CiNii (/ˈsaɪniː/) to serwis bibliograficznej bazy danych dla rzeczy w japońskich bibliotekach akademickich. Baza ruszyła w kwietniu 2005 roku i jest prowadzona przez Narodowy Instytut Informatyki. Serwis przeszukuje bazy danych NII [NII Electronic Library Service (NII-ELS) i Citation Database for Japanese Publications (CJP)], a także bazy danych z National Diet Library of Japan, repozytoriów instytucjonalnych i innych organizacji.

Baza danych zawiera ponad 15 milionów artykułów z ponad 3 600 publikacji.

Czym jest CiNii i do czego służy?

CiNii to centralny punkt wyszukiwania literatury akademickiej dotyczącej Japonii oraz publikacji wydawanych przez japońskie instytucje naukowe. Służy do odnajdywania artykułów, opisów bibliograficznych, informacji o czasopismach, a także linków do pełnych tekstów, gdy są dostępne (w otwartym dostępie lub za pośrednictwem wydawcy/institucji). System ułatwia odkrywanie dokumentów z japońskich repozytoriów instytucjonalnych i zbiorów bibliotek, wspierając pracę badawczą, bibliograficzną i katalogowanie.

Zawartość i zasięg

  • Typy dokumentów: artykuły naukowe, rozdziały, materiały konferencyjne, materiały bibliograczne oraz opisy książek i czasopism (w zależności od komponentu bazy).
  • Źródła: dane pochodzą z NII-ELS, bazy cytowań CJP, z zasobów National Diet Library, repozytoriów instytucjonalnych i katalogów bibliotek akademickich.
  • Język: większość treści i metadanych jest w języku japońskim; część rekordów zawiera także opisy lub streszczenia po angielsku.
  • Skala: baza obejmuje miliony rekordów (ponad 15 mln artykułów) i tysiące czasopism, co czyni ją jedną z ważniejszych polskich i międzynarodowych bram do japońskiej literatury naukowej.

Funkcje i korzystanie

  • Wyszukiwanie: podstawowe oraz zaawansowane (po autorze, tytule, ISSN, DOI, roku publikacji, słowach kluczowych). Obsługa operatorów logicznych i filtrów pozwala zawęzić wyniki.
  • Linki do pełnych tekstów: tam, gdzie dostępny jest pełny tekst (otwarty lub płatny), CiNii zwykle podaje bezpośredni link do wydawcy lub repozytorium.
  • Metadane i cytowania: rekordy zawierają szczegółowe dane bibliograficzne — autorzy, afiliacje, streszczenia (jeśli są), DOI oraz informacje o cytowaniach w bazach powiązanych.
  • Eksport cytowań: możliwość eksportu metadanych i cytowań do narzędzi bibliograficznych (popularne formaty to m.in. RIS i BibTeX).
  • Interfejs użytkownika: głównie japoński; część funkcji i metadanych może być dostępna także po angielsku, jednak użytkownicy nieznający japońskiego mogą potrzebować wsparcia tłumacza lub korzystać z tłumaczeń automatycznych przeglądarki.

Dostęp i ograniczenia

  • Dostęp do metadanych: przeglądanie opisów bibliograficznych jest zwykle darmowe.
  • Pełne teksty: dostęp do pełnych artykułów zależy od polityki wydawcy lub repozytorium — część materiałów jest dostępna w otwartym dostępie, inne są płatne lub wymagają subskrypcji instytucjonalnej.
  • Kompletność: choć CiNii ma szeroki zasięg, nie wszystkie japońskie publikacje muszą być zaindeksowane, a jakość i kompletność metadanych może się różnić między rekordami.

API i integracje

Narodowy Instytut Informatyki udostępnia usługi i interfejsy programistyczne do wyszukiwania i pobierania metadanych z CiNii (np. API dla artykułów i książek). Dzięki temu instytucje i deweloperzy mogą integrować dane CiNii z systemami bibliotecznymi, wyszukiwarkami uczelnianymi czy aplikacjami analitycznymi. W niektórych usługach może być wymagane zarejestrowanie i uzyskanie klucza API.

Wskazówki dla badaczy

  • Używaj kombinacji pól wyszukiwania (autor, tytuł, DOI, ISSN), aby precyzyjnie odnaleźć publikacje.
  • Jeśli pełny tekst jest niedostępny, sprawdź linki do repozytoriów instytucjonalnych oraz katalogów bibliotek (w tym National Diet Library), albo wyszukaj dokument po DOI.
  • Przy pracy z literaturą japońską uwzględnij różne zapisy nazw autorów (znaki kanji, transkrypcje łacińskie) — warto eksperymentować z wariantami.
  • Wykorzystaj eksport cytowań do menedżerów bibliografii (np. Zotero, EndNote), aby usprawnić zarządzanie bibliografią.

CiNii jest istotnym narzędziem do poszukiwania literatury akademickiej związanej z Japonią i publikacji japońskich. Dla użytkowników międzynarodowych może wymagać dodatkowej pracy związanej z tłumaczeniem i dostępem do pełnych tekstów, ale oferuje bogate metadane i liczne integracje z krajowymi zasobami naukowymi.