institute of Planners
Historia i zmiany nazwy
Okręg został utworzony w ramach pierwszych zmian struktury wyborczej do LegCo w 1985 r. W kolejnych latach zmieniał się zakres i nazwa okręgu — najpierw obejmował również inżynierię (stąd nazwa Engineering, Architectural, Surveying and Planning), a następnie funkcjonował jako Architectural, Surveying and Planning. W 2016 r. do nazwy dodano element Landscape, by formalnie objąć także zawody związane z architekturą krajobrazu, odzwierciedlając rosnące znaczenie tej dziedziny w planowaniu przestrzennym i projektowaniu środowiska.
Skład elektoratu i kryteria uprawnień
Elektorat tego okręgu to przede wszystkim członkowie wyżej wymienionych instytutów zawodowych, którzy mają prawo głosu na walnych zgromadzeniach swoich organizacji. W praktyce uprawnienia wyborcze zależą od statusu członkostwa w danej instytucji (np. członkostwo zwyczajne lub pełne prawo głosu). W odróżnieniu od wyborów powszechnych, prawo do udziału w głosowaniach w okręgach funkcjonalnych jest ograniczone do określonych grup zawodowych i organizacyjnych.
System wyborczy i rola przedstawiciela
Okręg wybiera jednego reprezentanta do Rady Legislacyjnej. Głosowanie odbywa się w formie przeznaczonej dla funkcjonalnych okręgów — osoby uprawnione głosują w bezpośrednich wyborach spośród kandydatów zgłoszonych do tego okręgu. Reprezentant pełni rolę łącznika między środowiskami zawodowymi (projektantami, planistami, geodetami, architektami krajobrazu) a prawodawstwem, zabiegając o uwzględnienie specyfiki branż przy tworzeniu przepisów dotyczących zagospodarowania przestrzennego, standardów zawodowych, inwestycji infrastrukturalnych i ochrony środowiska miejskiego.
Znaczenie i krytyka
Funkcjonalne okręgi, w tym ten dotyczący architektury, geodezji, planowania i krajobrazu, odgrywają istotną rolę w kształtowaniu polityk związanych z zabudową, planowaniem i środowiskiem w Hongkongu, dostarczając ekspertyzy fachowe i reprezentując interesy zawodowe. Jednocześnie system funkcjonalnych okręgów bywa krytykowany za ograniczony krąg elektoratu i mniejszą reprezentatywność w porównaniu z głosowaniem powszechnym. Debaty publiczne dotyczą także możliwego konfliktu interesów między obowiązkiem reprezentowania zawodu a szerszym interesem publicznym.
Uwagi końcowe
Skład elektoratu oraz szczegółowe kryteria uprawnień do głosowania mogą ulegać zmianom w wyniku reform praw wyborczych lub statutów instytucji zawodowych. Informacje tu przedstawione streszczają najważniejsze aspekty funkcjonalnego okręgu Architectural, Surveying, Planning and Landscape i jego roli w systemie legislacyjnym Hongkongu.