Gotthold Ephraim Lessing — niemiecki dramaturg, poeta i myśliciel Oświecenia

Gotthold Ephraim Lessing — życie i twórczość niemieckiego dramaturga, poety i myśliciela Oświecenia: biografia, wpływ, najważniejsze dzieła i idee.

Gotthold Ephraim Lessing (22 stycznia 1729 w Kamenz (Saksonia) - 15 lutego 1781 w Braunschweigu) był niemieckim poetą, filozofem w czasach oświecenia, a także dramaturgiem, krytykiem literackim i publicystą. Jego pisma wywarły trwały wpływ na rozwój teatralnej teorii, estetyki i idei tolerancji religijnej w Europie.

Lessing był jednym z dwunastu dzieci. Jego ojciec był protestanckim księdzem. Uczył się w szkole w Kamenz i otrzymał stypendium na Wyższą Szkołę w Meißen. W latach 1746–1748 studiował medycynę i teologię w Lipsku. W 1750 r. przeniósł się do Berlina, gdzie poznał Woltera i nawiązał kontakty z innymi myślicielami epoki. W 1752 r. otrzymał tytuł magistra na uniwersytecie w Wittenberdze.

W 1755 r. powrócił do Lipska, lecz wkrótce ponownie osiadł w Berlinie. Podróżował po Europie, studiował i pracował jako reporter. W latach 1760–1765 pełnił funkcję sekretarza generała we Wrocławiu (dziś: Wrocław). Później związał się z teatrem — w Hamburgu był dramaturgiem i autorem słynnej serii krytycznych szkiców Hamburgische Dramaturgie (1767–1769), w których badał zasady teatru i oceniał ówczesne sztuki. W 1770 r. został bibliotekarzem książęcej biblioteki w Wolfenbüttel, gdzie kontynuował prace naukowe i literackie.

Lessing ożenił się w 1776 roku z Evą König; małżeństwo było krótkie — jego żona zmarła w 1778 r. W 1781 r. Lessing zmarł w Braunschweigu. Pozostawił po sobie bogaty dorobek dramatyczny, krytycznoliteracki i filozoficzny.

Najważniejsze dzieła i idee

• Laokoon oder über die Grenzen der Mahlerey und Poesie (1766) – traktat o odmiennych środkach wyrazu w sztukach plastycznych i literaturze, ważny dla estetyki.
• Minna von Barnhelm (1767) – komedia, która przyniosła mu rozgłos jako autora sztuk scenicznych; ukazuje obyczajowość i moralne dylematy po wojnie siedmioletniej.
• Hamburgische Dramaturgie (1767–1769) – zbiór esejów krytycznych, w którym Lessing kształtował zasady nowoczesnej krytyki teatralnej.
• Emilia Galotti (1772) – tzw. tragedia mieszczańska krytykująca absolutystyczne nadużycia władzy i ukazująca konflikty moralne jednostki.
• Nathan der Weise (1779) – dramat propagujący tolerancję religijną i racjonalne myślenie; znana jest z niego tzw. przypowieść o trzech pierścieniach.
• Die Erziehung des Menschengeschlechts (1780) – esej filozoficzny o postępie ludzkości i roli rozumu w historii.

W swoich pismach Lessing opowiadał się za wolnością myśli, krytykował fanatyzm religijny i przesądy, a jednocześnie kładł nacisk na rozwój rodzimej literatury i teatru. Jego relacja oraz wymiana poglądów z takimi myślicielami jak Moses Mendelssohn przyczyniły się do szerzenia idei tolerancji i dialogu międzyreligijnego. W literaturze niemieckiej Lessing uchodzi za jednego z ojców nowoczesnego dramatu i za kluczową postać Oświecenia.

Szukaj według litery