Theodor Seuss Geisel (wymawiane /ˈsɔɪs ˈɡaɪzəl/; 2 marca 1904 – 24 września 1991) był amerykańskim pisarzem, ilustratorem i autorem książek dla dzieci oraz rysownikiem komiksów z Springfield, Massachusetts. Najbardziej znany jest pod pseudonimem Dr. Seuss. Jego pełne imię i nazwisko zapisuje się jako Theodor Seuss Geisel; rodzinna wymowa środka „Seuss” to /ˈsɔɪs/, natomiast w języku angielskim powszechnie używana jest wymowa /ˈsuːs/.
Życie i wykształcenie
Urodził się i wychował w Springfield w stanie Massachusetts. Studiował na Dartmouth College, gdzie współpracował z uczelnianymi pismami satyrycznymi i rozwijał umiejętności rysunkowe i literackie. Po studiach krótko kontynuował naukę w Anglii. W kolejnych latach pracował m.in. w reklamie i jako rysownik gagów komediowych, zanim poświęcił się w pełni tworzeniu książek dla dzieci.
Twórczość
Debiutancka książka Geisela dla dzieci, And to Think That I Saw It on Mulberry Street, ukazała się w 1937 roku. Wśród jego najpopularniejszych dzieł znajdują się m.in. The Cat in the Hat (Kot w kapeluszu), How the Grinch Stole Christmas! (Jak Grinch ukradł święta), Horton Hears a Who! (Horton słyszy Kogoś) oraz Green Eggs and Ham (Zielone jajka z szynką). W sumie napisał i zilustrował ponad 60 książek, które zostały przetłumaczone na wiele języków i sprzedały się w setkach milionów egzemplarzy.
Jego styl charakteryzował się rytmicznym, rymowanym tekstem, żywą wyobraźnią, zabawnymi, fantastycznymi postaciami oraz użyciem neologizmów. Często stosował prosty, przystępny język oraz powtarzalne frazy, co ułatwia czytanie początkującym dzieciom. Książki Geisela wielokrotnie adaptowano na filmy, programy telewizyjne, przedstawienia teatralne i musicalowe.
Zaangażowanie poza literaturą
W czasie II wojny światowej Theodor Geisel tworzył rysunki polityczne i propagandowe dla rządu amerykańskiego, a także pracował nad krótkimi filmami animowanymi. Po wojnie powrócił do twórczości dla dzieci, której poświęcił resztę życia.
Życie prywatne i śmierć
Był dwukrotnie żonaty: jego pierwszą żoną była Helen Palmer (zmarła w 1967), a po kilku latach poślubił Audrey Stone Geisel. Zmarł 24 września 1991 roku w La Jolla w Kalifornii.
Dziedzictwo i kontrowersje
Geisel wywarł ogromny wpływ na literaturę dziecięcą XX wieku — jego książki pomagają w nauce czytania i rozwijają wyobraźnię kolejnych pokoleń. Otrzymał liczne wyróżnienia, a jego prace są obecne w kulturze popularnej. Jednocześnie część jego wczesnych rysunków politycznych oraz niektóre ilustracje z dawnych publikacji spotkały się z krytyką za stereotypowe przedstawienia rasowe. W związku z tą krytyką w późniejszych latach kontrowersje dotyczące niektórych tytułów były przedmiotem debat publicznych i decyzji wydawniczych.
Do dziś książki Dr. Seussa pozostają powszechnie czytane i adaptowane, a jego twórczość nadal inspiruje autorów, ilustratorów i edukatorów na całym świecie.